Even geen krant in de bus

Ooit kwam ik een hoofdredacteur op straat tegen die me toeriep: 'Doorverschijnen hè Guido?' Ik was het roerend met hem eens, want door allerlei omstandigheden – aaneengesloten feestdagen, voor zover ik me herinner – was de toen nog exclusief papieren krant afwezig. Natuurlijk moest ik daar weer aan denken bij het berichtje van de 'Directie van DPG-media' in het Eindhovens Dagblad van heden: 'Op Koningsdag donderdag 27 april verschijnt er geen krant'.

Het bericht vervolgt: 'Distributie is de afgelopen jaren lastig gebleken wegens de festiviteiten.' Het begin van het einde van de papieren krant? Dat is dan als automatisch de volgende gedachte, zeker na de slotmededeling van de directie: 'Koningsdag is wel te volgen via ed.nl' En meer dan Koningsdag neem ik aan, want digitalisering is immers het toverwoord. Al jaren bestaat de mogelijkheid, dagbladen (goedkoper) online te volgen.

Over het in de kou sturen van lezers die op 'het papier' zijn aangewezen en daarvoor navenant betalen, zal ik het verder maar niet hebben. In de tang van de digitalisering. Wel over het feit dat de krant er ooit trots op was (en ook niet naliet dat te vermelden) dat ze erin slaagde, dat papier te bezorgen onder de moeilijkst denkbare omstandigheden – sneeuw en ijs om wat preciezer te zijn. Excuus als het even niet lukte en zeker nabezorging (waarvan je vandaag de dag bij een misser allerminst zeker bent).

Bij mijn weten is het niet verschijnen van de originele krant op zon- en feestdagen in Nederland een uniek verschijnsel. Het is een verworvenheid van misschien wel de eerste vakbond alhier, de grafische. Pas op zondagmiddag mochten in mijn tijd de loodpotten van de zetmachines weer worden opgewarmd en de flessen melk (tegen de giftige dampen!) voor de werknemers worden klaargezet. 's Morgens was bij de uitgang van de kerk het Belgische Het Laatste Nieuws uitgevent. Diezelfde Belgen hebben intussen driekwart zo niet meer van de Nederlandse dagbladpers in handen, zonder dat daar ooit een democratische haan naar heeft gekraaid.

Koningsdag is wat de nieuwsvoorziening betreft bepaald geen feestdag.

Zielige jongeren

'Schoolmaaltijd niet in trek in Zuidoost-Brabant' kopt het Eindhovens Dagblad en vlak daaronder staat nog een verhaal 'Woning- en klimaatcrisis zorgt voor stress bij jongeren'. Het eerste stuk is de vrucht van een rondgang langs het basis- en voortgezet onderwijs. Het resultaat is wat genuanceerder dan de kop doet vermoeden, maar toch, de schrijver noteert ergens:: pubers gaan niet met een bammetje in een hoek met armoedzaaiers zitten.

Het tweede verhaal mag dan het zoveelste zijn met hetzelfde onderwerp, het is toch maar gebaseerd op een onderzoek (alweer een) van de GGD. En opnieuw duikt het op: drugsgebruik. Wat dat laatste betreft bereiken mij ook vanuit West-Brabant verontrustende berichten. Experimenteren is des pubers eigen, maar helaas is het gevolg dat het vaak volkomen uit de hand loopt. Ernstige, duidelijk waarneembare hersenbeschadiging is het gevolg.

Wat ik nooit vanuit de reguliere media lees of hoor – durven ze niet, wordt het als te schadelijk beschouwd voor de kijk-, luister- en leescijfers? – dat jongeren verwend zijn en teveel in de watten worden gelegd. Dat opvoeding en educatie op school een veel belangrijkere rol zouden kunnen spelen. De koppeling aan een goed verstand laat ik achterwege, want dat is nu eenmaal niet iedereen gegeven. Ik ken er ook die de letterlijk giftige festivals mijden als de pest en hun vrienden zorgvuldig kiezen. Maar in het algemeen: onvoltooide hersenen. Ook het verlagen van de leeftijd voor het kiesrecht was een grote fout.

De GGD heeft het tevens over geldzorgen onder de jongeren. Ben niet onder de indruk, constaterend dat na schooltijd massa's zielepoten zich met gezwinde spoed naar de supermarkt begeven, chips en snoep trots betalen door hun telefoontje langs de scanner te halen. Om daarna de plastic verpakking op de stoep te flikkeren. Stoerdoenerij hoort er nu eenmaal bij. En de steeds hoger geprijsde supers? Die willen wel.

Sprookjesgeloof

Voor de monarchie is nog voldoende draagvlak, zegt Sigrid Kaag in reactie op een oekaze van haar D66-voorganger Alexander Pechtold. Een knuppel in het hoenderhok was het niet eens, diens verkondiging dat de tijd is aangebroken voor studie en discussie over het al dan niet voortbestaan van de Nederlandse monarchie na Willem Alexander.

Wat is draagvlak? Het sprookje, koningin Máxima en wat ze 'nu weer aan heeft' in het bijzonder. WA is 'n beetje een door haar vaak zichtbaar ondersteunde stuntelaar. Al vergeet ze dat op cruciale momenten, zoals bij de omstreden vakantie naar Griekenland tijdens de coronacrisis. Ze zei niet 'dat gaan we niet doen'. Over het verre verleden van het verzet door Willem van Nassau, die Oranje kleurde door het erven van een prinsdommetje in Frankrijk, zullen we het verder maar niet hebben, laat staan over de afstamming, die naar de originele maatstaven geen afstamming is.

Het is steeds weer hetzelfde liedje als de (gedragingen van) het koningshuis politiek aan de orde is. Zo wordt Rutte ooit nog eens Minister van Staat. Niet weinigen zitten daar trouwens op te kijken.

Het wachten is op een politieke constellatie, die het nuchtere idee van Pechtold een eerlijke kans geeft. Dit kan nog wel even duren, want het geloof in sprookjes is sterker dan de overtuiging dat erfopvolging volkomen uit de tijd is.

Leef volgens je gezond boerenverstand

Columnist Aaf Brandt Corstius deed haar duit in het zakje bij het verketteren van BBB-er Caroline omdat die op verkiezingsdag met haar zoon ging eten in een vleesrestaurant. Een beperkt opiniepeilingkje op Twitter wees uit dat 83% vindt dat niemand daar iets mee te maken heeft. Lifestile is een geliefd onderwerp in het onnieuws van de media, maar ik sla dat allemaal over. Het zal wel met mijn hoge leeftijd te maken hebben. Je mag zoiets tegenwoordig misschien niet meer zeggen, maar leef volgens je gezond boerenverstand. Dat geldt ook voor de aan de orde zijnde keuze tussen een vast of een variabel contract bij je energiemaatschappij.

Ik geef toe dat ik het online nog even heb gecheckt, maar dat nuchtere verstand zei me dat ik dat energiecontract lekker variabel moest houden en wel hierom: we wonen in een goed geïsoleerd nog geen 25 jaar oud appartement en ons verbruik van gas en elektra zit dik onder het plafond, om het zo maar uit te drukken. De thermostaat staat op 19 en dat houdt bij een zachte winter in, dat de cv-ketel hooguit 's morgens even aanslaat. De laatste dagen zelfs helemaal niet meer. Het aantal (korte) douchebeurten per week is sterk gereduceerd want, zoals zwager Jan opmerkte, 'je kunt je toch heel goed aan de wastafel wassen'.

O ja, we doen de gordijnen nooit dicht, behalve als de glazenwasser langskomt.

Verhoog desnoods de prijs maar verkoop geen smoesjes

Ooit, toen de bomen nog tot in de hemel groeiden, kreeg ik als redacteur van onder meer het Eindhovens Dagblad  vanzelfsprekend de krant gratis in de bus. Sterker nog: ook de abonnementen op twee zogenaamd landelijke (lees randstedelijke) dagbladen werden door de baas betaald. Het was in dezelfde tijd, toen Brabantse kranten nog werden uitgegeven door de VNU, dat journalisten van de regionale uitgaven voor hun werk wereldreizen mochten maken. Het verhaal gaat zelfs (maar dat kan ik niet bewijzen) dat een aspirant hoofdredacteur bereid was, toe treden op voorwaarde dat hij op gezette tijden naar het buitenland mocht. 

Het valt buiten het bestek van dit stukje, de ontwikkelingen sindsdien in Nederlands krantenland te beschrijven. Om het kort te houden, de Nederlandse dagbladen zijn inmiddels zo goed als in Belgische (Vlaamse) handen en het is een schande dat wij (inclusief de overheid) dat hebben laten gebeuren. 

We weten ook allemaal dat de wereld een proces van ingrijpende veranderingen doormaakt, dat de ene crisis op de andere volgt met momenteel een gigantische inflatie (geldontwaarding) als hoogtepunt. In de loop van deze processen, was het voorspelbaar, dat ik als gepensioneerde op een gegeven moment te horen kreeg dat een gratis abonnement (zoals tot dan ook voor oud-medewerkers gebruikelijk) niet langer mogelijk was. Of ik genoegen wilde nemen met enige korting op de abonnementsprijs. Ach ja, het viel te verwachten. Alles werd en wordt immers duurder. Bij de uitgave van dagbladen hoef je alleen maar te denken aan de prijs van papier, om te begrijpen dat de traditionele krant in de brievenbus een kwestie van beperkte tijd is. Sommige journalisten wagen het er op, onder meer in columns, daarop te wijzen.

Nu krijg ik van mijn krant een mededeling over 'abonnementswijziging' van – kortweg – de volgende inhoud: 'Door een technische fout heeft u afgelopen jaren onterecht van een hoge korting kunnen genieten. De fout is inmiddels opgelost dus wij bieden deze korting niet langer aan.'  Dit slaat natuurlijk nergens op en ik heb de betrokken afdeling daar uiteraard op gewezen. Met als resultaat een half jaar uitstel van executie. Een – goedkoper – digitaal abonnement (zonder papier dus) lijkt de toekomst, maar door privéomstandigheden ligt dat bij ons nu niet voor de hand.

Moraal van het verhaal: verhoog desnoods de prijs, maar verkoop geen smoesjes. 

Nooit op zondag

De voetbalclub van Spakenburg loopt kans Nederlands kampioen te worden, maar 'nooit op zondag'. Dat staat zelfs in het verenigingsreglement. Een enkele psycholoog vindt aanleiding, te pleiten voor herinvoering van de zondagsrust; anderen voelen mee, maar vinden dat momenten van rust niet aan De Zevende Dag gebonden moeten zijn. Wijzen erop dat de beste ideeën vaak geboren worden tijdens bij voorbeeld een wandeling.

Hoe lang zijn de winkels in het merendeel van Nederland al op zondag open? Twintig jaar? In het in naam katholieke België is dat nog steeds niet het geval. Daar adverteren sommige ondernemingen met 'bij uitzondering zondag open'.

Laat ik maar weer eens teruggaan naar mijn jeugd in het roomse Brabant. De zondagen waren van een onnoemelijke saaiheid. Er waren evenementen, ja, maar niet vóór 's middags twaalf uur, het tijdstip waarop de hoogmis was afgelopen. Hoe vaak zou ik 's middags achter het tuinhek hebben gestaan, kijkend naar de passerende auto's. Vooral Belgen in hun Amerikaanse wagens, waarvan werd gezegd dat ze een automaat hadden, waarin af en toe 'n paar franken moesten worden gestopt om ze aan de praat te houden. Die Belgen kwamen naar Breda om te eten, omdat het daar toen veel goedkoper was dan in Antwerpen of Turnhout.

Of er passeerden ijsjes likkende Bredanaars, van de bushalte op weg naar het Mastbosch. Of stelletjes, altijd gearmd om te demonstreren dat ze bij mekaar hoorden. 'Hotel de warme klauw,' zei m'n vader dan. Saai! Soms nam mijn moeder me mee naar het lof, een middagdienst bij de clarissen aan de Poolseweg (zo genoemd omdat de bevrijders daarlangs de stad waren binnengeslopen). Na thuiskomst bakte ze dan balkenbrei.

Toch ben ik anno nu tegen de openstelling van winkels op zondag. Ongeveer op grond van de redenering van de hierboven aangeduide psycholoog: even geen gejaag en gejakker. Dat kan verder nog de hele week.

Boycotten kunst is paard achter wagen

 De Oekraïnse oorlog en de misdaden van Poetin en zijn kliek zijn voor nogal wat mensen aanleiding tot het boycotten van Russische kunst. Dit is een misvatting. Columnist Jos Kessels, een groot bewonderaar van de componist Rachmaninov, schreef vorige week in de trant van 'nu maar even niet'. Jammer.

