Ooit ben ik er aan begonnen een lijst te maken van alle samenstellingen met het woord Kerst. Van kerstavond (dat wil zeggen de avond vóór Kerstmis, in r.-k. kringen ook wel het vigilie genoemd) tot kerstzooi. Op een gegeven moment ben ik daar weer mee opgehouden, omdat ik het gevoel had dat anderen dat al eens hadden gedaan en dat het misschien ook wel een beetje flauw is.

Het plan kwam min of meer voort uit de idee, dat er met Kerst wel wat mis is. Dat Kerst een afkorting is, die veel weg heeft van een eufemisme. Het gaat immers om Kerstmis, het feest van Christus' geboorte. Ik kan gerust zeggen dat ik hiermee een misverstand uit de weg ruim. Immers door dat onbegrip kon een of ander schoolbestuur ook bedenken dat de kerstboom een christelijk symbool is, en daarom, om sommige Nieuwe Nederlanders niet te kwetsen, niet mocht worden opgezet. In het christelijke dagblad Trouw merkte iemand op, dat de kerstboom net zo christelijk is als de paashaas. 
Bespeur ik steeds meer onbehagen jegens het kerstfeest zoals het er nu uit ziet, zelfs bij notoire atheïsten? Zou het er mee te maken kunnen hebben, dat het Kerst mankeert aan inhoud, dat het een hol vat is, met een bontversierde buitenkant? Dat het heidense feest van de

Maxim Biemans: Aanbidding van het kerstmaal
zonnewende destijds eigenlijk meer betekenis had dan wat er nu van de christelijke kerst is overgebleven. De gedachte aan een vredesboodschap is archaïsch geworden en je vindt er alleen nog sporen van in de toespraak van de koningin. Volkskrantcolumniste Sylvia Witteman, die onlangs haar stukjes bundelde onder de titel ‘Ik verzin niks’ leverde zaterdag een ongehoord cynische beschrijving van  kerstvoorbereidingen in een gezin. Of er niet aan viel te ontkomen. Ik moet trouwens bekennen dat we, nu we op 28 december voor ‘n tijdje weggaan, alle uiterlijk vertoon aangaande de feestdagen in ons huis achterwege laten. Voor alle zekerheid: dat huis wordt tijdens onze afwezigheid goed bewaakt.

Bij de uitingen van onvrede trof ik onder meer een bezinningsactie in Vlaanderen aan: de verspreiding van 15.000 gratis affiches, waarop een schilderij van de Zwitserse kunstenares Bradi Barth, voorstellende de geboorte van Christus.

An Antonis, een voormalige kleuterleidster in Best, maakt tegen de klippen op, elk jaar nog een kerstgedicht, dat mij in z'n eenvoud altijd weer ontroert en dat ik dan ook graag op de website hhBest publiceer. Toevallig kreeg ik dit jaar ook een gedicht in Kempisch dialect onder ogen van Johan Biemans uit Bergeijk. Het heet 'Opa's Kèrstmus' en is een regelrecht protest tegen ‘kitsch en poppenkast’ en een verdediging van het kribke. Ook dat gedicht mag ik op mijn weblog  plaatsen. Het versje van An Antonis zal ik tot slot voorlezen.  Het heet

Maria die wààr ûtgeteld

Sint Jozef,die zéé

We moete ons in laote schrève

Maria godde mee

We kunne wel ergus blève

Zo gezééd zo gedaon

Mi un ezelke ès vervoer

Ze moesse wel wèèd gaon

Dè wààr unne hille toer

Maria,die wààr ûtgeteld

Logies in unne stal

Zo ergus midde in ut veld

Ut gebeurde allemal

Maonlicht bove de wei

Herderkes bè elkaor

En de mensen ôk zo blèj

Geluk vur hil het jaor.

(Column voor Omroep Best, 16.12.09, 18:10 uur.)

Johan Biemans schreef:

Opa’s Kèrsmus

De Kèrsmus van m’ne kijndertééd

is lééveslang mi me meegegroeid.

De jaore diej zèn verstreke,

diej hebben dä nôit ùitgeroeid.

’t Zit erregend tusse m’n ôre,

en veilig gebörge, diejp in m’n hart.

Mär de ‘kèrsmus’ van tegeworrig

is krèk e weze zonder kop, zonder start.

Al lijkt ons geloaf wel versleten

en loapen de kerken ommel leeg.

Blèf mee ‘w poate wel van m’n kribke!

Dä sti ummers niemes nie in de weeg.

Al dä gekift en gekibbel

van wa ommel nie mag en wél moet,

da duu aon de vrede op aarde,

äs ‘t ‘r op aonkömt, hillemaol gin goewd.

Wa of wie moete nog geleùve…

Diej kerk, die van alle kante kraokt.

Ze hebbe… hoew moet ik ’t zegge…

‘r mär e rommeltje van gemaokt.

Al dieje kermis toch mee Kèrsmus,

’t maokt m’ne kop hallef zot.

Pas op… mee ‘w fikken van m’n kribke!

Maokt dä pedomme nie kepot!

’t Zal ménnen tééd wel vôrt dure.

Proficiat paus, mee ‘w poppekaast.

