Denkwerk van Godfried Bomans

Godfried Bomans (1913-1971) schreef columns en beschouwingen voor Elseviers Weekblad (tegenwoordig EW) en de Volkskrant Daarnaast is een aantal brieven van hem bewaard gebleven. Het zijn allemaal specimen van zijn manier van denken over van alles en nog wat. Gé Vaartjes, die vorig jaar de biografie van Bomans publiceerde, heeft een keuze gemaakt uit deze stukken onder de tital Bomans op z'n best. Dat is een heel genietbaar boek van meer dan 280 bladzijden geworden, dat een inzicht verschaft in Bomans' originele manier van denken. Het meeste heeft betrekking op het midden van de vorige eeuw, maar het is opvallend hoeveel er reminniscentie oproept naar het heden.  Bomans wordt vooral herinnerd als een humoristische man en dat valt in deze bundel terug te vinden. Zo suggereert hij dat hij in Covent Garden een balletvoorstelling heeft bijgewoond. De beschrijving die hij daarvan geeft - let wel, de danskunst ver voor de emancipatorische praktijk van een Hans van Maanen - is ronduit hilarisch. Zoals reeds gesuggereerd, bemoeide Bomans zich met van alles. Zo reageerde hij op een ingezonden stukje in de Leeuwarder Courant waarin een meneer uit Murmerwoude beweerde dat roomboter een gave van God was en margarine een uitvinding van de duivel. Kernvraag: waar haalde die man dat vandaan? Niet uit de bijbel. Een burgemeester van Valkenburg verbood in de jaren zestig de openbare uitvoering van het lied 'Jij komt niet aan mijn komkommertje'. Een Duitse toerist, zo suggereert Bomans, kwam met zijn woordenboek niet verder dan een uit Azië geïmporterde vrucht; dat die burgemeester beter wist gaf volgens B. te denken. Hij, Bomans dus, begaf zich ook in een landelijke verkiezingscampagne en stuitte onder meer op het vuistje van Joop den Uyl dat aan een kunstarm leek vast te zitten. En Hans Wiegel leek in de verte op Pieter van Vollenhoven, maar 'dichterbij viel het mee'.

Zie ook: Bomans en de boterletterkundige

Geheime notities

Sante Brun
Mijn alom bekende vriendenkring in Het Haagse heeft me weer eens aan de letterlijke tekst van het coalitie-akkoord geholpen, en het is, hoe zal ik het zeggen: verrassend. Met name waar het betreft de lees- en diakritische tekens, die nogal wat problemen opleverden. Hoe zo en waarom,  daarover straks iets meer.

De partijen hebben elkaar flink de maat genomen, zoals ook wel begrijpelijk geacht mag worden. Zoals de prijs die Bal en Jet hebben moeten betalen om Diel zover te krijgen deel te nemen aan de regering.

Zoals daar zijn: er zal flink gebouwd gaan worden, maar uiteraard uitsluitend van kasteelachtige villa’s voor hardwerkende Nederlanders, die anders dreigen hun heil (zeg maar rustig hun Sieg Heil) te gaan zoeken bij Ome Don en met medeneming van hun nering. Minimale grondoppervlak per woning duizend hectare, die door middel van onteigening aan de boeren zal worden ontfutseld. Dit mag rustig gezien worden als een grote stap in de richting van de oplossing van het huisvestingsvraagstuk, tevens van het stikstofprobleem. Twee vliegen in één klap, kom daar maar eens om bij de afgelopen tien of vijftien kabinetten.

Onderwijs aan kinderen van arme mensen wordt door het nieuwe kabinet onnodig geacht, waardoor heel veel geld wordt vrijgespeeld voor bijvoorbeeld wapenproductie. Die kinderen krijgen nog wel een minimale opleiding tot kanonnenvlees, een term die bij het doornemen van de stukken op spelfouten nogal wat problemen opleverde en die dan ook binnenkort door iets aardigers zal worden vervangen.

Het hele openbaar vervoer wordt opgeheven, hetgeen de nodige besparing oplevert – genoeg landen in de wereld die wel wat willen betalen voor al die bussen en treinen.

De problemen die hardwerkende Nederlanders hebben met vervuild oppervlaktewater, vies drinkwater en vuile lucht worden effectief aangepakt door het invoeren van een stelsel van vergunningen voor het bezit van personenauto’s, waarvan het maximum aantal voorlopig wordt vastgesteld op 150.000 stuks, waardoor het ook weer mogelijk wordt af te zien van al verwijfde gedoe met die elektrische auto’s; stoere zware diesels krijgen de voorkeur.