Onlangs kreeg ik van mijn zoon een uit het Portugees vertaalde roman teleen, die volgens de uitgever tot de top van de Braziliaanse literatuur behoort, vergelijkbaar met die van de grote Russische klassiekers. Ik heb het boek na 200 van de ruim 600 bladzijden wegens 'teveel gezeik' weggelegd. Kwestie van smaak. Moet trouwens toegeven dat ik allesbehalve een kenner ben van bedoelde Russische literatuur. Wat ik wel weet – afgezien van het oordeel van mijn vader, die Lev Tolstoj (onder meer Oorlog en Vrede) in zijn jonge jaren in een brief aan mijn moeder 'een groot man' noemde – dat deze Rus volgens kenners wordt beschouwd als buitengewoon invloedrijk op de verdere ontwikkeling van het pacifisme. Nou jij weer.

Museum Hermitage in Amsterdam heeft zijn relatie met het gelijknamige instituut in Sint-Petersburg (ooit Stalingrad) verbroken en daar kan ik inkomen, maar als het over het boycotten van kunst in het algemeen gaat (inclusief het nazistische verbranden van boeken) dan zeg ik: span het paard niet achter de wagen.

Ontroerend verhaal

Het was vooral een ontroerend verhaal, dat van voorzitter Van der Lee, bij de presentatie van de uitslag van de parlementaire enquête over de Groninger ellende in het versterkte dorpshuis van Zeerijp. Een samenvatting van een volgens schatting wel 5 centimeter dik rapport. Vooraf was begrijpelijkerwijs behoorlijk cynisch gedaan over dat onderzoek - alweer - maar menigeen in dat zaaltje had volgens de verslagen de tranen in de ogen en het schijnt dat het geserreerde betoog - zonder politiek gezemel - ook grote indruk maakte op de aanwezige jongeren, die hun portie hebben meegekregen van het lijden van hun ouders.

Uit dat verhaal  komt Nederland naar voren als de geldbeluste natie, die zich daarnaast alleen maar druk maakt over de 'leveringszekerheid' van het aardgas. Het faillissement van de zekerheden en garanties aangaande het welbevinden van de bevolking die ons in theorie door de grondwet worden beloofd.

Het is ongetwijfeld waar dat het meer dan tienjarig drama dat de mensen in 'het hoge noorden', mede als gevolg van de aanwijsbare onverschilligheid van het landelijk bestuur,  door de meeste mensen in het land tot dusver is ervaren als een ver-van-mijn-bed-show. Maar wie Van der Lee beluisterde - in mijn geval via de radio, zonder de afleiding van tv-beelden - kan niet anders dan inzien: dit moet voor zover mogelijk opnieuw en in elk geval totaal anders.

Wat me verder imponeerde van de presentatie was het dwingend advies, het niet te laten bij het oplossen van de schadeproblemen, maar het Groningerland ook infrastructureel en anderszins perspectief te bieden op een welvarende en gelukkige toekomst. Laat de slagzin van wijlen commissaris Vonhoff  'Er gaat niets boven Groningen' eindelijk waar worden.

Elke boom is er een

Bomen en groen in de stad leveren veel positieve effecten voor de leefomgeving: ze verbeteren bijvoorbeeld de waterhuishouding,  beperken de opwarming van de stad en dragen bij aan een betere luchtkwaliteit.' Ik lees dit op de website Kennisportaal Klimaatadaptatie die haar informatie in dit geval ontleent aan de Wageningen Universiteit. Vier aspecten worden daar in pdf-formaat uit de doeken gedaan: klimaat en temperatuur, waterhuishouding, luchtkwaliteit en biodiversiteit. Graag aanbevolen, maar ga er wel even voor zitten.

Bomen zijn veelvuldig in het nieuws, ook in Brabant. De gemeente Best deed onlangs op ons verzoek uit de doeken, wat er met de Prins Bernhardlaan gaat gebeuren, inclusief het kappen van ongeveer twintig eiken. Men meent met dit plan milieutechnisch koosjer bezig te zijn; iedereen mg daar zijn mening over hebben. Maar ondergetekende heeft de neiging, over het bomenbeleid in Best zijn reserves te hebben. (Tik desgewenst in het zoekvenster op hhBest.nl 'Bomen'.) Ik ben geen knuffelaar van het genre, maar mijn stelling naar aanleiding van  'Wageningen' luidt: elke boom is er een.

Tot de meest recente berichten over de omgang met bomen en groen behoort dat in het Eindhovens Dagblad van 22 februari 2023, bekopt met 'Verbazing over een verwoest stuk bos'. Het gaat over 'de rigoureuze kap en snoei van een bosje bij Eindhoven Airport'. Volgens het ED zijn buurtbewoners en voorbijgangers hierover ontsteld en lijkt de hier ontstane ravage 'niet nodig'.

Dit is maar één geval. Verontwaardiging over bomenkap is, zeker sinds we ons bewust zijn van de desastreuze gevolgen van de klimaatverandering, aan de orde van de dag. Als ik nog 'n stelling mag toevoegen: bomenkap, zogenaamd ter beveiliging van het verkeer is in principe uit den boze. Omdat bomen niet de oorzaak zijn van ongelukken, maar aanwijsbaar het rijgedrag van verkeersdeelnemers.

Tot stereotype gemaakten

Toen in de jaren zestig van de vorige eeuw allerlei beelden en fresco's uit een dorpskerk werden verwijderd, zei de toenmalige pastoor: 'Straks zetten ze ze allemaal weer terug.' Letterlijk is dat nog niet gebeurd, kan ook niet, maar de spijt is er wel. Die kerk is – uitgekleed en wel – inmiddels een rijksmonument. Iets vergelijkbaars gebeurt de laatste jaren met het taalgebruik. Je mag niet meer spreken van slaven, maar moet het houden op 'tot slaaf gemaakten'. Het gaat om zogenaamde stereotypen. Nu is de wereldliteratuur aan de beurt. De uitgever van Roald Dahl heeft besloten, een groot aantal zogenaamde stereotypen in diens boeken te vervangen. Iemand mag niet meer dik genoemd worden, maar omvangrijk. Dat soort dingen.

Ik heb eens geprobeerd, een discussie te voeren met Martin van Amerongen, die stelde dat bij Shakespeares De Koopman van Venetië geen sprake was van antisemitisme. Ik vond van wel en ik meen het ook te begrijpen, afgaande op het tijdsbestek waarin Shakespeare verkeerde. Het is als met die onbedwingbare behoefte, overal excuses voor aan te bieden. Doe dat dan maar voor de hele wereldgeschiedenis, zei Maarten van Rossem volgens mij terecht.

Roald Dahl is dood, kan zich dus niet meer verweren, maar – sterker – ik weet zeker dat hij dit gehannes zou hebben verboden. Dat is immers het recht van elke kunstenaar. Wat is een stereotype en z'n functie in de literatuur? Wie zijn er, om het over de Nederlandse literatuur te hebben, nu aan de beurt? Couperus, Multatuli, Hermans, Reve? Mijn eigen vader heeft zich in toneelwerk en 'n enkele roman met joodse karakters bezig gehouden. Hij meende ze door en door te kennen, vanuit zijn periode als handelsreiziger, bewonderde tot op zekere hoogte hun levenswijze en vooral hun grandioze humor. Trouwens, joodse (klein)kunstenaars als Max Tailleur exploiteerden die typische eigenschappen evenzeer.

Ik ben ervan overtuigd, dat op deze periode van overspannen reacties opnieuw een corrigerende beweging volgt. Als op de recente beeldenstorm in de historische dorpskerk.

Arm en rijk

Gratis openbaar vervoer voor de armen, ten koste van de rijken.’ Niet als eerste constateer ik een verkiezingsstunt van wat de linkse wolk is gaan heten. Eerlijk gezegd moest ik daar ook aan denken, bij het pleidooi van een aantal cultuur- annex erfgoed-gedeputeerden (provinciale bestuurders) voor het tot rijksmonument verklaren van de noodwoningen die na de watersnoodramp van 1953 door diverse landen zijn geschonken. Sommige van die inderdaad nog steeds schattig ogende huisjes hebben die status trouwens al van de desbetreffende gemeenten gekregen. 

Maar laten we het, schrijf ik niet zonder schroom, het over de armen hebben. 

De armen. Dat zijn niet de dagelijks maximaal 70.000 lui die binnenkort dagelijks op Schiphol in de rij staan voor de ‘broodnodige zonnige vakantie’ in verre en minder verre oorden. En ook niet degenen die – hoezo prijzen? - met stampvolle karretjes voor de kassa’s van de Plus staan, voor zover ze daarvoor niet met hun klassieke koopmansgeest de grens oversteken naar Duitsland. (Het geld wordt steeds minder waard, dus hup met die spaarpot.) 

Arm en rijk. Het contrast is eeuwig. Zie het schilderij  van Vermeer, dat naar verluidt ten onrechte van de titel Burgemeester van Delft is voorzien.

Het lijkt wel een zeventiende-eeuwse politieke prent met die wijdbeens voor zijn riante huis zittende rijkaard plus weelderig uitgedost dochtertje, terwijl een  arme vrouw haar hand ophoudt. 

Let ook op het jongetje met beleefd de hoed in de hand aan haar zijde. De man lijkt te denken wat mot je en de dochter keurt het tafereel geen blik waardig.

Verder nadenken?

Ballonnentijd

Vooruit, toe maar, het is ballonnentijd, dus laten we er maar flink tegenaan gaan. Verzekeringsfirma's hebben een ontwikkelde neus voor geld, dus waar de overheid faalt daar steekt de private sector z'n vinger op. Verzekering tegen wateroverlast. Niet ondenkbaar toch, af en toe een vloedgolfje met die gezegende klimaatverandering? En de media willen wel. Hoe negatiever, des te hoger de nieuwswaarde. Vergeten niet erbij te zeggen dat zo'n verzekering desnoods inkomensafhankelijk verplicht moet worden.

Dat 'natuurlijk klimaat' niet hetzelfde is als dat rond privatisering – lusten we steeds minder van – het werkt immers: zie de bloei van de energiebranche en vergeet de zorgsector niet. Effe privé wat weggeven. Wij betalen hier met z'n tweeën jaarlijks 3500 euro premie, exclusief van overheidswege verplicht eigen risico en er worden steeds meer kosten niet vergoed. Daarnaast verhuist meer dan 2000 euro krachtens de zorgverzekeringswet naar de Belastingdienst. Wat is nou eigenlijk geprivatiseerd en wat niet?

De overheid, die sinds 1953 (watersnood) verantwoordelijk is voor waterschade, laat het afweten. Wantrouwen over en weer, weet je wel? Zie de gang van zaken in het Limburgse Geuldal, waar trouwens ook verzekerden soms (of vaak?) het nakijken hebben.

Als die overheid faalt, dan forceer je toch een nieuwe cultuur en desnoods een nieuwe coalitie. Alleen, da's nou jammer, de kiezer heeft, zei Maarten van Rossem, het geheugen van een garnaal.

Marijn

We misten hem al heel lang, achteraf bezien langer dan ik dacht: de politieke tekenaar van het Eindhovens Dagblad, Mat Rijnders. Je haalt je dan van alles in het hoofd: bezuinigingen? Wegsanering, als gevolg van de dagblad-concentraties rond het Rotterdamse AD? Met het verdwijnen van de creaties van Marijn is wel een stukje 'eigenheid' van deze regionale krant verloren gegaan. Een praktijk van 48 jaren.

De zaterdagbijlage van het ED bracht opheldering: een waardig, met producties van hemzelf geïllustreerd afscheidsinterview. Mat had eigenlijk de halve eeuw vol willen maken om dan van zijn pensioen te gaan genieten. Maar hij werd vorig jaar getroffen door een herseninfarct en dat heeft hem, kennelijk voor goed, zijn tekenvaardigheid ontnomen. De wijze waarop hij daar intussen, liefdevol gesteund door zijn vrouw, mee heeft leren leven wekt bewondering en respect.

Het werk van Marijn is op de website politiekeprenten.nl nog te zien. Het laat zich wellicht het best typeren als eenvoudig en subtiel. De symboliek die getuigt van veel inventiviteit is glashelder. De soberheid maakt de tekeningen uniek in het genre, zodat het me altijd en niet als enige heeft verbaasd dat ze landelijk – of moet ik zeggen randstedelijk? – nauwelijks aandacht kregen.

Van hemzelf zal je daar Mat Rijnders niet over horen. In zijn bescheidenheid 'bekende' hij eens, dat portretten van personages niet zijn sterkste kant waren. Het doet niets af aan een geweldig oeuvre.