Ik heb wel genôg aon mén kribke,

want dä is nog m’n innigst hoùwvaast.

Alweer geschokt

Jeminee, Here, Here, hear hear, het kabinet is weer eens geschokt, ditmaal door een kritische noot van de Nationale Ombudsman. Ik ben van mening dat deze uitdrukking ‘geschokt zijn’ dus, onderhevig is aan de ergste vorm van inflatie die maar denkbaar is.

Maar dit eigenlijk allemaal vooropgesteld en terzijde. Wat voor uitdrukking je er ook aan geeft, een Nationale Ombudsman die welke instantie dan ook bekritiseert en dan niet zorgt voor een schokeffect (aardig voorlopig alternatief) zou niet deugen voor z’n vak.

Letter met gaatjes

In de VPRO GIDS, die ik een zeer goed weekblad vind, las ik onder het kopje ecofont de volgende mededeling: 'De artikelen op pagina 14 t/m 19 zijn gezet uit het 'Ecofont' Spranq Eco Sans, een letter met uitsparingen, waardoor tot 20% minder inkt gebruikt wordt.'

Het eerste wat bij me opkwam was de vraag: als dit zo'n groen lettertype is, waarom dan alleen die zes pagina's? Ja, bedoelde pagina's zijn geheel gewijd aan 'groen produceren' en aan ecoproducten. Maar toch.

Maar oogt het 'n beetje? De broodletter (10 pts, denk ik) redelijk. Bij de koppen en kopjes ga je ze zien, de gaatjes. Ik heb dat lettertype Spranq Eco intussen op mijn computer geïnstalleerd en zit nu deze tekst in OpenOffice (de groene variant van Word zal ik maar zeggen :-) te tikken. Helaas, het ziet er niet uit... Nogal grijzig. Als ik het ooit in brieven zou gebruiken, dan moet ik er wel 'n verklaring bij zetten, anders denkt de ontvanger dat ik aan verkeerde zuinigheid lijd. Voor alle duidelijkheid. De regels die je nu leest zijn gewoon in Times New Roman.

Goed dat er een link onder het VPRO-verhaal stond, anders zou ik aan een in de verkeerde maand geplaatste aprilgrap hebben gedacht. Www.spranq.nl brengt je bij een collectief van webdesigners en grafische (!) ontwerpers. En zij leiden je naar 'Ecofont, het groene lettertype met gaatjes'. De daarop gegeven toelichting wil ik mijn lezers niet onthouden:

'Voor de prints die je dagelijks maakt gebruik je niet alleen papier, maar ook inkt. En volgens ons raakt je inktcartridge (of je inkttoner) onnodig snel leeg. We hebben daarom een lettertype ontwikkeld: het Ecofont. Na de gatenkaas is er nu ook een Nederlands lettertype met gaten.

Een goed idee is altijd simpel: kijk hoeveel je van een letter kunt weglaten met behoud van de leesbaarheid. Na een testfase met allerlei vormen is de keuze gevallen op het uitsparen van kleine rondjes. Het resultaat is het Ecofont dat tot zo'n 20% minder inkt gebruikt. Het Ecofont is gratis te downloaden en te gebruiken. Er is ook een professionele oplossing voor de kantooromgeving: Ecofont professional.'

Toch mooi van Spranq en van de VPRO natuurlijk.

Dagbladjournalist vlucht in romantiek

Op internet en in de krant (dagblad Trouw) discussiëren ervaren journalisten over de toekomst van het papieren dagblad in relatie tot de nieuwe media. Ze komen er vooralsnog samen niet uit. Voor de redacteur van de papieren krant is het verdwijnen van dat medium ondenkbaar. 'Desnoods moet Trouw maar weer ondergronds gaan', net als in de oorlog. In zijn vrees voor de toekomst van zijn papieren krant, vlucht de journalist in romantiek

'Op internet is het een chaos van rijp en groen, een stortvloed van informatie die in geen enkele context staat en waarvan de lezer maar moet raden wat de relevantie ervan is. En wat er nog aan structureels doorsijpelt is vaak een afgeleide van de krant.'

Dit is in een notendop de opvatting van een gerenommeerde dagbladjournalist, namelijk Willem Breedveld, van een al even gerenommeerde krant, namelijk Trouw.

Breedveld reageert in een column op een artikel dat zijn collega Bart Brouwers, hoofdredacteur van het gratis dagblad Sp!ts en eigenaar van het weblog Dode Bomen ('Media tussen toen en straks') eerder in datzelfde Trouw schreef.

Het begint er al mee, dat ik van Brouwers' verhaal kennis neem via dat weblog en van Breedvelds reactie vanuit Trouw. Brouwers schreef wel in die krant, maar Breedveld niet op internet (ook niet, voor zover ik kon nagaan op de website van Trouw). Gevraagd of die - prachtig geschreven - column ook op Dode Bomen zou verschijnen, verwees Bart Brouwers naar een stoere verklaring van Trouw op het web over auteursrecht. Als er ergens chaos heerst, dan toch niet alléén op het internet.

'Het is,' betoogde Brouwers, 'dat de krant, zeker voor een oudere generatie, zo diep in het leefpatroon zit ingebakken, want anders was het al lang voorbij geweest. Noch voor het laatste nieuws, noch voor de duiding ervan, noch voor de bredere geestelijke verrijking, noch voor de sociale binding is een dure krant nog echt nodig.'