Verder afschaffing van abortus. Er ontstaan op termijn anders grote problemen met het krijgen van goedkoop huispersoneel in  al die buitenplaatsen.

Buitenlanders met een wel erg afwijkende huidskleur worden vriendelijk verzocht terug te keren naar hun eigen land.

En dan hebben we nog een paar ethische kwesties. Desgewenst kunnen personen van hetzelfde geslacht met elkaar een contract sluiten, maar het mag niet lijken op een normaal huwelijk en aan de buitenkant en in het openbaar niet te zien zijn.

Homoseksualiteit en dergelijke afwijkingen worden voor openbare functies en in de ambtenarij niet meer toegestaan, hetgeen een probleempje opleverde voor de winnaar van de verkiezingen, en voor wie dan ook een uitzondering zal worden ingeruimd.

Het is duidelijk dat daar een grens aan zit – Rob Jetten heeft dan ook, met alle begrip, besloten fractievoorzitter van zijn partij te blijven.

Minister-president wordt, en dat is een progressieve primeur voor Nederland: Dilan Jesilgus.

Vandaar de bovengenoemde problemen met lees- en diacritische tekens.

Op het nippertje

Sante Brun

Natuurlijk interesseert het Geert Wilders geen zak of er 37, 22, 9 of desnoods alle 26 van zijn Kamerleden hun heil ergens anders zoeken. Ja, ze waren stemvee in de Tweede Kamer, maar omdat de Leider vrijwel altijd werd buitengesloten door de rest van het parlement, had je daar ook niks aan. Niemand merkte het ook dat de meeste PVV-Kamerleden maar zelden aanwezig waren in ’s lands Kamer van de democratie. Wilders is slechts geïnteresseerd in tweederde meerderheid van het parlement.

We maken allemaal wel tuttuthoho geluiden over Trump, maar de geschiedenis leert dat al die mannen – meestal mannen – die komen aankakken met een racistisch partijtje erop uit zijn in hun eentje de eerste viool te spelen, en dan heb je het meeste baat bij een achterban van afgevaardigden die nauwelijks kunnen lezen of schrijven en erg in hun nopjes zijn met negentigduizend euro per jaar. Al was er ooit eentje die zich kapotschrok, bij het op verkiezingsavond vernemen van het feit dat hij gekozen was. Zoals Mick Jagger reeds dichtte: ‘Life is what happens to you while you’re making other plans’.

In hun eentje de eerste viool – ze denken zelf dat ze zonder opleiding het kunnen schoppen tot gevierde solo-violist.

Genoeg met de beeldspraak.

Eind januari 1933, alweer 93 jaar geleden, werd ene Adolf Hitler benoemd tot Duitse Rijkskanselier, in een normaal land noemen ze dat minister-president. Hij had geen meerderheid in het parlement, zijn partij, de NSDAP, had zelfs vlak voor zijn benoeming een gevoelige nederlaag geleden, maar enkele partijen roken winst en gedoogden de voormalige kunstschilder – hij wachtte nog beleefd tot de rijkspresident Hindenburg een paar maanden later was overleden en nam toen diens functie erbij en ging toen los.

Wie de rest van de gang van de geschiedenis niet kent, of niet zo nauw neemt, die stemt sinds  2005 op de PVV. En intussen eventueel ook op de FvD, de BBB, de JA21, en doe er voor mijn part ook de VVD en het CDA bij. (Je kunt ook nog altijd stemmen op NSC, die lijkt voor democratisch bestuur te zijn, maar bij de eerste de beste gelegenheid bijna Ome Geert in het zadel hees.)

Gelukkig haten al die partijtjes elkaar – ze hebben allemaal een Leider die vooral zichzelf in het Torentje ziet zitten.

Want dat is het belangrijkste kenmerk van een rechts bewind. Als Geert Wilders ooit nog echt de grootste partij wordt – maar dan moet hij wel tweederde meerderheid in de Kamer hebben – zal zijn eerste daad het buiten werking stellen van de Grondwet zijn en de tweede: de afschaffing van het parlement. (Donald Trump heeft intussen nog een andere mogelijkheid geschapen: je laat het parlement zitten en bedreigt dat met afzetting.) De zo vrijgekomen Kamerleden krijgen een functie in de Nederlandse versie van ICE.