Laat de show maar achterwege

De aardbevingen in Turkije en Syrië houden terecht de wereld in hun greep. Meer dan zestig landen bieden in welke vorm dan ook hulp, waarbij politieke tegenstellingen even worden vergeten. Met de herdenking van de watersnood van 1953 nog vers in het geheugen, doet Nederland, destijds ook flink geholpen, natuurlijk mee. Alleen, de tijden zijn veranderd. De manier waarop veranderde mee. Wat mij de laatste jaren niet zo zint is het showelement dat bij inzamelingsacties in ons land nogal eens de boventoon voert.

Natuurlijk neemt de ramp in het Midden Oosten bij de media een prominente plaats in. Goed nieuws is geen nieuws en hooguit geschikt voor de achterpagina, zei Maarten van Rossem onlangs in een van zijn  intensief beluisterde podcasts. 

De ene presentatie van het slechte nieuws is de andere niet. Er is voor de aardbevingen zelfs als een vignetje (de concentrische cirkels die een aardschok symboliseren) bedacht voor bovenaan de pagina’s met het verschrikkelijke nieuws, vooral dat uit het ook al 22 jaar door een burgeroorlog geteisterde Syrië. 

Ooit sprak een politieman mij aan over het gedrag van een verslaggever: ‘die fotografeert lijken,’ zei hij misprijzend. Maar OK, dat was een andere tijd. Toch pleit ik voor een zekere terughoudendheid. Maak er geen show van. 

Er komt op tv weer zoiets aan als de actie met BN-ers voor een ramp op Haïti, die miljoenen opleverden, maar waarvan de uiteindelijke bestemming nooit duidelijk is geworden. Een herhaling daarvan is niet waarschijnlijk, maar houd het aub nu wat rustiger. En laat de influencers maar thuis.

Een droom die zich voortzet

 Droom regelmatig, maar zoals de meeste mensen, kan ik ze doorgaans niet  navertellen. Sommige zogenaamde faaldromen (dromen, waarin iets mis gaat) wel. Dromen zijn vaak te herleiden tot wat je recentelijk hebt meegemaakt. Interessant vind ik de dromen, die zich ‘n enkele keer vervolgen nadat je even wakker bent geweest.

Dat laatste had ik afgelopen nacht. Ik droomde dat ik in Haarlem woonde (een van de steden die ik liefheb en waar trouwens een kleindochter van ons woont). We kregen bezoek van een collega, die inmiddels is overleden. Ik constateerde en ik zei hem dat ook, dat-ie dronken was; stelde hem – tot irritatie van L. – voor, bij ons te blijven slapen. Maar dan moest er wel brood worden gehaald (klopt met de voorgaande dag).  Dus op de fiets de stad in. Maar ik verdwaalde. Vroeg nog ‘n keer zonder resultaat aan ‘n paar jongens of er een avondwinkel was.   En dat was het.

Wakker geworden, dacht ik: hier zou wel eens ‘n stukje in kunnen zitten. En dat kwam terug in de volgende droom. Ik vertelde mijn voornemen in die tweede droom aan L. en vroeg, zal ik daarin vermelden dat die collega konijnentandjes had? Niet doen, zei ze want dat leidt tot identificatie.

Toen ik daarna weer wakker werd, had ik alles onthouden. Vandaar dit schrijfsel.

Paniekvoetbal

De stallendeadline. Die vreselijke samenstelling met een Engels woord verdient nauwelijks meer uitleg. Boeren moeten hun verouderde stallen voor 1 juli 2024 aanpassen teneinde de uitstoot van stikstof te verminderen. Anders is  het voor hen einde verhaal. En de provincie moet daar op toezien. (Een van de taken die door het rijk over de schutting is gegooid.) Paniek en niet alleen bij de boeren, want de provinciale verkiezingen komen eraan.

Paniek, die ook tot paniekvoetbal kan leiden. Want het is al wel vijftig jaar geleden dat de CDA-affiches als vanzelfsprekend op de staldeuren prijkten. In de jaren zeventig  van de vorige eeuw heette dat – klinkt nu merkwaardig – ‘het groene front’. Het CDA stond immers vierkant achter het boerenbedrijf en alles wat  daar bij hoorde. Voorstanders van het anti-stikstofbeleid worden niet moe daarop te wijzen en de huidige crisis te wijten aan het toenmalige beleid.

Paniekvoetbal, oftewel een kat in het nauw maakt rare sprongen. Hoor de nummer drie op de CDA-lijst in Brabant, mevrouw Van de Ven – Vogels. Zij verkondigt van de daken dat die stallendeadline van tafel moet. Met andere woorden, de kans dat het CDA straks tot een coalitie-akkoord komt met nogal wat andere partijen die wèl aan die deadline willen vasthouden is nul-komma-nul, zeggen de kranten.

Nou, het staat allemaal nog te bezien. In de eerste plaats is het de vraag of het CDA er wel in zal slagen, de (agrarische) kiezer weer over de streep te trekken en opnieuw een  in de pap brokkende deelnemer aan het provinciaal bestuur zal worden. De versplintering, ook in de provinciale politiek, gaat door en de jacht op de boeren stem is inmiddels ook geopend door de BBB. Of het zou zo uit moeten pakken dat beiden een congsie kunnen vormen.

Het is veel te vroeg voor dit soort speculaties.

Zandzakken

 Zaterdagavond 31 januari 1953 gingen wij als voortrekkers (oudere scouts) naar Jan Goderie, die pas was getrouwd en aan de Teteringsedijk in Breda woonde. Ik herinner me dat we daarna naar huis zijn gewaaid, ternauwernood voorkomend dat we in de singel zouden raken; zo stormde het. Van de ramp die Zeeland, Zuid-Holland en West-Brabant op dat moment trof hoorden we pas op zondagmiddag rond 12 uur.

Communicatie stelde toen nog niets voor. Terzijde: in de Brabantse Kempen moest men het in de jaren vijftig nog met een handbediende telefooncentrale doen en de aldaar dienstdoende vrouwen plachten om 21 uur naar huis te gaan. De Nederlandse radio, als ik het goed heb Hilversum 1 en 2, sloten om 24 uur met het Wilhelmus. Van Maarten van Rossem hoorde ik dezer dagen dat iemand van het KNMI de noodtoestand had zien aankomen en vergeefs had geprobeerd, minstens een zender in de lucht te houden. We waren toen al niet zo goed in luisteren, wat ook blijkt uit de voortreffelijke ntr-serie Het water komt: de waterstaatsingenieur Johan van Veen stelde al in de jaren dertig vast, dat ons dijkensysteem niet bestand zou zijn tegen het soort calamiteit dat ons in 1953 trof. Zijn herhaalde waarschuwingen belandden in de onderste la bij een of andere directeur generaal in Den Haag.

Je bent jong en je wil wat doen. Voor ons kwam het er op neer dat we op maandagavond in een vrachtauto werden geladen om aan de rand van een polder achter Steenbergen in een bitter koude natte sneeuwstorm zakken met zand te gaan vullen. Want het gevaar was nog niet geweken en zelfs voor het onderlopen van de Belcrumpolder (Breda Noord) werd gevreesd. Dienstplichtige militairen lichtten ons met enorme schijnwerpers bij en sjouwden de gevulde zakken naar de bedreigde dijk.

De scholen waren de dagen erna nog dicht. Mijn dadendrang mondde uit in het verlenen van assistentie op de redactie van De Stem in Breda, wat in feite de aanloop was naar mijn journalistieke carrière.

Moet provincie zich bemoeien met fusie van gemeenten?

KiesKompas, een stemhulp online, bereidt zich met ondersteuning van de Vrije Universiteit in Amsterdam voor op de verkiezingen van Provinciale Staten in maart. Dat gebeurt mede aan de hand van een onderzoek via een panel, waarvan ik de omvang niet ken en dat is toegespitst op elke provincie dus ook op Noord-Brabant. Interessante vraag onder meer: moet de provincie zo nodig de herindeling van gemeenten stimuleren? Dat kan ik nu wel boeiend vinden, maar van de antwoorden heb ik geen hoge verwachtingen. De gemiddelde burger denkt waarschijnlijk niet in de eerste plaats aan het nut van samenvoeging van gemeenten, maar aan 'verlies van zelfstandigheid' en dat is niet populair. Het is ook afwachten, welke politieke groepering dit onderwerp in haar verkiezingsprogramma zal opnemen.

Toch is samenvoeging van te kleine gemeenten in relatie tot het groeiende takenpakket ook in deze provincie wel degelijk een heet onderwerp. Dat blijkt onder meer uit de discussie die in de gemeenten Boxtel en Oirschot gaande is over wat heet het mislukken van het tot dusver geprobeerde alternatief van de intergemeentelijke samenwerking, een fenomeen waarop de gemeenteraden, laat staan de inwoners, nauwelijks of geen greep hebben. De griffier van de gemeente Oirschot, Han Struijs, gooide onlangs bij zijn afscheid een steen in de vijver door zich over de intergemeentelijke samenwerking in de Kempen uit te laten in de geest van 'het is niks en het wordt niks'. Ambtenaren in functie zwijgen, maar als ze weggaan willen ze hun mening nog wel eens ventileren.

Op mijn website, hhBest.nl kreeg ik enkele reacties op deze uitspraak, waaronder de volgende: 'Voor een stevige inbreng om de belangen van de bewoners te garanderen zou een fusie van Oirschot met Best en Boxtel een goede ontwikkeling zijn. Een redelijk grote landelijke gemeente met een aantal mooie dorpskernen dat garandeert een stevige positie tussen de drie grote steden Den Bosch, Eindhoven en Tilburg.' Een ander schreef: 'Zeer mee eens. Zou een verstandige zet zijn, Verder kijken dan beperkte eigen grens. Toekomstgericht durven besturen.'

Uitgaande van mijn oekazes in het verleden over dit onderwerp, kan ik hier alleen maar aan toevoegen: hoort u het eens van een ander. Hoewel Best in de buitenparlementaire discussies al meermalen is genoemd, houdt het gemeentebestuur aldaar de kop in het zand en ontwikkelt allerlei plannen, waaronder zelfs de bouw van een nieuw gemeentehuis, zonder met de toch niet ondenkbare mogelijkheid van een gemeentelijke herindeling rekening te houden.

Goeie vraag van KiesKompas dus, over een eventuele provinciale bemoeienis met de status van onze gemeenten.

Piespot

In het radioprogramma Nachtzuster worden soms vragen gesteld, waaruit je kunt afleiden dat de meeste mensen jonger zijn dan pakweg zeventig. Zoals: waar moet de kraanmachinist daar in de hoogte z'n plasje laten? Ik heb de oplossing niet meer gehoord, want in slaap gevallen.

Maar, een wedervraag: wel eens gehoord van de piespot, ook wel eufemistisch nachtspiegel genoemd? Die dateerde van de tijd dat de gemiddelde mens nog de wc, ook wel gemak of – zeker in Brabant – huske genoemd op het erf of in de tuin had. Niet direct een locatie om in de (winter)nacht naar toe te gaan. Maar ik weet zeker dat de pot nog tot in de jaren vijftig van de vorige week werd gebruikt. De nachtkastjes zagen er toen dan ook heel anders uit dan nu. Ze moesten in elk geval een deurtje hebben om het ding netjes te kunnen opbergen.

Een gebruiker van zo'n nachtspiegel vertelde ons eens over een merkwaardige ervaring. 's Nachts in bed hoorde hij eens zacht geklop. Het duurde even voordat hij er achter kwam waar dat vandaan kwam: het nachtkastje. Gauw het deurtje open gedaan en wat denk je? 'Een vlooi met een houten pootje.' Een variant op dit mopje luidde: zacht gezang vanuit het kastje: 'Hoera het zeemansleven, hoera het zilte sop.' Twee vlooien, roeiend in een lucifersdoosje.

Jij jou en jo

 Sylvia Witteman had het deze week in de Volkskrant over het gejij en gejou dat hand over hand toeneemt en dus het afstandelijke en respectvolle u verdringt. Soms in de gesproken media, maar steeds minder, voorafgegaan door 'we hebben afgesproken elkaar te tutoyeren'. Sante Brun reageerde op Twitter met een verwijzing naar het doordringen van het Engels in onze taal. Daar kent men immers alleen de aanspreekvorm you. Ik wil daar nog aan toevoegen dat de lieden die de ondertiteling op tv verzorgen dat you tegenwoordig consequent plegen te vertalen in jij, ook in gevallen waar dat helemaal niet kan kloppen, gezien de verhouding tussen de personen die aan het woord zijn. Ietwat overdreven voorbeeld: een dienaar in gesprek met een koning.