Na de Vogelwaarwijken de Plasterkjournalisten. Die 60 banen zouden dus volgens Brouwers 'niet naar printmedia moeten gaan maar vooral naar kansrijke nieuwe online initiatieven. Juist dáár is immers nog een wereld te winnen op journalistiek terrein – en juist daar moeten we het in de toekomst van hebben.'

Klaar en duidelijk. Bart, papieren journalist van-huis-uit, (zoon van wijlen mr ED, Ton Brouwers - ‘Hij moest eens weten’) bevestigt bij voorbaat: 'Ja, het zal een chaos zijn, zeker voor de generatie die gewend was aan de orde van haar vertrouwde dagblad. Maar we gaan er onze weg weer in vinden. Dankzij Google-achtige applicaties en dankzij sterke journalistieke ankers, de professionals die erin slagen uit hun journalistieke ivoren toren te stappen en samen met de “amateurs” aan de slag te gaan in het gedemocratiseerde speelveld. Kortom: 'De krant als dagelijks eindproduct heeft zijn langste tijd gehad; de conversatie – waarbij de journalist een slimme positie tussen ontelbare zenders en ontvangers heeft ingenomen – is de kern van het nieuwe businessmodel.'

Het complete artikel staat hier: 'Conversatie als Basis van Nieuwe Journalistiek'.

Prachtig geschreven, zo kwalificeerde ik het weerwoord van Willem Breedveld in Trouw. Maar helaas, toch 'n beetje tegen beter weten in. Immers, het begint zo: 'Soms sta ik voor groepjes studenten, aanstormende managers of topjuristen met de mond vol tanden. Deze hoger opgeleiden tot pakweg veertig jaar vertellen me doodleuk dat ze veelal geen abonnee zijn van een krant. Te duur, te saai en ook niet nodig.' En, let op: 'Desondanks blijken ze vaak een verrassende kijk op van alles en nog wat te hebben en lijken ze ook redelijk goed op de hoogte van wat er in de wereld te koop is.'

Wat kun je hier anders op zeggen dan: 'Nou dan?' Halen die jonge intellectuelen (laat ik ze toch maar zo noemen) die wijsheid uit 'blogs, websites etc. die meestal de prakjes opwarmen van de maaltijd die eerder vorstelijk was opgediend door de kranten', zoals Breedveld het formuleert?

Dit wordt allemaal wel erg romantisch en snijdt niet echt hout. Want natuurlijk mankeert er van alles aan de nieuwe media, maar met het vorstelijk opdissen van nieuws en achtergronden door de kranten is ook wel eens wat mis. Het navrante is dat geëmancipeerde, onafhankelijke webloggers (dat wil zeggen niet de doorsnee lezer van Tante Bet) nu beschikken over goedkope faciliteiten om daar de vinger op te leggen zonder gehinderd te worden door monopolistische drempels van de gedrukte pers.

Wat ik in het weerwoord van Breedveld mis, is de erkenning dat het 'concept krant' zoals hij het noemt helaas aangewezen is op de rotatiepers en de vrachtauto's, die het product daarvan door het land rijden. Romantisch. Breedveld kon wat dat laatste betreft niet sprekender zijn dan met zijn verwijzing naar het ontstaan van het gestencilde verzetsblad Trouw.  ‘Als de visie van eigenaar Van Thillo van de Persgroep (Terug naar de krant als krant) in de praktijk niet zou werken, dan gaat Trouw gewoon weer ondergronds.'

Misschien kunt u het artikel van Willem Breedveld via de website van Trouw nog bestellen. En anders maar telefonisch of per email. Of, nog later, bij de Koninklijke Bibliotheek.

Nachtmerries van die verdomde privatisering

Het loopt steeds verder uit de hand met die verdomde privatisering. De de Volkskrant meldt vandaag dat ene Barry Rosenstein van 'n hedgefonds in de VS uit de kast is gekomen en waarschijnlijk het postbedrijf  TNT, waarvan hij samen met Canadezen 5% in handen heeft, onder druk gaat zetten om de postafdeling en die van de paketten te splitsen.

De krant noemt Rosenstein 'geen lieve jongen' en een 'met scherpe ellebogen', die bedrijven waarin hij belegt onder grote druk zet om ze te laten doen wat hij wil.

Jaja, we blijven als voormalige klanten-eigenaren van de PTT de vruchten plukken van het ooit door Margareth Thatcher aangezwengelde en gretig door het ondemocratische Europa overgenomen superkapitalisme. Dat TNT geen monopolie heeft, zoals destijds de PTT, speelt overigens geen doorslaggevende rol meer, nu we met de snellere en goedkopere communicatiemiddelen van het internet minder afhankelijk zijn geworden van dit soort bedrijven. Zelfs het opheffen van de postkantoren drukt daardoor - afgezien van nostalgische sentimenten - minder zwaar. Het ergste vind ik nog de degradatie van de kwaliteit van de postzegels tot die van 'n soort kassazegels van de supermarkt. Van brieven, beplakt met kinderzegels 2009, kun je niet eens meer zien dat ze uit Nederland komen.