Het is allemaal dus op het nippertje goed gegaan, dankzij Gigi Markuszower is Wilders niet eens meer oppositieleider. Gigi heeft zelf een probleem, omdat hij verdacht wordt van spionage voor een land in het Midden-Oosten. De naam van dat land begint met een I.

Het bruine hoofd van Mark Rutte

 Peter Stiekema

Vraagt u zich wel eens af hoe Mark Rutte aan dat altijd bruine hoofd komt? Het antwoord is heel simpel eigenlijk. Hij kruipt met dat hoofd bijna wekelijks heel diep in het achterste van de Amerikaanse president Donald Trump.  En Trump laat graag weten dat Rutte zijn grote vriend is en hij Marks Sugardaddy. 

 Gisteren plaatste de president op sociale media opnieuw een bericht dat van de NAVO-topman afkomstig is.  'Meneer de president, beste Donald, wat u vandaag in Syrië hebt bereikt is ongelooflijk’, begint het bericht dat Trump deelt op zijn platform Truth Social. ‘Ik zal mijn mediaoptredens in Davos (waar deze week de economische topconferentie wordt gehouden) gebruiken om uw werk daar, in Gaza en in Oekraïne onder de aandacht te brengen. Ik zet mij in om een weg vooruit te vinden wat Groenland betreft. Ik kan niet wachten om u deze week in Davos te zien’, schrijft de NAVO-topman verder. Kruiperiger kan niet, schat ik maar zo.

 Trump liet echter blijken de tekst te waarderen. ‘Dank aan Mark Rutte, de secretaris-generaal van de NAVO!’ Of hij toestemming heeft gevraagd aan Rutte om het bericht met de hele wereld te delen, is niet duidelijk. Hij is immers niet gewend ergens toestemming voor te vragen. De Amerikaanse president publiceerde vorig jaar ook al een zeer complimenteus tekstbericht van de beroerdste premier die Nederland ooit gekend heeft.

Trump zei eerder een ‘erg goed’ telefoongesprek over Groenland te hebben gehad met Rutte. ‘Ik heb ingestemd met een bijeenkomst van de verschillende partijen in Davos, Zwitserland’, schreef Trump. ‘Zoals ik heel duidelijk aan iedereen heb uitgelegd, is Groenland van cruciaal belang voor de nationale en wereldwijde veiligheid. Er is geen weg terug, daar is iedereen het over eens!’ Dat lijkt me iets te optimistisch geformuleerd, gezien de reacties uit vooral Europa 

 Trump heeft herhaaldelijk aangegeven dat hij Groenland wil inlijven bij de VS. Dat zet de relatie met Europese bondgenoten van zijn land onder grote druk. De president deelde op zijn sociale media ook afbeeldingen, mogelijk met AI gemaakt, om zijn punt kracht bij te zetten. Het gaat onder meer om een illustratie waarop te zien is hoe hij de Amerikaanse vlag plant op Groenland. Op een bordje staat dat het grote eiland sinds 2026 Amerikaans grondgebied is. Zo te lezen met steun van de steeds bruinere Mark Rutte. Ik ben benieuwd of de toekomstige premier van Nederland, Rob Jetten, net zo'n bruin hoofd gaat halen bij de Amerikaanse president. Och nee, dat bruine hoofd had hij al. 

 

Dit blog is in bewerking

 Dit blog is sinds de (aanstaande) opheffing van hhBest.nl in bewerking, onder meer om de leesbaarheid te verbeteren.

Kabaal om een kwakkelwintertje

 Peter Stiekema 

  Wat een hoop koude drukte om wat we vroeger een kwakkelwintertje noemden: Een paar centimeter sneeuw, 's nachts wat lichte vorst, overdag lichte dooi en heel Nederland ligt plat. Schiphol zit op slot, communiceert daar nauwelijks over en mensen brengen al drie of meer dagen op een wanhopige luchthaven door, zonder uitzicht op verbetering. Trein- en busvervoer liggen op hun respectievelijk gat of gaten en winkels worden niet meer bevoorraad. 