Het grappige is, dat er min of meer sprake is van een 'weg terug'. Immers, de rijkstaal Fries kent alleen de vorm jo. Ik herinner mij dat ik me in 1961 als nieuwbakken inwoner van Friesland erover verbaasde, dat ook de toenmalige Commissaris der Koningin aldus werd aangesproken. De Friezen zijn bij mijn weten ooit met taal en al de Noordzee overgestoken. Ander voorbeeld: kaai werd key.

Rijkstaal? Jazeker, sinds ongeveer 1951, toen dat letterlijk werd bevochten, nadat een rechter een inwoner van Friesland het had verboden, tijdens zijn geding z'n moerstaal te gebruiken. De toen door de politie uiteengeslagen demonstratie staat bekend als Kneppelfreed (Knuppelvrijdag).

Wat is historischer, een Fries kamerlid dat zich – dat was gisteren – met toestemming van de voorzitter in Den Haag even van zijn eigen taal bedient of de officiële erkenning die volgde op Kneppelfreed. Wie het weet mei it sizzen.

Arme studenten

 Als je het als medium over de ellende in de wereld wilt hebben kun je te kust en te keur gaan en een categorale benadering doet het dan ook altijd goed.

Neem nou de studenten, die volgens de krant van heden zitten te bibberen van de kou. Ja, wie het echt koud heeft bibbert, zeker als je in een slecht geïsoleerd huis zit en al helemaal als de huisbaas besluit de kachel maar volledig uit te zetten. Arme studenten.

Maar laten we het niet zieliger maken dan het is. Slapen met verwarming aan en het raam dicht is ongezond dus de klacht over kouwe slaapkamers kunnen we gevoeglijk naast ons neerleggen. Echt zielig daarentegen is de onwenselijkheid bij elkaar in bed te kruipen (wat studenten nogal eens plegen te doen) vanwege de schurft, die naar ik uit betrouwbare bron verneem, maar niet wil wijken. Ruzie maken over de in te stellen temperatuur? Laat dat maar aan de doorsnee huisgenoten over. Zoals over de vraag of de houtkachel al dan niet aan mag, wat kan leiden tot klachten van de buren in ademnood.

Onherroepelijk moet ik denken – vergeef deze ouwe man – aan de oorlog, toen de cokes gestookte cv in onbruik raakte (en daardoor uiteindelijk kapot ging). Dat werd toen ook plaatselijk hout, turf of briketten stoken, in ons geval in de werkkamer van mijn vader, die in een helder ogenblik tijdig bij een boer een plattebuiskachel op de kop had getikt. Achteraf bezien was het best wel romantisch, met die zacht zingende waterketel. Zoals ook – maar dat was al na de bevrijding – de kerstboom met kartonnen versiering waarop glittertjes waren geplakt.

Mensen, ooit komt het goed en zijn we gewend aan wat minder luxe.

Grensoverschrijdend, wie volgt?

De rijke Nederlandse taal kent er een mooie, helaas vergeten uitdrukking voor: hoge bomen vangen veel wind. Volgens mij heeft het iets met jaloezie te maken. Nu Matthijs van Nieuwkerk weer die zich grensoverschrijdend heeft gedragen (toegegeven, spijt betuigd). Een volgens sommigen nogal overschatte figuur, wiens De Wereld Draait Door, laat staan de doordraaier (kijkcijfers!)  bewonderaars en verguizers telde en telt.

Zogenaamd succesvolle presentatoren, kunstenaars etc. hebben altijd aan zelfoverschatting geleden en zich daarnaar gedragen. Van de ooit beroemde kleinkunstenaar Jean Louis Pisuisse is een verhaal bekend over een optreden in het toenmalige Nederlandsch Indië. Hij was al begonnen, toen een rijke planter op zijn lakschoenen de zaal betrad – krak, krak – en zijn gereserveerde plaats innam. Pisuisse: 'Zo, zijne majesteit zit.' De planter: 'Juist, de hofnar kan beginnen.'

Ach, zo kunnen we wel nog wel even doorgaan. Het zal allemaal wel bij Van Nieuwkerk, een man die op het platteland van de Achterhoek woont (of woonde) en die de groet van een streekgenoot beantwoordde met een nors stilzwijgen. Bron: niemand minder dan inmiddels wijlen A.L. Snijders. Ja die van het Zeer Korte Verhaal.

Blijf vooral grenzen overschrijden, het levert in elk geval leuke weekendstof op voor krant, radio en tv.

Sint in hoge nood

Van verkenners, de r-k versie van padvinders, tegenwoordig aangeduid met het neutrale scouts, werd een dagelijkse 'goede daad' verwacht, liefst iets meer dan een 'oud vrouwtje helpen oversteken'. Oudere jongens werden voortrekker, een benaming die was ontleend aan de pionierende Zuid-Afrikaanse boeren; de hoofdleider heette dan ook oûbaas en zijn assistent baas. Voortrekkers werden geacht wat meer voor de maatschappij te doen dan die simpele goede daad. Zo gaat mijn herinnering terug naar – in de jaren vijftig van de vorige eeuw –  de Sinterklaasactie.

De aalmoezenier (een van de kapelaans) selecteerde adressen van mensen die het niet breed hadden, Wij knapten speelgoed op en zetten dat voor de deur. Volgens de geldende moraal behoorde de linkerhand niet te weten wat de rechterhand deed, dus hooguit zag je om 'n hoekje dat het spul met gejuich werd binnengehaald.

En dan was er de hulpsinterklaas, evenals Piet – in delen van West-Brabant Assipan genaamd – uitgedost dankzij de handvaardigheid van een van de moeders. Zo gingen we op pad, met een auto plus chauffeur, beschikbaar gesteld door een Bredase grootindustrieel, De opbrengst ging naar de Vincentiusvereniging, een club van notabelen die zich eveneens het lot van minder bedeelden aantrok. 

Ach, het was vooral leuk. Zo'n Sint die af en toe wat kerklatijn prevelde om zijn bisschoppelijke status te benadrukken. Zelf heb ik me die rol ook wel eens aangemeten. Onderweg van het ene adres naar het andere, kon het gebeuren dat je geweldig moest plassen. Dat gebeurde dan met opgetrokken tuniek in het pikdonker langs de weg. Kwamen we aan in een inrichting voor verstandelijk gehandicapten en knielde een nonneke bij binnenkomst voor Sint-Nicolaas teneinde de modderspatten van diens schoenen te verwijderen.

Het kon ook gebeuren dat er geen tijd was voor dat geplas. In zo'n situatie zegende Sint-Nicolaas zijn gevolg met de woorden 'als de nood het hoogst is, is de redding nabij'.

Parkeerplan ASML in Best niet niks

Veel problemen die nu in ons land spelen – denk aan de opvang van vluchtelingen en asielzoekers en aan de behoefte aan grond voor onder meer woningen – hebben, los van de klimaatcrisis, te maken met ruimtegebrek. Wie niet oplossingsgericht is, grijpt al gauw naar de kreet vol is vol, maar het zal duidelijk zijn dat we daar niet mee verder komen. Ook in Best speelt dat ruimteprobleem. Met name een verzoek van het Veldhovense ASML voor een parkeerplaats ten behoeve van 2500 auto's is niet niks.

Niet voor niets streeft men naar zoveel mogelijk zonnepanelen op daken van woningen en andere gebouwen om het buitengebied te ontzien. Een weiland dat op deze manier wordt 'verkunststoft' is geen weiland meer. Niettemin is het kennelijk onvermijdelijk dat, grenzend aan de Boslaan Zuid, op een gebied van 5,7 ha 26.000 van die dingen worden uitgespreid. (Zonnepark De Uitlegger, waarvoor al een omgevingsvergunning is verleend.) Het gaat nota bene om een gebied ten oosten van de A2 dat men eigenlijk landelijk had willen houden. Sommigen hebben juist daarom in dat gebied hun woning gekozen in de tijd dat er nog te kiezen viel.

Van het een dreigt nu het ander te komen. De alsmaar uitdijende chipmachinefabrikant ASML in Veldhoven wil in hetzelfde gebied een transferium voor maximaal 2500 auto's. Daarvoor moeten ook bomen worden gekapt. Het idee (nog geen voorstel) is in de Bestse gemeenteraad besproken en die raad aarzelt, temeer daar omwonenden al van hun ongerustheid hebben blijk gegeven. Alleen de jongerenpartij (JO) verklaarde zich alvast mordicus tegen.

De Bestse raad wil nader onderzoek, het eerste middel waar de politiek naar grijpt als ze twijfelt. ASML denkt het fileleed op de A2 met de voorgestelde maatregel tegen te gaan, maar het is natuurlijk de vraag wat de gigantische parkeerplaats Best aan verkeersdruk gaat opleveren. Ook zal de wegenstructuur rond de aansluiting van de Sonseweg op de Sint-Oedenrodeseweg moeten worden aangepast.

Intussen verscheen er een opmerkelijk bericht op RTL Nieuws: In Frankrijk is een wet aangenomen, waarin staat dat elk parkeerterrein voor meer dan 80 auto's overdekt moet worden met, ja, zonnepanelen. Kijk, dat zou in Best ook wel eens een extra onderzoekje waard kunnen zijn.

Het overdekken van parkeerplaatsen is in mediterrane landen niks nieuws. Het is een middel tegen schade aan auto's bij constante zomerhitte. Dat dit probleem ook in ons land kan opspelen, hebben we afgelopen zomer ervaren en het zit er dik in dat het zich, als gevolg van de klimaatverandering, opnieuw zal voordoen.

Witlof maar dan anders

Jongeren lusten geen witlof. Na de spruitjes verkeert het dus ook in het verdomhoekje. Van laatstgenoemde groente begrijp ik dat. Gewoon slecht imago. Denk alleen maar aan spruitjesgeur, symbool van intense burgelijkheid uit de tijd dat men als single, pardon vrijgezel, nog 'in pension' ging. Ik heb ooit bijles gehad van een wiskundeleraar die in zo'n ambiance verkeerde. Mwah!

Zal ik maar eens vertellen, welke groenten mij als kind tegen stonden? Worteltjes oftewel peentjes. Te zoet. En inderdaad witlof, door mijn moeder, die in Zaventhem op een nonnenkostschool had gezeten, Brussels lof genoemd. Bitter. Maar het was in mijn tijd 'eten wat de pot schaft' en eerlijk gezegd ben ik mijn moeder daar nog altijd dankbaar voor. Want in principe lust ik nu alles. Ook witlof, rauw of gekookt.

Toch is deze benadering wat te simpel. Ik kijk wel eens naar chef-kok Ramon Brugman, die op tv (programma BinnensteBuiten) verrassende dingen doet met in eerste aanleg doodgewone ingrediënten, ook witlof. Ik zou tegen de jongeren willen zeggen, kijk ook eens. Ik durf te zweren dat het water je in de mond komt, zo lekker lijkt het. Of je zou per se vast willen houden aan een zak chips.

Navigator

Dezer dagen mijn vierde of vijfde (ben de tel kwijt) anti-coronaprik gehad. Boxtel als dichtstbij zijnde locatie van Best. Adres De Braken 1a. Bij de vorige gelegenheid - zelfde adres -  zette ik de navigator op 'kortste route', maar dat werd een omslachtige boel. Vandaar deze keer maar de snelste, over de A2, geprobeerd. Tja. Blijkbaar had de gemeente Boxtel intussen voor een aantal straten eenrichtingsverkeer ingevoerd. Wat moet je dan? Gewoon even rechtdoor rijden, dan zoekt de navigator het verder wel uit. 

Nu is de ene applicatie de andere niet, dus geef ik het volgende met enig voorbehoud. De mijne is dus een apart exemplaar, geleverd door en opgewaardeerd via de importeur van onze auto. In de krant las ik een verhaal van iemand die af en toe van Eindhoven naar Tilburg moet, maar een hekel heeft aan autowegen. Kan ik me voorstellen, gezien het gemiddelde verkeersgedrag aldaar en de files die daarvan het gevolg zijn. Of het OV voor deze persoon een goed alternatief zou zijn, blijft wegens het ontbreken van de nodige informatie een open vraag.

Maar Eindhoven-Tilburg dus volgens een binnenroute. Dat gaat in dit geval telkens weer mis en wel hierom: de navigator stuurt haar gebruiker telkens weer door de Eindhovense buitenwijk Meerhoven, die grenst aan Veldhoven en Airport. Ik kan me daar wel iets bij voorstellen. Zo kom je namelijk op de Oirschotsedijk en dan sturen ze je na Oirschot over Spoordonk en Moergestel inderdaad binnendoor naar Tilburg. Dit is de antieke verbinding tussen de twee Brabantse steden. 