Laat ze elkaar maar op die vrije markt de kraam uitvechten. En dat TNT-bestuursvoorzitter Peter Bakker nachtmerries krijgt van zijn dwarsliggende postbodes mitsgaders geldwolf Rosenstein, zoals de de Volkskrant veronderstelt, doet gelukkig geen seconde af van mijn nachtrust. Als-ie maar niet van bonussen droomt.

Snel rijk worden en wegduiken als het misgaat

Dirk Scheringa heeft zich aangemeld bij de Speakers Academy, wat betekent dat hij beschikbaar is voor lezingen in de trant van 'Hoe word je snel rijk en kun je er even snel tussenuit knijpen als het misgaat'. Wel voor zo'n spreekbeurt 7500 euro achter de hand houden, want Dirk wil proberen zijn huzarenstuk te herhalen, uiteraard liefst met weglating van een volgend deficit.

Scheringa is in spannende afwachting van de medewerking van Speakers Academy, die het mogelijk maakt, direct na Nieuwjaar van start te gaan. Intussen laat hij zijn memoires door juristen uitvlooien, alvorens ze naar hij hoopt risicoloos aan de openbaarheid prijs te geven. Allemaal in het kader van het moreel en financieel eerherstel.

Netwerkende ondernemers in Eindhoven, aangesloten bij de SuitClub krijgen volgens een bericht in het ED de primeur van Dirks spreekbeurt in het Arthotel aldaar, op woensdag 16 december. Organisator van dit evenement is de directeur van deze club, Bert Gelderblom, die zich ervoor op de borst slaat dat hij indertijd ook Bill Clinton voor een exclusief onderonsje ‘ naar Den Haag haalde’.

Hoewel er wel enig verschil is in het niveau van Clinton en dat van onze gesjeesde bankmagnaat, verklaarde Gelderblom tegenover de krant 'best trots' te zijn op de vangst van de 'man van het jaar', al drukte hij zich uiteraard in wat meer bedekte termen uit.

Wie geen lid is van de SuitClub mag ook bij de masterclass van Scheringa zijn, maar dient daarvoor wel 75 euro exclusief btw neer te tellen. Zo komt S. met een beetje goeie wil wel aan zijn eerste 7,5 mille. Interessant voor z'n schuldeisers misschien.

Krom

Wil je een oplopende discussie, dan moet je over voetbal beginnen, of over taal. Nog erger: dialect. 'n Tijdje geleden interviewde ik de Bergeijkse zanger, voordrachtkunstenaar en heemkundige Johan Biemans en die zei niet alleen, maar toonde ook aan: 'De taal verschilt per straat'. Kun je je het welles-nietes voorstellen.

Ik waag het er toch maar op, ofschoon ik het over Oost-Brabantse verschijnselen wil hebben, terwijl ik zelf uit West-Brabant kom. Daar eddet al.

In Museum De Vier Quartieren (houd de verklaring van deze naam even van me te goed – ik meen dat het om vier landstreken gaat, gelegen in de Meierij van 's-Hertogenbosch). Maar in dat streekmuseum dus, daar loopt tot en met 15 mei 2010 een tentoonstelling over gebruiken rond de geboorte. De titel van deze expositie, die het museum je van affiches toeroept, luidt: Met d'n kromme erm. Waar slaat dat op? Op de houding van een vrouw die met een mand vol lekkers aan haar arm op kraamvisite gaat. Het was eertijds een uitdrukking in het Brabantse: 'Ze gaat mee de krommen errem'. Ik meen dat Hilvarenbeek er het eerst bij was met een bronzen beeldje van dat tafereel.

Wat had u gezegd willen hebben? Dat die titel op dat Oirschotse affiche me pijn aan de ogen en oren doet. Volgens mij is het namelijk – voor zover dat mogelijk is – potjesbrabants en moet dat opschrift, de lezer kán het gezien het bovenstaande al weten, luiden: Mee de krommen errem.

Mijn vader schreef meer dan een halve eeuw geleden eens 'n stukje, een column avant la lettre, getiteld: 'Brabants dialect, dialect der luiheid' Flauwekul, want in bijna alle dialecten is men geneigd, zaken in te slikken, wat je als een vorm van luiheid zou kunnen bestempelen. Ik heb een Leeuwarder eens in zijn stadsfries horen zeggen: 'Moe'k nie hè', waar bij bedoelde: 'Moet ik niet hebben.' Nou vraag ik je.

Toch ging mijn vader voor alle zekerheid nog even naar de bakker om aan diens vrouw achter de toonbank te vragen: 'Wa plakte gij op 'nne brief?' Die vrouw keek 'm verbaasd aan en antwoordde: ' 'n possegel natuurlijk.' In het dialectisch spraakgebruik laat men alles weg, wat remmend zou kunnen werken op de woordenstroom, als ik het zo mag uitdrukken.

En van 'Met d'n krommen errem', raakt mijn tong dus in de knoop en krijg ik bovendien kromme tenen.

Stel ik thans de mogelijkheid open, recht te praten wat krom is.