 De treinen in België rijden gewoon door en stoppen aan de Nederlandse grens omdat hier geen treinverkeer mogelijk is. Slechts enkele regionale treinen gaan nog wel, die hebben kennelijk minder problemen dan onze nationale trots, nou ja, schaamte bedoel ik, de NS, onder leiding van de voormalige D66-minister Koolmees. Die hoor en zie ik nergens, kennelijk nog in diepe rust na zijn formatie-escapades, die ook niet erg succesvol bleken.  

Journaals en achtergrondprogramma's hebben het nergens anders meer over, zelfs de mogelijke escapades van Trump jegens het nog wel ijskoude Groenland verdwijnen naar de achtergrond. De weermannen en-vrouwen buitelen over elkaar heen om nog interessantere gegevens naar voren te brengen in hun dagelijkse weershows.  

Persoonlijk weet ik nog wel wat echt ijskoude winters waren; 1956 bijvoorbeeld, die  de hele maand februari duurde met nachtelijke minima van onder de -20 en sneeuwpakken van een halve meter diep. In mijn slaapkamer bevroor het suikerwater tegen de hoest op het nachtkastje en de ramen zaten vol ijsbloemen. Wat te zeggen van de winter van '62/'63, die drie maanden duurde. Schepen lagen al die tijd vastgevroren in de binnenhaven van Veghel, waar ik toen woonde en de ijslaag meer dan een meter diep was. Zo zijn er heel wat meer winters geweest, die van '78/79 bijvoorbeeld die een paar keer flink uithaalde met veel sneeuw en ijzel. En dan hadden we de winters van '85, ''86  en '87 die ook streng waren en als laatste winter met echt forse kou,  die van '97, toen voor het laatst een Elfstedentocht kon worden gereden. Nee, much ado about nothing, zo zouden de Engelsen zeggen, waar ze trouwens ook flink kunnen zeuren als het een beetje vriest. 

Sneeuw

Foto Jan van de Ven - meer op beeldenstormer.nl

 

Trump waarschuwt Nederland

Peter Stiekema

 Donald Trump waarschuwt nu ook Nederland. Hij vindt dat ons land de afgelopen jaren er erg op achteruit is gegaan door benedenmaatse regeringen. Bovendien is hij zeer geïnteresseerd in de Nederlandse gasvoorraden, die we zomaar in de Groningse bodem laten zitten uit angst voor een paar aardbevinkjes. Daarnaast ziet hij weer een nieuw zwak kabinet op ons land afkomen, straks geleid door een linkse homoseksuele D66-er, Rob Jetten,  die binnenkort gaat trouwen met een Argentijnse hockeyer en daarnaast ook nog een kinderwens heeft. 

 Dat is absoluut not done voor de Amerikaanse president.  Als een en ander doorgaat en niet zijn grote bewonderaar Geert Wilders het nieuwe kabinet gaat leiden, dan moet hij helaas ingrijpen. Er is al een marinevlootje (klein vlootje want meer is niet nodig, op enige tegenstand hoeft niet gerekend te worden) onderweg naar de Noordzee, die behalve Jetten en aanhang ook nog enkele rechters van het Internationaal Gerechtshof moet meenemen. Want die rechters zijn Oom Donald, Daddy voor NAVO-baas  (nou ja? ) Mark Rutte, niet goed gezind. En in de beste fascistische traditie dienen die lastposten uit de weg geruimd te worden, dan wel anderszins van het toneel te verdwijnen. 

Bovengeschetst scenario is uiteraard (nog?) niet waar, maar ontsproten aan  mijn engszins cynische brein. Maar Trump bedreigt en overvalt wel degelijk landen als Venezuela, Colombia, Groenland en Denemarken. Ook op Canada heeft hij in een eerder stadium al  een oogje laten vallen. Louter en alleen maar voor zijn eigen financiële gewin.

Voor Poetin en China biedt dit voorbeeld van Trump grote voordelen, Waarom niet Zelenski ontvoeren uit Kiev en Taiwan weer binnenhalen in het Grote Chinese rijk?  Slecht voorbeeld doet goed volgen, denk ik dan maar. Is er nou echt niemand in de VS die deze engerd kan stoppen, of minstens tot enige rede kan brengen?  Ik vrees van niet eigenlijk. Er is al een blinde ziener (die heb ik niet verzonnen) die dit jaar het einde van de beschaving ziet. Die weg naar het einde van de beschaving is overigens al een behoorlijke tijd bezig. Meteen na Adam en Eva, eigenlijk.