Waar komt de gemelde 'ellende' vandaan. Laat ik eens raden: de automobilist stelt bij vertrek uit Eindhoven de navigator in op 'kortste route'. Mijn ervaring is dat je dat beter zo niet kunt doen. Nader gespecificeerd, als je deze instelling gebruikt, dan stuurt de navigator je bij voorbeeld bij nadering van een dorp niet over de rondweg - indien aanwezig - maar door dat dorp heen, omdat dat ietsje korter is. De oplossing voor de klager ligt dus in het later programmeren van de navigator. Dit veronderstelt bekendheid met de juiste richting, in dit geval Best'/Oirschot. Daarna kan er weinig meer mis gaan, al is het altijd raadzaam in de dorpen op de hoofdroute te blijven. 

Mijn navigator bevat ook de optie 'geoptimaliseerde route', maar daar heb ik nauwelijks ervaring mee en, zoals gezegd, de ene applicatie is de andere niet.

Dubbel gevoel

Gisteravond in colbert door de Rijkesluisstraat (nee, niet Rijkeluistraat zoals buitenstaanders in eerste instantie menen te lezen) naar het Boterkerkje in Oirschot gewandeld. Met een dubbel gevoel, waarover straks meer. Het is – oorspronkelijk romaans – een van de oudste kerken van Nederland en biedt regelmatig podium aan kleine klassieke ensembles.

Op uitnodiging van onze Oirschotse dochter genoten van het Quartetto di Vicini, een groep jonge musici uit Bremen: de ons altijd weer ontroerende Haydn en het 'liefdesstrijkkwartet' van de laat-negentiende-eeuwer Jánacek met de altvioliste nu eens op een viola d'amore. Een spannend stuk. Di Vinci is trouwens van veel markten thuis, wat bleek uit de toegift, geïnspireerd door niemand minder dan Jimi Hendrix.

Het was binnen zowaar wat killer dan buiten, zodat ik in de pauze mijn jasje afstond aan de dochter. Geen last van gehad, hoor. De zuidenwind brengt ons dus zomerse temperaturen vanuit Frankrijk, waar het om sommige plekken (Corsica, hoorde ik vanmorgen) 30 graden is. Diezelfde wind laat ons trouwens het autogeraas op de A58 in sommige Bestse wijken constant duidelijker horen dan ons lief is.

Het verklaart mede mijn dubbel gevoel bij de nazomer die ons ten deel valt in de laatste week van oktober. Mijn Levensmaatje dat buitengewoon gevoelig is voor het ouderwetse Nederlandse jaargetijde kan haar geluk niet op. Toegegeven, ik geniet ook maar vrees de klimaatwisseling met zijn extremiteiten in de zeker niet ver afgelegen toekomst. Niet direct voor mezelf maar voor mijn kinderen, kleinkinderen en zelfs sinds bijna vier maanden een achterkleindochter.

Diefstal lijkt te lonen

Verontrustende krantenberichten zijn aan de orde van de dag. Ik betrap mezelf erop, een aantal ervan maar over te slaan, me ervan bewust dat zulks niet best is voor een journalist.

Deze week is het weer raak. Cybercriminaliteit. Bedrijven zouden miljoenen betalen om van hackers af te komen. Terwijl dat in het algemeen toch wordt ontraden. Diefstal hoort immers niet te lonen.

Nu weer een verhaal over twee zusjes, wier complete sierradencollectie uit hun stand op de Dutch Design Week in Eindhoven zijn gestolen. Door henzelf geschatte verkoopwaarde 50.000 euro. Maar waardeloos geacht voor de dieven, omdat het omsmelten van het goud onzegbaar veel zou kosten. Dit leidt naar verwachting van de bestolenen tot dumping.

En wat gebeurt er nu? De vrouwen beloven de dieven duizend euro, als ze de buit terugbrengen Typisch zo'n transactie-aanbod dat je op Facebook kunt tegenkomen. Niet te pruimen, want het is net als de betaling van cybercriminelen een vorm van legalisering. 'Lieve jongens/meiden help ons even.'

Uiteraard heeft de krant de politie gevraagd, wat ze hiervan vindt. En uiteraard willen de potentiële dievenvangers zich daarover niet uitlaten. Volgende verhaal uit de rare wereld waarin we nu leven.

Zie ook mijn limerick Wereldellende

Rode Jeugd

 Het ED heeft in haar zaterdagbijlage een verhaal van drie pagina's – rijk geïllustreerd, zoals dat heet – over de Rode Jeugd, die Eindhoven in de jaren zestig, zeventig (meer dan vijftig jaar geleden) onveilig maakte. Langharig werkschuw tuig, weet je wel. Een interessant relaas, voor het leeuwendeel gevoed door politiemensen van toen, die de hachelijke taak hadden, zelfgemaakte bommen onschadelijk te maken. Vooral Philips moest het ontgelden.

Ik zie in dat verhaal maar één zin, waarop ik zou willen amenderen: 'De multinational stond op het punt om een fabriek te bouwen in Griekenland, dat in die jaren werd geregeerd door een – in de ogen van de Rode Jeugd - dictatoriaal kolonelsregime.'  Dat was namelijk geen specifieke RJ-opvatting, maar een oordeel, dat door vrijwel heel Nederland werd gedragen.

Veel kan ik me van die tijd niet meer herinneren. Een politieke bijeenkomst in de toenmalige Stadsschouwburg (tegenwoordig tot ergernis van sommigen Parktheater geheten), waar het betoog van een wethouder werd verstoord met de roep: 'Politiek gelul'. Dat soort dingen.

Een lid van de RJ werkte bij de krant. Een, ik kan niet anders zeggen, lieve jongen die de dimafoon bediende, een apparaat waarmee verhalen van redacteuren en correspondenten werden opgenomen en vervolgens uitgetikt. Ik kwam die jongen met z'n vriendin 'n keer tegen, toen hij de Rabobank aan de Keizersgracht binnenstapte en weet nog dat ik tegen hem zei: 'Ja man, ook voor jou schuiven de deuren hier automatisch open'.

Telefoontjesdictatuur

Tot ergernis van mijn zoon, gebruikte ik eens de term telefoontjesterreur. Ik hoef,  denk ik, dat niet van a tot z uit te leggen. Iedereen kijkt er letterlijk en figuurlijk op z'n eigen manier tegenaan.

Wat mijn ergernis vergroot, is de vanzelfsprekendheid waarmee personen en instanties ervan uit gaan, dat iedereen zo'n ding heeft. Als je het wilt weten, ik heb een stokoud model van Samsung voor het met mijn DigiD inloggen op essentiële websites; van onder anderen de overheid en de zorg. Wie het nog niet weet: je krijgt dan een SMS-berichtje met een inlogcode. Daarvoor hoef je dat telefoontje niet te verbinden met het internet. Voor mijn web-activiteiten gebruik ik een Windows-laptop en een I-Pad van de firma Apple.

Dezer dagen werd ik weer eens geconfronteerd met het verschijnsel fixi. Dat is een website, waarop je de gemeente (in mijn geval Best) kunt confronteren met 'problemen' in je leefomgeving. Wil je daarvan gebruik maken, dan moet je tenminste over een 06-telefoontje beschikken. Daarover wilde ik zekerheid, dus ging ik via mijn laptop (Windows dus) naar de gelijknamige website. Volop informatie, uitlopend op het advies via Appstore of Google Play de app(licatie) op je telefoon te downloaden. Ik begrijp, dat een melding naar je gemeente via Windows niet tot de mogelijkheden behoort. Terwijl nogal wat mensen, vooral ouderen ternauwernood vertrouwd zijn met een Windows-computer.

Om mijn zoon niet opnieuw te ergeren, laat ik het woord terreur nu maar achterwege en houd ik het op dictatuur.

Clichés en stoplappen (2)

Als liefhebber van de Nederlandse taal houd ik veranderingen in het gebruik ervan bij. Taalverandering is normaal, maar taalverarming is iets anders; erger vind ik. Het zaterdagse radioprogramma De Taalstaat, gepresenteerd door Frits Spits houdt dat min of meer bij door zogenaamde vergeetwoorden te verzamelen. Spits is trouwens een geboren Brabander, maar heeft zich de harde g eigen gemaakt. Hij bekende onlangs weer over te schakelen op de zachte g als hij 'n tijdje in zijn geboorteplaats Eindhoven verblijft, waar hij bekend staat als de dokterszoon Ritmeester.

Maar veranderingen dus. Het is alweer 2 ½ jaar geleden dat ik een lijst van zogenaamde veel gebruikte clichés en stoplappen plaatste, die ik in de loop van maanden had verzameld. Daar zijn er intussen 'n stuk of tien bijgekomen en het lijkt me leuk daar nu melding van te maken. Ik geef ze weer zonder waardeoordeel. Engels (leenwoorden, bv impact in plaats van invloed) en straat- of jongerentaal zijn niet meegenomen.

Daar gaat-ie dan:

Bizar – raar, gek, merkwaardig, geweldig. 'Auto schakelt bizar van 1 naar 2.'

Bubbel – bijna iedereen zit in een bubbel.

Criticaster – wordt tegenwoordig gebruikt als men criticus bedoelt. Oorspronkelijk iemand die voortdurend kritiek uit, zeg maar muggenzifter. Misschien is dat laatste ook wel een vergeetwoord.

Doen – een koffietje doen. Het veelvuldig gebruik van verkleinwoorden is ook een tamelijk actueel verschijnsel.

Los gaan – feesten, festivallen. Voor de volledigheid: dit is een zogenaamd germanisme: geht's los.

Me – in plaats van mijn. 'Me ouders'.

Opschalen – uitbreiden, vermeerderen, vergroten.

Super – van super slecht tot super goed. Al eerder vermeld, maar wordt tegenwoordig door sommigen om de andere zin gebruikt.

Vertel – Niet echt nieuw maar weer veel gebruikt als uitnodiging in radio-interviews.

Wil je er weer 'n beetje bij horen, doe dan je voordeel met dit lijstje,

Wat hitte met je auto kan doen

Op Twitter heb ik er al meldingen over gedaan. Nogal fragmentarisch uiteraard. Vandaar dat ik er hier nog eens op in ga: wat de zomerhitte, zoals we die in juli en augustus hebben beleefd, met je auto kan doen. Schade, waarvoor ik (uitsluitend WA) niet verzekerd ben.

In een land als Spanje zie je in geparkeerde auto's vaak een afdekking van het dashboard. Helemaal terecht, Bij 30 graden of meer kan er schade optreden. Die heb ik, weinig rijdend, dus lang parkerend bij mijn appartement. ervaren: kleppen aan de bovenkant waren kromgetrokken. De chef van mijn garage zei aanvankelijk: 'we kunnen ze met schroeven vast zetten, maar dat blijf je natuurlijk zien'. Na discussie onder monteurs koos men evenwel voor opnieuw vastkitten. Keurig. En alleen maar een redelijk werkplaatstarief.

De volgende schade openbaarde zich na de overvloedige regen van de afgelopen weken. Ergens in de buurt van de motorkap bleek de afdichting te zijn gesmolten, waardoor water sijpelde in wat men noemt de kachelmotor (ventilatie, airco) en de kachelweerstand. Die kosten bij vervanging respectievelijk 90,53 en 60 euro. Ook moest er een nieuw interieurfilter ad 26 euro in. Alles bij elkaar ging het inclusief BTW  om zo'n 400 euro. 

Ik heb bij het afrekenen gezegd: 'Ik zie jullie gère maar voorlopig even niet'.  Dus hopelijk pas ergens in april 2023 voor een kleine beurt en apk..

Nieuwe bezem

 Een aandacht trekkende kop (en zo hoort het ook) op de voorpagina van het Eindhovens Dagblad (ED): 'Een herindeling hoeft niet, vindt Dijsselbloem'. Daarmee zet de nieuwe burgemeester van Eindhoven zich af tegen de opvattingen van zijn voorganger, John Jorritsma. Dijsselbloem gooit het op – hoe zou het anders kunnen? – betere samenwerking van gemeenten.

Je verwacht dan, bij zo'n ferme, kernachtige uitspraak, een nadere uitwerking in het paginagrote interview binnenin de krant maar helaas, dat is vooral 'gezellig' inclusief de vermelding van het supporterschap van PSV. Van enig doorvragen is dan ook geen sprake.

Laat ik voorop stellen dat ik Jeroen Dijsselbloem als ex-politicus en -minister graag mag, maar als het over stads- en gewestbestuur (veiligheidsregio!) gaat, moet hij zich natuurlijk nog helemaal bewijzen. Uit het gesprek blijkt overigens dat hij zich dat realiseert. Voor kwaliteit is hier meer nodig dan een netwerk en een wit voetje in Den Haag. En ook meer dan gedachten over de benadering als burgemeester met wat ik samenvattend maar zal duiden als de polarisatie in dit land. Als het goed is, zullen we Jeroen af en toe op de fiets tegenkomen in de stad. Hopelijk ook daarbuiten.