Jongeren in crisistijd

Mogen wij de jongeren wat tegemoet komen in deze moeilijke crisistijd? Zo motiveert een Sonse horecaffer zijn dumpprijzen bij de jaarwisseling. Nee, de moeders van de aktiegroep Vroeg Op Stap, die ijveren voor een gematigder manier van uitgaan door jongeren, kunnen dan wel een Europese prijs hebben gewonnen, hier in Brabant lijken zij geen voet aan de grond te krijgen. Hun initiatief zal als 'te Fries' worden beschouwd. Te recht-toe, recht-aan. Bovendien hebben die moeders indertijd wegens drukke bezigheden een bezoek aan Pauw en Witteman beleefd afgewezen en dat is natuurlijk eerder integer dan zakelijk verstandig.

Jongeren vormen een sociale tijdbom, meldt het onderzoeksbureau Motivaction, op basis van wat zij noemt een narcistische levenshouding van de jeugd, waarbij alles draait om het uiterlijk en genieten. Natuurlijk zijn er al mensen opgestaan die dit allemaal wat overdreven vinden, maar ik vind toch dat er terecht naar de ouders wordt gewezen. Ik zie dan ook een relatie tussen de softe benadering van 'het kind van tegenwoordig' en de flauwekul rond die inentingsprikjes van de laatste dagen. De vader, die vrij neemt omdat er twéé kinderen moeten worden getroost en zo.

Maar we hadden het eigenlijk over de hohoreca, die uitmunt in huichelachtigheid als het gaat over de vraag hoe het drankprobleem van de jeugd tegemoet te treden. Over Valkenswaard, al decennia een toplocatie op het gebied van uitgaan, circuleerde onlangs het bericht dat de café-uitbaters bereid waren stewards in te zetten om in de weekends de rotzooi wat in te dammen. Stewards. Waarom moet ik dan aan hooligans en vergelijkbaar tuig denken? Trouwens, is het geen eufemisme voor de huis-, tuin- en keukenuitsmijter? Maar het mooiste komt nog. De hohoreca wil een tegenprestatie! Uuh? Ja, 'n paar uurtjes langer open blijven in het weekeinde.

Een tegenprestatie veronderstelt een persoon of instantie, die baat heeft bij – in dit geval – de prestatie van de hohoreca. Kort en goed, de plaatselijke overheid, die de verantwoordelijk is voor orde en rust in de samenleving, moet iets terug doen voor de opgepoetste uitsmijterspraktijken van de kasteleins.

De wereld op z'n kop, of niet? Laat ik het verder uitleggen: de Valkenswaarde hohoreca kwam wederom in het nieuws toen de krant wist te melden dat zij bij de exploitatie van het uitgaansleven de van overheidswege gestelde regels aan haar laars lapt. Er moet daar dus eens flink orde op zaken worden gesteld voordat er orde op zaken kan worden gesteld, laat staan dat ze in Valkenswaard al toe zijn aan het oplossen van het drankprobleem van de jeugd. Het allervervelendste is, dat ouders, hier als eerst verantwoordelijke aangewezen, weinig uitrichten als de overheid de zaken niet in de hand heeft.

Straks was de chocolademelk ook nog fout

Ochgottegot, het is maandagmorgen, de websites van de kranten hebben in het weekeinde keurig de politieberichten-online bijgehouden, maar nauwelijks meer uitgevoerd. Het prot.-chr. Friesch Dagblad deed helemaal niks, want dat heiligt nog steeds. Heel wat consequenter dan Trouw, dat altijd net doet of er 's zondags geen sport wordt bedreven, maar er wel over bericht onder de titel 'Sport op maandag'.

Nee dan de Volkskrant. Die knalt er vanmorgen tegenaan: 'Bernhard genoemd als onderkoning Indonesië', nieuws, zo belegen als Oud Amsterdam pretendeert te zijn, want uit en te na door deze en gene, onder wie Oranje-historicus Cees Fasseur, uitgemolken.

Het is onder anderen journaleur Jort Kelder, wiens voornaamste verdienste het is dat het hem met zijn nieuwste hype is gelukt, DWDD, Netwerk èn P&W voor z'n karretje te spannen. Hoewel... gaat het bij Pauw en Witteman nog wel door? Die houden niet van zaken die al door de concurrent zijn uitgeveterd.

Vanmiddag geven Kelder en historicus (!) Harry Veenendaal een persconferentie over hun boek ZKH. Hoog spel aan het hof van Zijne Koninklijke Hoogheid in - jawel - Hotel Des Indes. Dan krijgen we misschien ook te horen, waarom dat boek in eigen beheer verschijnt.

Natuurlijk komt er 'n soort van aap uit een mouw. De bronnen waaruit het duo heeft geput kunnen dan algemeen bekend zijn, zoals de dagboeken van 'de voormalige journalist, kamerheer en secretaris van de hofhouding Gerrie van Maasdijk' (niks horen, zien en zwijgen), maar 'Ik kom op basis van hetzelfde materiaal tot een heel andere conclusie dan Fasseur', onthult co-auteur Veenendaal tegenover de Volkskrant. 'Je kunt niet uitsluiten,' dat Bernhard een coup heeft willen plegen in de nieuwe republiek Indonesië om daar de scepter te gaan zwaaien.

Niet uitsluiten? Dat wisten we dus allang, zo dat het niet waarschijnlijk is dat de Oranjes het met dit verhaal opnieuw moeilijk zullen krijgen.