Herindeling van gemeenten is geen populair onderwerp. Recentelijk hebben alleen oud-bestuurders (met kennis van zaken) er zich in positieve zin over uitgelaten. Voornaamste motief: samenwerking is een en andermaal geen succes gebleken en zet de democratie op z'n kop. En Dijsselbloem laat er geen twijfel over bestaan dat die democratie hem heilig is.

Gemeenten moeten een zekere omvang hebben om aan de taken, met name die waarmee ze de laatste jaren door het rijk zijn opgezadeld, te kunnen voldoen. Ik wil helemaal geen suggesties doen, maar stond er dezer dagen toch wel van te kijken dat de gemeente Oirschot slechts 19.000 inwoners heeft. Terwijl 45.000 tegenwoordig regelmatig als minimum wordt genoemd. Er zijn tal van voorbeelden in Brabant van gelukkig uitgevallen combinaties van gemeenten.

Het lijkt erop dat burgemeester Dijsselbloem 'n tikkeltje voor z'n beurt heeft gesproken. En ja, nieuwe bezems vegen schoon.

De dromen van het volk

Boer Rooyakkers in Deurne gelooft er heilig in dat het helemaal goed komt met de stikstofkwestie. Ik hoorde hem dat vanmorgen op Radio 1 zeggen nadat hij tijdens een 'werkbezoek' aan zijn gemeentel, versierd met omgekeerde vlaggen, met de koning had gesproken. Rooyakkers (naamspelling voorbehouden, want alleen maar gehoord) was ingegaan op een uitnodiging van de burgemeester voor 'een discussie'. Hij had betoogd, dat er waarschijnlijk goede alternatieve oplossingen voor het probleem waren en de koning had daarop bevestigend gereageerd. Een droom.

Waarom? De heer Rooyakkers kan dat van die alternatieve oplossing denken, maar dat de koning daar op welke manier dan ook de hand in zou kunnen hebben, is een voortvloeisel van het soort sprookjesachtige dromerij, waaraan ook het Britse volk zich heeft overgegeven rond de dood en de daarmee verbonden ceremonieën van de 96-jarige queen. Iets waarvoor de Engelsen bereid zijn, in een nachtelijke rij van acht kilometer te gaan staan. Om de Deurnese man uit die droom te helpen is geen cursus staatsrecht nodig, hoogstens de herinnering aan het feit dat de taken van de monarch zich uitsluitend op het symbolische vlak bevinden. Het woord is en blijft bij de democratisch tot stand gekomen regering en we weten allen dat die zich sinds jaar en dag in een haast onuitwarbare knoop van problemen bevindt.

Radio 1 voert tegenwoordig als slagzin Wie luistert weet meer en daar zit op z'n minst een kern van waaarheid in, al zou 'wie luistert raakt verbijsterd' ook kunnen. Ik kom daarop door het eveneens vanmorgen opgepikte verhaal van iemand uit het Groningerland, die te lange leste bij een controlerende ambtsfiguur 'volledig begrip' had weten te kweken voor zijn aardbevingsproblemen, maar na verloop van (hoeveel?) tijd via een heimelijk gepleegd telefoontje te horen kreeg dat de man 'van de zaak was afgehaald'.

Alweer 'n droom aan diggelen.

Broek

 Michaël Van Droogenbroeck is een Vlaams journalist en presentator bij Radio 1 Be. Raad eens waar ik aan dacht, toen ik die naam voor het eerst hoorde. Flauw eigenlijk en het is, als je hem leest toch zo’n mooie naam.

Het woord broek heeft meer dan één betekenis. Zo is het een landschapsvorm.

Wikipedia: ‘Een broek is een laaggelegen gebied dat nat blijft door kwel (opwellend grondwater) of is een langs een rivier of beek gelegen laag stuk land dat regelmatig overstroomt en 's winters vaak langere tijd onder water staat.’ Nou ja, wanneer het Bestse Broek weer eens nat zal worden, blijft afwachten.

Einde verhaal? Niet echt. Van de legendarische ED-verslaggever Piet de Bont – al meermalen hier ter sprake – leerde ik dat ik bij het dagelijks bellen van politiemensen (we hebben het hier over het pre-internettijdperk) het beste kon beginnen bij een vooraanstaande motoragent van het district Eindhoven van de Rijkspolitie, genaamd Op ‘t Broek. Als die je had getipt, had je je antwoord klaar als een postcommandant in de regio je het bos in probeerde te sturen met ‘niks te melden’. Toch wel. Broek werd ook hier trouwens vrij gemakkelijk gewisseld. Zo verwees iemand mij eens naar de heer Op DE broek.

Ik kan het niet laten, te vermelden dat Piet de Bont (volgens MIchel Verlouw van het toenmalige Groen Koffiehuis  in Geldrop Pietje Bel) de gewoonte had, de immer behulpzame heer Op ‘t Broek jaarlijks ‘prettige feestdagen’ te wensen met een doos bolknak-sigaren.

Koppenziekte

Koppen snellen, zei mijn vader altijd als er weer eens iets raars boven een bercht stond. Meestal ging het toen over iets oûbolligs of een cliché als Pietje Puk ten grave gedragen. De Vlamingen konden er destijds ook wat van: 'Geilaard gevat te Mol'. Dit weekeinde ontstond er een enorme deining op social media over een zogenaamde teaser (aandachttrekker) met een min of meer racistische strekking op de voorpagina van de Volkskrant, waarvoor de hoofdredactie vervolgens haar excuses aanbood: 'niet zo bedoeld'.

Wellicht vormen ze een hedendaagse journalistieke ziekte, die half gare pogingen, de lezer te prikkelen, snel de krant open te slaan, om kennis te nemen van 'het bijzondere'. Zoiets als de drang literair te wezen, waarbij het gevaar op de loer ligt, dat nieuws met commentaar wordt vermengd. Iets waarvoor de hoofdredacteur van mijn herinnering allergisch was en waarvoor je moet puzzelen om er achter te komen wat er precies aan de hand is.

Vandaag tref ik in mijn regionale krant op pagina 1 weer iets aan, waarvan ik denk: was er wel een eindredacteur? Zo ja, dan had die moeten ingrijpen. 'Zes doden als chauffeur inrijdt op buurtbarbecue.' Die Spaanse vrachtautochauffeur wordt nog steeds verhoord over het ongeluk dat hem is overkomen en waarbij zijn voertuig van een dijk(je) is gegleden. Die minstens zes doden (want er liggen nog mensen uit Nieuw Beijerland in het ziekenhuis) zullen niet alleen de nabestaanden, maar ook die Spanjaard z'n leven lang bijblijven. Je zult maar meteen worden weggezet als 'n terreurverdachte.

Hou eens op met dat oppeppen van het nieuws, dat op zichzelf al erg genoeg is.

Het zieltogende zeeklimaat

Leerden wij op de lagere school iets over het klimaat? Jazeker, al kan ik het na zoveel jaren natuurlijk niet meer reproduceren. Maar het belangrijkste gegeven was uiteraard dat Nederland leefde onder het zeeklimaat: de droogste maand van het jaar, als ik het goed heb juni, had een gemiddelde maandelijkse neerslag van ten minste 30 mm. Juli en vooral augustus waren natter. Ik herinner me van latere datum dat een natuurkenner meedeelde: wil je een gazon aanleggen, doe dat dan in augustus. Lekker nat en af en toe een zonnetje. Kunnen we voortaan wel vergeten, zegt meer dan een wetenschapper.

In mijn jeugd, toen weersvooruitzichten (nooit 'voorspellingen' zeggen) zonder computer-algoritmes nog tamelijk onzeker om niet te zeggen onbetrouwbaar waren, teerde men op spreuken, voornamelijk uit de koker van de boeren. Wijlen landbouwer Johan Verschuuren, tientallen jaren een markante weerman van Omroep Brabant, was wellicht in dat opzicht de laatste. Al had hij wel meetapparatuur in zijn tuin in Aarle Rixtel. Hij maakte over die spreuken verschillende boekjes. Een spreuk heeft Johan maar één keer op de radio gebruikt, want daar kwam vanzelfsprekend commentaar op: Krimpende winden en uitgaande vrouwen zijn niet te vertrouwen. Het zij hem achteraf vergeven.

Het (wisselvallige) weer van ons inmiddels zieltogende zeeklimaat was ooit gespreksonderwerp nummer 1. In de kroeg, bij de kapper en de sigarenboer,

Grootste bubbel

De grootste bubbel is ongetwijfeld de Grote Kerk van Breda, voor de gelegenheid (=La Vuelta) omgedoopt in wielerkathedraal. Als je dat raar vindt en niet zo'n beetje dan bevindt je je in mijn gezelschap – niet per definitie een goed gezelschap, trouwens.

De Grote Kerk, Brabantse gotiek, ooit Grote of Onze Lievevrouwekerk genoemd naar de patrones van de stad, is al eeuwen geen kathedraal meer, want tot voor enkele jaren specifiek in protestants-christelijke handen. De religiositeit is er inmiddels uit verdwenen, tenzij je de sport als de nieuwe religie wenst te beschouwen.

Geen wonder dat de wielrenners, met name die van rooms-katholieke huize (eigenlijk het kenmerk van de wielrenner) zich doodverlegen voelden bij de gang door de 'katedraal' zonder altaar, van de weeromstuit een kruisje sloegen of – daartoe uitverkoren -  een kaarsje opstaken. Wisten zij veel van het gegeven dat in die kerk nagenoeg alle Nassaus van vóór Willem van Oranje zijn begraven.

Nou ja, deze bubbel der bubbels met z'n fraai gerestaureerd interieur, inclusief reusachtig orgel en prachtig gedecoreerde gewelven, kun je gerust als hét monumentale erfgoed van Breda beschouwen. De rondgang van de wielrenners als start van de derde Vuelta-etappe was dus gewoon een publiciteitsstunt van jewelste. 'Komt dat zien, komt dat zien in onze stad.'

Is bubbel trouwens al woord van het jaar geweest, of volgt dat nog? Ik heb het gevoel dat iedereen tegenwoordig z'n eigen bubbel heeft. Als 'n soort symbool van het IK-tijdperk.

Beetje dimmen

 Vanmorgen zag ik een krantenkop bij een foto van brandende rotzooi op de auwoweg Gaan de boeren nu te ver? Ja, stoot ze vooral niet voor het hoofd. Heb trouwens al heel vroeg geleerd, dat je lezers geen vragen moet voorleggen, maar antwoorden. Over te ver gaan gesproken, leg ook de jongeren niks in de weg. Dat heeft kennelijk ook de Belgische bestuursrechter gedacht toen hij of zij het bevel van een burgemeester in de Ardennen tot voortijdig vertrek van een scoutinggroep naast zich neerlegde. Motief: klachten van omwonenden over geluidsoverlast tot diep in de nacht en vervuiling (schijten in de bosjes). Vroeger was niet alles beter, maar het gedachtegoed van Baden Powell is wel heel ver weg.

'De opvoeding eindigt bij de voordeur,' stelde een nachtpresentator van BNN-VARA, wiens breinontwikkeling kennelijk was voltooid, vast. Als er al sprake is van opvoeding, uiteraard, maar dat laatste is toevoeging mijnerzijds.

Zojuist een aangenaam telefoongesprek beëindigd met een van mijn zonen. Die heeft met de moeder van zijn dochter afgesproken, dat er binnenkort een hartig gesprek over laten we zeggen 'de levensstijl' zal plaatsvinden. Die meid werd onlangs 21 en mocht een tuinfeest geven en over de vraag wat zij zou aantrekken is – laten we het simpel houden – pittig gediscussieerd, Pluspunt: die kleindochter heeft een vriend en die jongen is vorig weekeinde weggelopen van het gore studentengedrag aangaande vrouwen in Amsterdam.

Zoon en ik verschillen best wel eens van mening, zeker als het over politiek gaat, maar hierover waren we het eens: vrouwen zouden eens moeten nadenken over hoe zij (on)uitgedost 'feestelijk uitgaan'. Het heeft veel weg van wat een Brabantse vriend eens constateerde: 'Ge kekt dwars deur d'r ziel'. Snappen ze niet wat dat met die geladen puberjongens doet?

Dim anders maar wat met je Me Too.

Buurmannen

 We hebben elkaar nooit aan elkaar voorgesteld. Dachten aanvankelijk zelfs dat het broers waren. En toch kenden we elkaar goed. De twee overbuurmannen en wij. We kwamen elkaar regelmatig tegen tijdens de ochtendwandeling en altijd viel er wel eens wat leuks uit te wisselen.

Overbuurman 1 woont aan het ene uiteinde van het appartementsgebouw, overbuurman 2 aan de andere kant, kwam ik na ‘n tijdje te weten. Zo gaat dat tegenwoordig in de gemiddelde woonwijk, als je niet zomaar aan elkaar voorbijloopt. ‘Hallo, alles goed?’ en de nieuwbouw van een kapitale villa besprekend: ‘Het mag wa kosse,’ want het zijn echte Brabanders.

De vraag ‘hoe is ‘t’ leidde ‘n halfjaartje geleden tot een betrokken gezicht van overbuurman 2: ‘Hij is ziek.’ Ik aarzel om de gegeven details weer te geven, want ik kom uit een tijd dat je dat niet zomaar aan de openbaarheid prijs gaf. Hersentumor. Dat zag er, ondanks behandeling in het ziekenhuis, weinig hoopvol uit. En het ging ook niet vooruit met buurman 1; zijn maat liet diens hond alleen uit. De laatste weken miste ik ook nog deze trouwe vrienden, zodat ik piekerde ‘n keer bij buurman 2 aan te bellen.

Vanmorgen kwam de mededeling toen we hem weer eens ontmoetten: buurman 1 is vorige week op 72-jarige leeftijd overleden en al gecremeerd. ‘Het was zo’n leuke man,’ zei ik. ‘Altijd vrolijk’ reageerde buurman 2. ‘We hebben voor hij overleed nog samen ‘n fleske leeggemaakt.’

Toch heb ik bij dit verlies het gevoel, op een of andere manier tekort te zijn geschoten. Vaarwel, buurman 1 en sterkte buurman 2.

Nogal wat mis in Brabant

Het gaat niet goed in Brabant en geld(gebrek) speelt een cruciale rol. Maarten van Rossem zei onlangs in zijn podcast, dat hij Brabant 'maar een zootje' vindt, in vergelijking met Zeeland. De argumentatie liet hij achterwege, maar wie de laatste weken het Eindhovens Dagblad volgt, komt er wel achter wat er allemaal mis is.

Om te beginnen toch weer een uitbreiding van een varkensstal in Reusel met enkele duizenden knorrebeesten. Dan in Nuenen de slepende kwestie rond plannen voor 'distributiedozen' op een bedrijventerrein, waartegen omwonenden en omliggende gemeenten fel protesteren. Zo vreest Geldrop een onaanvaardbare toename van vrachtverkeer. De gemeente Nuenen c.a. Is, aldus de krant, niet bij machte de reeds verleende vergunning in te trekken; het zou haar op een schadeclaim van miljoenen komen te staan.

En dan Heeze, met Oisterwijk concurrerend als Parel van Brabant. Daar bevindt zich, tegenover de ingang van het kasteel, een hotel met een roemruchte geschiedenis. Als Hotel Barendsma, herbergde het in de eerste helft van de vorige eeuw menige kunstschilder die met zijn werk betaalde. Schildersdorp dus à la Laren  Die schilderijen hangen er al lang niet meer, want intussen is het karakteristieke hotel al enkele keren van eigenaren gewisseld en de nieuwste bezitter heeft 'grootse plannen' voor nieuwbouw. Iets te groots voor Heeze vindt menigeen en bovendien zou het bestaande pand de monumentstatus verdienen.

Pogingen, die kwalificatie aan het hotel te hechten zijn mislukt en de gemeente zit met een gelijkwaardig probleem als dat van Nuenen: de herbouwvergunning kan niet worden teruggedraaid, zonder dat een forse boeteclaim volgt. Dus bouwen maar? Dat kan nog wel even duren want een stichting Houd Heeze-Leende Mooi onder aanvoering van S. baron van Tuyll van Serooskerken zegt: 'We gaan proberen het gedrocht zo lang mogelijk tegen te houden.'

Er is nog veel werk aan de winkel in Brabant. 

Dan maar wegblijven? Ammenooitniet

 Blijf daar voortaan maar weg; laat ze de moord stikken. Vrouwen, liefhebbers van de Grand Prix in Oostenrijk ('Zet 'm op Max') hebben het geweten: de macho's aldaar, of zij die daar maar al te graag voor doorgaan, hebben hun uitje naar de autorace vergald met hun hufterig vrouwonvriendelijk (wat? vrouwbelagend) gedrag. Gefluit, kontenknijperij van  vooral Nederlanders, ach waarom zou ik het allemaal opsommen? Kijk maar op de social media en of lees de krant.

De organisatie haast zich, het 'onaanvaardbaar' uit te spreken, maar daar kopen die vrouwen niks voor. Politici en instanties als de KNVB zijn daar ook sterk in, maar klootzakken blijven klootzakken. Ja, ook vaders in aanwezigheid van hun kinderen.

Wegblijven dames? Ammenooitniet. Doe, net als zij, waar je zin in hebt. Staat helemaal los van mijn voorkeuren. En aanpakken die schoften. Hoe? Laat de zielige mannenwereld met z'n overschot aan testosteron dat zelf maar uitzoeken. Maar wel effectief graag.

Grimlach en glimlach

 Onlangs kreeg ik een mail van iemand die vroeg of ik iets zag in advertenties op mijn website hhBest.nl. Blijkbaar had hij een zodanig bezoek aan die site vastgesteld (veel meer dan het aantal volgers op mijn Twitteraccount) dat hij zulks de moeite waard vond. Mijn antwoord was nee, onder het motief: behoud van strikte onafhankelijkheid.

Ik moet overigens toegeven, dat het met die onafhanjelijkheid in mijn tijd van dagbladjournalist ook best wel meeviel. Als ik naar het oordeel van een burgemeester wat al te kritisch was, piekerde de hoofdredacteur er niet over, op diens verzoek in te gaan om een andere verslaggever. Is trouwens bij mijn weten maar één keer gebeurd.

De toenmalige burgemeester van Geldrop, Frans van Lanschot, verwelkomde mij eens als interviewer met de woorden 'want jij bent een fatsoenlijke vent'. Collega Piet de Bont kreeg het eens aan de stok met de burgemeester van de toenmalige gemeente Maarheeze, Rob van Schaik, die hem vervolgens de raadsstukken (toen nog op papier) onthield. Dat zat die burgemeester niet glad, want de redacteur van de concurrerende krant zorgde ervoor dat Piet daarvan de kopieën kreeg. Journalistieke solidariteit. De burgemeester koos eieren voor zijn geld en stuurde hem in december een kaartje met de tekst Kerstvrede. (Later zijn De Bont  en Van Schaik in Sterksel met de boerinnen gaan dansen. Ja, dat waren nog eens tijden.)

Ik mag dan een kritisch journalist zijn, wars van structurele reclame op mijn site, ik behoud me wel het recht voor, me ook positief uit te laten over ondernemingen en hun helpdesks als ze daar aanleiding toe geven. Dit gebeurt trouwens ook wel op de 'sociale media'.

Dan eerst maar wat negatief gezeur. De helpdesk van Microsoft NL. In weerwil van snorkende kreten op haar website in de geest van Wij helpen u graag, gaf men compleet niet thuis, nadat ik op allerlei manieren (telefonisch en online) om hulp vroeg bij een inlogprobleem op mijn Windows 10. Microsoft werkt trouwens niet gratis. Je betaalt bij telefonisch contact 90 eurocent per minuut, met aan maximum van 45 euro. Daar heb ik op zich geen bezwaar tegen: heb immers een met de laptop meegeleverde versie van het besturingssysteem. Dus niet apart bij M. gekocht.

Er zodoende niet uit komend, ging ik naar de vestiging van mijn leverancier CoolBlue in Eindhoven. Daar was het kosteloos zo gepiept. De glimlach waarmee ze adverteren bestaat. Het enige probleem dat in Eindhoven speelt, is het tekort aan parkeerruimte, maar ja dat is in grotere Nederlandse gemeenten structureel.

Poes

 Waarom doet de Netflixserie Clark me aan De Poes denken? Nee, niet wat je denkt, al wordt er in die serie aan de lopende band geneukt, gepijpt en gebeft. Clark gaat over een Zweedse knul die opgroeit in een asociaal milieu en zich waarschijnlijk mede daardoor (hij begint al te vechten tijdens de bevalling) ontwikkelt tot ‘de meest gezochte crimineel’ van Zweden.

Je zou de serie immoreel kunnen noemen, want is het gemiddelde puberbrein wel bestand tegen het ‘voorbeeld’ van Clark, die een geraffineerd spel speelt met de maatschappij, de politie te slim af is en – zo niet – telkens weer uit de gevangenis weet te ontsnappen enz. Best grappig, al ga ik tussendoor gerust even buiten  ‘n sigaartje roken, maar de puber denkt: dat wil ik ook.

Maar nu die Poes. Dat was in de jaren vijftig/zestig een kroniekschrijver van de Harlinger Courant. Zijn stukjes bevatten waarnemingen in  het Friese havenstadje, waarvan de lezer placht op te veren. Als dat weekblad kwam, was de rubriek van De Poes het eerste wat men opsloeg. En dan las je dus bij voorbeeld over twee vrouwen, die wegens ontbreken van hun sleutel bij zichzelf door een raam naar binnen klimmen, lachend tegen elkaar: ‘Als de Poes dit meer niet ziet.’

Ik kom tot de kern. Zweedse vrouwen stonden in de beschreven tijd erom bekend dat ze ‘meer dan willig’ waren. Volkomen vergelijkbaar met de types in Clark. Ik laat de volgende waarneming volledig voor rekening van De Poes: Man wil met zijn auto over de Afsluitdijk van Friesland naar Holland. Bij Kornwerderzand pikt hij twee Zweedse liftsters op. Halverwege, op een parkeerplaats, kleden de Zweedse dames de man helemaal uit. Enzovoorts.

Goede Doelen Dwang

Het gaat niet zo goed met de zogenaamde Goede Doelen. Het aantal vrijwilligers dat bereid is met een collectebus de straat op te gaan neemt af en – wat wellicht nog vervelender is – hetzelfde geldt voor het vertrouwen van de potentiële gever in de besteding van de gelden. Weliswaar bestaat er tegenwoordig een Centraal Bureaau Fondsenwerving, dat toetst of goede doelen aan 'strenge kwaliteitseisen' voldoen, maar kennelijk acht men dat niet voldoende. Ter bestrijding van de malaise heeft men nu het volgende gevonden: De Goede Doelen Week, waaraan tal van gemeenten (ook Best) deelnemen. Voortaan komt er jaarlijks nog maar één collectant aan de deur, ten behoeve van maar liefst 21 landelijke doelen. Tegen deze methode valt evenwel het een en ander in te brengen.

Het grootste probleem rond de goede doelen is naar mijn idee het gebrek aan transparantie, voor de burger wel te verstaan. De beruchte strijkstok en de honorering van de initiatiefnemers/organisatoren. Een ander probleem is dat van de in bepaalde periodes tot veler ergernis kwistig herhaalde tv-reclames, waarin met broodmagere zwartjes – sorry – op het gemoed van de kijker wordt gewerkt. Tv-acties, als enkele jaren geleden die voor het door een ramp geteisterde Haïti, die vooral BN-ers in de gelegenheid stellen zich weer eens lekker op de voorgrond te plaatsen en waarvan de opbrengst in de mist is verdwenen, dragen ook niet bij aan het vertrouwen.

De huis-aan-huis bezorgde folder 'Goede Doelen Week' biedt in een bijlage tal van mogelijkheden een of meer van de 21 instanties van de gevraagde steun te voorzien. Maar helaas, het heeft allemaal iets dwangmatigs. Het spijt mij, vooral voor de mensen die zich hiervoor inzetten, maar ik doe hier, mede naar aanleiding van kwalijke ervaringen met een op Afrikaanse jongeren gerichte actie, niet mee. Ik zet ook mijn vraagtekens bij de toepassing van de privacyregels. De retourenvelop is namelijk voorzien van een handgeschreven nummer wat tot identificatie zou kunnen leiden.

Verkeershysterie

Columnist en amateurwielrenner Thijs Zonneveld gaat in de DPG-kranten tekeer over de behandeling van wielrenners door andere weggebruikers, naar aanleiding van de val van zijn fiets door oud-minister Sander Dekker. De valpartij zou zijn veroorzaakt door een zich aan hem ergerende,  wandelende vrouw. 'Geen groep krijgt zoveel haat over zich heen,.' aldus Zonneveld.
Zonneveld mag  dat, hij kan het weten. Maar  ik vraag me wel af, of er momenteel, vooral sinds corona  (in het midden gelaten of je wel van 'sinds' kunt spreken) geen sprake is van een algemene verkeershysterie. 