Op naar de volgende zeepbel. Misschien heeft die wel met foute chocolademelk te maken bij de kerstvieringen van Juul op Soestdijk.

Zo makkelijk is columneren

Vanmorgen zat ik een ‘opiniestuk’ van Max Pam in de Volkskrant te lezen. Laat ik het maar een column noemen. Het ging, tot het moment dat mijn lezen stokte, over Wereldoorlog 2, Hitler en zijn trawanten.  De leespauze ontstond bij nevenstaande passage.  De mededelingen die Pam daar doet worden gekenmerkt door drie woorden/zinsneden: ‘Bij mijn weten’ - ‘schijnt’ - ‘maar dat denk ik er bij’.

Zo makkelijk is nu columnisme, in vergelijking met serieus te nemen journalistiek. Je keutelt maar lekker verder, iets ‘denkende dat’, ‘aannemende’ of ‘veronderstellende’.

Doe je dat zelf dan ook wel eens? Ja hoor. Het is heel leuk om te doen. En ik ben dan toch aan het columneren? Van die ‘moeilijke journalistiek’  ben ik op dat moment ontslagen.

Autostekker

Dat is nou iets, waar ik niks van snap. Duitse ingenieurs hebben een 'intelligente zevenpolige stekker voor het opladen van elektrische auto's' ontwikkeld, die ze aan de International Electrotechnical Commission hebben getoond. Die commissie heeft doorslaggevende zeggenschap over het eventueel tot wereldstandaard verheffen van die stekker.

De kern van het niet snappen is die 'intelligentie', want waarom zou je die stekker (officieel spreekt men trouwens van 'steker') tot standaard maken, als een gewone tweepolige stekker, zoals die nu door NUON voor auto's wordt gebruikt en die het dus ook doet met 'n gewoon tweepolig stopcontact (officieel: contactdoos), niet het primaat geven?

Misschien zorgt die ingenieuze Duitse stekker er wel voor dat het opladen automatisch stopt als de accu vol is. Hoewel dat al een eigenschap is van veel opladers.

Mijn wantrouwen, dat trouwens voor de zogenaamde comptabiliteit van veel elektronische apparaten en accessoires geldt, wordt nog versterkt door het bestaan van al een andere 7-polige stekker, namelijk die voor wat oudere caravans. Wie 'n beetje bij de tijd is heeft er een met dertien polen. Ik kom er niet uit, voornamelijk door de onvolledigheid van zo'n bericht in de wetenschapsrubriek van een krant.

Pedagogisch gezeik over kinderprikje

Kan er in dit land nou nooit eens normaal worden gedaan over doodnormale dingen, zoals een inenting tegen een goedaardige, althans nauwelijks kwaadaardige griep? Waarom zie je op bij voorbeeld Vlaamse media helemaal niks over dit verschijnsel terwijl daar toch ook honderdduizenden kinderen zijn opgeroepen.

Pedagogisch gezeik, ook van ouders, die wel door het mediagedruis zullen zijn opgezweept. Zoals vanmorgen op Radio 1 een vader: ‘Ik heb toch maar een dagje vrij gehouden. Want wij hebben er twee en dan hebben ze er ieder een om door getroost te worden.’

En Sinterklaas in de RAI als balsem op het wondje is de lieverdjes ook al onthouden. NRC:  ‘De organisatie van het mega-prikken in de RAI heeft nog even overwogen, Sinterklaas uit te nodigen, maar de pedagogen bij de GGD hadden dat afgeraden. We wilden  niet dat de kinderen de Sint zouden gaan associëren met zoiets vervelends als een vaccinatie.’

Nooit Afrikaanse kleintjes met hongeroedeem en ‘afzichtelijke zweren’ behandeld zien worden in een geïmproviseerde kliniek? Die piepen niet eens, die kijken je alleen maar met grote ogen aan.

Best Oost

Als er nog hersens aanwezig zijn in de Bestse gemeenteraad – en er is vooralsnog geen reden daaraan te twijfelen – dan hoop ik
dat-ie die gebruikt.

Dat hersengebruik is momenteel vooral nodig als het gaat over beslissingen over het gedeelte van Best ten oosten van de A2.

Je vindt daar de restanten van een oud bedrijventerrein, de aanzet tot wat je een woonwijkje zou kunnen noemen en verder is het meest kenmerkende dat daar de oude Sint-Oedenrodeseweg en de Sonseweg samen komen. Over die Sonseweg heb ik wel eens gewaagd op te merken dat die niet dient te eindigen in een steeg.

Laat ik het zo zeggen: het concept voor een  hoofdpijndossier, het zoveelste in Best, lijkt aanwezig. Ten eerste is daar het feit dat de Sonseweg met domkoppige hardnekkigheid pleegt te worden aangeduid als sluipweg, terwijl het de hoogste tijd is, te erkennen dat het een belangrijke invalsweg is.  Ten tweede schijnt de raad (ik ben er niet bij geweest) ooit te hebben uitgesproken, dat er in het gebied dat ik nu maar Best Oost zal noemen, verder geen woningen mogen worden gebouwd. Terwijl er tussen de Sonseweg en de tunnelbak van de A2 nog wel wat grond ligt die met dat doel  ‘ter opvulling’ zou kunnen worden gebruikt. Ik ben zelfs geneigd, te zeggen: daar liever dan aan de westkant over de Aarleseweg heen bouwen, een optie die nog steeds als een zwaard van damocles boven de karakteristieke buurtschap Aarle (sinds 1300 zoveel) hangt.