Ik gebruik het woord hysterie naar aanleiding van recente ervaringen als automobilist. Voeg er coor de volledigheid aan toe dat we helaas nogal eens op de auto ben aangewezen. Eerder schreef ik al over de toenemende verkeersdrukte en het massale wangedrag op de autosnelwegen, met als gevolg vele ongelukken en filevorming tot regelmatig 600 km landelijk die daarvan het gevolg is. Maar vorig weekend nam ik, op weg van Best naar Roosendaal, m'n bekomst hebbend van die hel, wat binnenwegen. Helaas de betrekkelijke rust die ik daar gewend ben was er ook ver te zoeken. Alsof iedereen voor hetzelfde alternatief had gekozen. 

Door de pandemie zijn we er in de bovenkamer niet op vooruit gegaan. Getoeter als je er niet gauw genoeg van overtuigd bent dat rotonderijders afslaan en het geduld van de achterligger opraakt.. Getoeter als je met de clignoteur zelf aangeeft dat je het verkeersplein verlaat. Volgens mij bestaan er wat dat betreft voor rotondes geen duidelijke regels. Een kleinzoon, bedachtzame rijder, hoorde van zijn instructeur dat je bij voorbeeld  bij 'driekwart' de linker knipperaar moet aanzetten. Wie het weet mag het zeggen. De logica vertelt mij dat wie zich op een rotonde bevindt, geacht wordt op een doorgaande weg te rijden. In de praktijk lijken velen die pas richting aan geven als ze afslaan er zo over te denken.

Uitdagend getoeter, andermaal, tijdens inhalen over een doorgetrokken middenstreep, terwijl je noodgedwongen achter een landbouwtrekker hangt. En zo verder. Ikke ikke.

Ligt het aan mijn ouwe kop, vraag ik me soms af. Of aan onze auto die niet direct de uitstraling van het racetype heeft. 'Nee hoor,' reageert de mevrouw die af en toe bij ons komt poetsen. 'Het is een en al hufterigheid op de weg.'

Bank wil van je als spaarder af

Van economie weet ik geen bal. Je zou me een alpha kunnen noemen. Economen spreken elkaar trouwens geregeld tegen. De enige van wie ik wel eens wat denk op te steken is de heldere econoom Bouman van Nieuwsuur. Hoe ik destijds op het Bredase Onze Lieve Vrouwelyceum (tegenwoordig OLV) na de tweede klas op de afdeling hbs b terecht ben gekomen, is me een raadsel; ik bakte er uiteindelijk weinig van. Wat me nog het best is bijgebleven, zijn de lessen latijn (uiteraard op hbs geen examenvak) van de leraar klassieke talen dr. P.C. Pouleyn die geweldig kon vertellen over de oude geschiedenis en daarmee de basis legde voor onze 'algemene ontwikkeling'.

Maar, helaas, de economie dus. Dezer dagen ontvingen wij een 'belangrijke mededeling' van de SNS-bank. Ooit gingen wij daar wegens aantrekkelijke rente heen als kleine spaarder. Iedereen weet wat er inmiddels is gebeurd. Die rente is, al denkt de Belastingdienst anders, nauwelijks meer positief. De bankmededeling houdt in dat we onze spaarrekening moeten omzetten in een zogenaamde basisrekening, dwz inclusief betaalrekening, en dat betekent maandelijks 2,55 euro betalen. Niet mee eens? 'Hier kun je de spaarrekening opheffen'. Precies de bedoeling, zegt pientere kleinzoon, die verder oppert dat-ie wel eens 'n belegging voor ons wil regelen. Niet doen, waarschuwt zoon, financieel evenmin van gisteren. Nou ja, dan maar vóór 1 juli terug naar de hoofdbank, zal ik maar zeggen. Daar zijn we immers al betalende klant.

Mijn beperkte economische kennis zegt mij dus dat het stallen van geld bij de Europese Centrale Bank (ECB) de Nederlandse banken geld kost. Vandaar. Intussen zijn de hypotheekrentes stijgende en vindt onder anderen Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) als ik het goed heb al minstens een jaar dat de spaarrente omhoog moet. Zit ik ernaast? Zie het eerder gemaakte voorbehoud.

Waar is de tijd gebleven, dat mijn vader een boekje voor me regelde bij de Rijkspostspaarbank.

Snap je het ook niet meer? Geven we mekaar 'n hand. En ja, kijk toch maar uit met beleggen Blijf ook verre van de bitcoin. Laat het cryptogeld maar over aan die overbetaalde en losgeslagen voetballers.

Levensgevaarlijk gesnuif

Sommige grappen kun je niet maken omdat ze al te zeer voor de hand liggen. Zoals om te janken bij het verhaal in de krant (kennelijk geënsceneerde foto van weggegooide ballonnetjes in het gras) dat de regering er niet in slaagt vóór 2023 een landelijk verbod op lachgas in te voeren. Levensgevaarlijk volgens dokters en andere deskundigen van onder meer het Trimbos Instituut. Jongeren hebben daar geen benul van dus gaan ze los, zoals dat modisch heet.

Een argument voor de voortdurende vertraging van de invoering van dat verbod missen we node, althans meer dan de mededeling 'we zien de urgentie'. Het lijkt wel op van die Belgische staatssecretaris 'ik houd het in het oog',  onmiddellijk door de oppositie afgestraft met de vraag 'doet u ook nog wat anders'.

Ook een voorlichtingscampagne zit er blijkbaar niet in.

Deze week reed ik weer eens over de A58. Wat 'n bende. Het zal, afgezien van het getelefoneer, wel niet allemaal lachgas zijn maar de helft van wat zich daar links, rechts, voor en achter voortbeweegt lijkt wel rijp voor een inrichting. En maar doorgaan met die filemeldingen 'als gevolg van een ongeluk', zonder dat we ooit te weten komen wat de achtergrond daarvan is. 

O ja, sommige gemeenten hebben intussen een plaatselijk lachgasverbod ingesteld. Het trefwoord levert op de website van  de gemeente Best niets op.

Onzekerheid in drievoud

In Best heerst nogal wat onzekerheid. Allereerst over het nieuwe gemeentebestuur. Sinds de raadsverkiezing is het oorverdovend stil rond de vorming van een nieuw college van Burgemeester en Wethouders. Ze praten, ja, maar binnenskamers. Er komt niets naar buiten. Is er 'n soort formateur? We weten het niet. Welke partijen gaan een wethouder leveren? Joost mag het weten, al kan de burger aan de hand van de verkiezingsuitslag wel zo ongeveer ruiken welke kant het opgaat.

Intussen heerst er ook onzekerheid over de bestemming van een aantal zogenaamde schoolwoningen aan de Wildheuvel. Statushouders? Vluchtelingen? De Oekraïners, uitgeweken voor een uitzichtloze oorlog in hun land, kunnen niet eeuwig in een voormalige school gehuisvest blijven. Ze krijgen al 'leefgeld' van de gemeente. De communicatie met de omgeving was niet optimaal, zegt een op vertrekkende staande wethouder, na klachten van de buren.

Drie keer is scheepsrecht: onzekerheid over de toekomst van de Spoorzone. De gemeente heeft weliswaar het eerste recht van koop op de nog benodigde panden en gronden in dat gebied, maar heeft een overeenkomst afgesloten met een grote projectontwikkelaar. Wat is daarbij afgesproken? Kan die onderneming straks gewoon z'n gang gaan? D66 heeft het zittende college daarover schriftelijk bevraagd en het raadslid Sjoerd Vrijburg schreef in Groeiend Best een helder artikel onder de kop 'Transformatie stationsgebied uit handen gegeven?' Hopelijk is dit de start van de gezonde oppositie, waarom ik in een eerder stukje vroeg.

Zo'n oppositie zou er wellicht ook toe kunnen bijdragen dat de bestuurscultuur in Best wat minder wordt beheerst door achterkamertjesgedoe en daarna spijt betuigen.

Anti-Moederdagknop

Een Engels bedrijf in reukwatertjes haalt de kranten met de mededeling dat het een anti-Moederdagknop heeft. Wad'n klets zeggen ze in Brabant. Ik durf dit best fakenews te noemen, want wie niet gediend is van reclame op laptop of telefoon, heeft daarvoor tal van mogelijkheden. Toegestuurde rommel in je mailbox als spam diskwalificeren en het cookiemonster instellen op 'alleen het strikt nodige' bij voorbeeld.

Als je niet op tijd de uitknop van radio of tv – desnoods alleen maar die van het geluid – indrukt, leef je niet maar wordt je geleefd. Nou ja, beschouw reclame maar als een onuitroeibaar noodzakelijk economisch kwaad.

Als we de krant mogen geloven dan is de zogenaamde actie van de Engelse onderneming, blijkbaar helemaal gek geworden van de Brexit, het begin van het einde van de Moederdagreclame. Ik herinner mij van mijn jeugd dat de bloemisten de uitvinders zijn. Sindsdien is de exploitatie van 'feesten' door vrijwel alle winkelbranches met verve doorgezet. Let op, nog drie maanden en de pepernoten liggen alweer in de winkels. Maar wat moet je met Moederdag als je gewild of ongewild geen kinderen hebt? Discriminatie! Weg er mee, even ouderwets als huisje-boompje-beestje, citeert de krant een tegenstandster die als ik het goed begrijp al jaren tegen het verschijnsel tekeer gaat. Alweer iemand die ons leven denkt te kunnen regelen, bijna even erg als de reclamemakers en de verlekkerde media.

Dit soort 'acties' is over één kam te scheren met die van de lui die vinden dat je niet meer over slaven mag spreken, maar over tot slaaf gemaakten.

Wil ik het allemaal nog wel volgen?

D66 grensoverschrijdend gedoe, Kaag, Ellen ten Damme beschuldigt op haar beurt Ali B, de nieuwe fractievoorzitter van de PvdA, Attje Kuiken is dikke maatjes met de wegens soortgelijke wandaden aan de kant gezette Gijs van Dijk. Wil ik het allemaal nog wel volgen?  Nou, eigenlijk niet.

Heb genoeg aan Oekraïne, de inflatie, de vogelgriep, corona nieuwste variant. Vanmorgen zag ik ‘ n vrouw van ‘ n jaar of zestig (grijs) parmantig voorbij stappen. Minimaal broekje, sneeuwwitte benen. Is dat soms ook grensoverschrijdend? Ik bedoel er naar kijken. ‘k Zou het niet durven zeggen. 

Als het er op aan komt, wil ik, de media volgend, wel weer eens lachen. Nee niet de social media, Twitter of YouTube, laat staan Facebook of Instagram en al helemaal niet websites als GeenStijl, die willen dat je in een deuk ligt van hun fakenews.

‘Ga dan rechtstreeks naar de debatten in de Tweede Kamer.’  Om daar te zien hoe ze mekaar afkatten, in plaats van zich met de werkelijke problemen (zie hierboven) bezig te houden?

Geef mij maar een echt debat in het Belgische parlement, zoals de VRT dat vanmorgen weergaf. Onderwerp: het dreigende begrotingstekort, dat wel eens zou kunnen uitpakken als het grootste gat van Europa.

De staatssecretaris: ‘Ik houd het in het oog.’ 

Oppositie-woordvoerder: ‘Doet u nog iets anders dan in het oog houden?’ 

Verkeersklojo's

'Brabant niet langer één op zwarte lijst verkeersdoden' kopt de krant. Moet ik daar van onder de indruk zijn? Nee, want wat blijkt: volgens het CBS ging het aantal dodelijke slachtoffers in 2021 van 99 naar 91. Gewoon een landelijke trend , zo goed als zeker een gevolg van meer thuiswerken en dus minder verkeer in verband met de Coronacrisis.

De verkeersinformatie van Rijkswaterstaat en ANWB geeft uur na uur een heel ander beeld. Filevorming met als in driekwart van de gevallen genoemde oorzaak: ongeval. Waarbij de laatste tijd opvallend veel vrachtauto's zijn betrokken. 

Wie mocht denken of hopen, dat de pandemie  - klimaatproblemen even daargelaten - ons leven drastisch zou veranderen, weet intussen beter. Het gaat allemaal gewoon door. Vanaf mijn uitkijkpost zie ik vrijwel de hele dag lege streekbussen passeren. En op de autosnelwegen gaat het geraas door. 

Laat het CBS onderhand eens uitzoeken wat door de bank genomen de oorzaken zijn van al die ongevallen. Aan algemeenheden - hardrijden, telefoongebruik, appen, drank, drugs, lachgas - hebben we niks; wel als  constateringen gerelateerd zijn aan concrete gevallen. Ongevallen die in filemeldingen kennelijk een equivalent zijn voor geklooi. Maar dat moet wel bewezen worden.