Best Oost staat  opnieuw in de schijnwerpers, nu Burgemeester en Wethouders – mits goedkeuring van de raad – de Rabobank in de gelegenheid zouden willen stellen, ter plaatse twee ‘gebouwen van drie lagen’ (formulering Eindhovens Dagblad)  neer te zetten ten dienste van een ‘advies- en bestuurscentrum’. Het ED meldt verder onder meer dat de bank de gebouwen aanvankelijk aan de andere kant van de A2, bij de Willem de Zwijgerweg, had gedacht maar dat dit na maanden studie op ‘grote onzekerheden’ zou zijn gestuit.

Grote onzekerheden. Nou, dat levert de optie Best Oost even goed op, lijkt mij. Want, wat doen we bij voorbeeld met de ontsluiting? De Rabobank zal deze centrale voorziening toch niet willen realiseren zonder de zekerheid dat ze van alle kanten gemakkelijk bereikbaar zal zijn. Dat wil zeggen, niet alleen vanaf de A2 via de woonstraten die deel uit maken van de oude rijksweg.

Realiseert met name de gemeente zich dat de zogenaamde sluip-Sonseweg bij verwezenlijking van het plan nu echt opgewaardeerd zal moeten worden tot invalsweg, aangegeven bij de aansluiting op de A50, waar op de borden nu – volstrekt irreëel – alleen ‘Son en Breugel’ staat vermeld? En dat het ter wering van het doorgaand verkeer in het centrum (Nieuwstraat-Hoofdstraat) onvermijdelijk is dat die Sonseweg wordt kortgesloten met de nieuwe Sint-Oedenrodeseweg door de Vleut, respectievelijk de ringweg langs Best West?

B en W zijn klaarblijkelijk van plan, de kwestie op het bordje van de raad te leggen. Nou, die zij dan veel wijsheid toegewenst.

Zie ook: Eenrichtingsverkeer

Terug naar de natuur

Vandaag een stukje geschiedenis. Het was in de jaren zestig van de vorige eeuw, dat er in ons land, het eerst in het zuiden, concentraties van regionale dagbladen werden doorgevoerd. Ik moet uitkijken dat ik de lezer/luisteraar niet ga vermoeien met uitgebreide sociologische verhandelingen, dus laten we het wat aanleiding en oorzaak betreft maar op economische wetten houden.

In Den Bosch zat de drukkers- en uitgeversfamilie Teulings, die onder meer de Provinciale Noordbrabantsche Courant Het Huisgezin (de naam alleen al) bezat en met geïllustreerde bladen en boeken voor het r.-k onderwijs veel geld verdiende. De Bossche krant werd om te beginnen het Brabants Dagblad en vervolgens keken de Teulingsen met begerige ogen naar 'n enigszins noodlijdend krantje, Oost-Brabant geheten, dat in Eindhoven, Helmond en omgeving verscheen. Het concurreerde met het Eindhovens Dagblad en de Helmondse Courant.

De strategie was overduidelijk. Teulings kocht Oost-Brabant op om daarmee te proberen de hele Zuidoostbrabantse krantenmarkt te veroveren. De Eindhovense editie kreeg de spetterend geachte titel van Nieuwe Eindhovense Krant en die in Helmond werd Helmonds Dagblad. Met argusogen keek het oude ED naar wat er gebeurde: Teulings pompte bergen geld in Oost-Brabant, trok gekwalificeerde journalisten aan en bouwde op de hoek van de Wal en de Grote Berg in Eindhoven een representatief, eigentijds krantenpaleis, uiteraard voorzien van nieuwe rotatiepersen. Het ED kon kiezen: zich door Teulings laten wegdrukken (wat overigens niet zó eenvoudig was, want de krant was en bleef voorlopig in Eindhoven veruit het populairst en meest gelezen) of zich zonder meer overgeven. Op dat laatste kwam het uiteindelijk neer. De eigenaresse van het ED, de oude mevrouw Mignot* (van de sigarettenfabriek), vond dat ze van Teulingsen een aardig prijsje kreeg en deed de krant aan hen over. De redacteuren voelden zich verhandeld als een zak aardappelen. De abonnees van het ED trouwens ook.

Om een lang verhaal wat korter te maken, de Bossche uitgevers hadden de smaak te pakken, zagen het succes van hun strategie en planden die ook maar voor Het Nieuwsblad van het Zuiden in Tilburg, eigendom van de textielbaronnen aldaar. Die hebben, ziende wat er in Eindhoven was gebeurd, vrijwel onmiddellijk eieren voor hun geld gekozen. Waarna Teulings, die intussen ook de Helmondse Courant had ingelijfd, de hele Midden- en Oost-Brabantse dagbladsector in handen had.

Die vier dagbladen (of eigenlijk vijf, als je Oost-Brabant meetelt) hadden elk een eigen drukkerij en dat zou op den duur natuurlijk niet efficiënt zijn. Dus besloot Teulings precies in het midden van de stedendriehoek, op de hei in Best een nieuwe drukfabriek te bouwen en de oude drukkerijen te ontmantelen. Dit had tevens tot gevolg dat de redacties van de kranten ook grotendeels op dat bedrijventerrein moesten gaan zitten. Later, in de jaren tachtig, maakten nieuwe communicatie- en transmissietechnieken het mogelijk die redacties weer te decentraliseren, een proces dat 'terug naar de natuur' werd genoemd. En nu kom ik eindelijk bij de aanleiding van dit stukje: bij Wegener Nieuwsdruk in Best zijn de technische problemen de laatste weken zo hoog opgelopen, dat het Eindhovens Dagblad zich genoodzaakt zag, de krant voorlopig vanaf vandaag op drie plaatsen buiten Best te laten drukken. Dus technisch gezien, is het nu ook op een haar na 'terug naar de natuur'.

(Als gesproken column, 18 november 2009 op Omroep Best.)

*Artikel van Hans van Melis, over Eugene Mignot (1882-1962), een van de oprichters van het Eindhovens Dagblad op sigarenfabrieken.nl

Democratie uit onverwachte hoek

Het half en half verenigde Europa krijgt dezer dagen een lesje in democratie uit totaal onverwachte hoek: Polen.

Volgens een verhaal in de Volkskrant van heden wil Warschau niet dat de eerste president (eigenlijk voorzitter) van de Europese Unie na geheime telefoontjes en achter gesloten deuren door de Europese regeringsleiders wordt benoemd. Nee heren, onder wie eventueeel meneer Balkenende en meneer Van Rompuy, eerst open kaart spelen, of je het wilt of niet. En dan bij de EU-premiers met de billen bloot.

Als de lidstaten dit plan slikken, waar ik persoonlijk hun 'democratisch gehalte' niet hoog genoeg voor schat, dus niet zo hoog als die van de Poolse mentaliteit, dan kan de zittende Zweedse voorzitter zijn plan om het varkentje nog tijdens zijn bewind even te wassen, wel schudden.

Nog deze week zou hierover de nodige duidelijkheid moeten ontstaan. Fraaie uitdaging van een ex-oostblokland, dat overigens wel de aanloop nam naar de gisteren herdachte afbraak van de Berlijnse muur.



(Terug)naar hhBest.nl

Prikje

Moest opeens denken aan mijn oudste dochter (inmiddels 51), met wie we in 1961 bij wijze van vakantie in een pensionnetje zaten op Ameland. Gingen we de duinen in, zij met haar blote voetjes door het rulle zand: 'Zit prikje in!' (Helmgras).

 Kinderen en prikken. Vooral vaccinale prikken. Liever niet. Wat had je anders gedacht? Het blijkt andermaal uit een ANP-bericht van heden, dat het Jeugdjournaal citeert. 'Een kwart van de jongens en meisjes wil liever geen prik omdat ze er bang voor zijn. Een kleinere groep denkt dat de inenting toch niet helpt.'

Hoe noemen ze dit ook weer? De overlegcultuur.

Jaja. Driekwart van de jongens en meisjes wil liever niet naar de tandarts, omdat ze bang voor hem/haar zijn.

Maandag maakt de Gezondheidsraad bekend of de deskundigen vinden dat jonge kinderen moeten worden ingeënt. Ik ga ervan uit, dat die deskundigen zich niet laten leiden door het feit dat kinderen een prikje vervelend vinden.

Maar laat voorlopig de ouders, eventueel in samenspraak met hun vertrouwde huisarts, maar beslissen, los van de vraag wat die hysterie zaaiende, deskundige BN-ers ervan vinden.

De Oorlog van Rob Trip

Na twee afleveringen weet ik het zeker, dat mijn verwachtingen bij zijn vertrek van Radio 1 zijn bewaarheid: Rob Trip is geknipt om zo'n documentairereeks als De Oorlog bij de NPS te presenteren. De remake van Lou de Jong maar dan anders. Totaal anders natuurlijk, want Trip hoeft natuurlijk niet met bloed te tekenen, zoals zijn voorganger dacht te moeten doen.

Als ervaringsdeskundige (ik was 6 toen WO2 uitbrak) zie ik tot mijn verrassing het ene nimmer eerder geziene al dan niet bewegende en al dan niet polychrome beeld (de eerste kleurenfilms!) aan mijn oog voorbij trekken. Daarentegen geven de dagboeknotities van doodgewone Nederlanders mij een gevoel van herkenning. Wat een naïeviteit trouwens, in die beginjaren. Ook de meerzijdige benadering met commentaren van Duitse kant voegt veel toe.

Trip werkt volgens de formule van Geert Mak. Gaat hier en nu naar de historische lokaties. Vertelt rustig en ingehouden. Stelt kalmpjes de collaboratie van ambtenaren en politie tegenover de vastberadenheid van bij voorbeeld sommige burgemeesters aan de orde. Hij maakt me razend nieuwsgierig naar de woelige jaren die volgen, als de ware aard van het nazigeboefte zich zal manifesteren. De Jong verviel daardoor in een soort razernij. Hoe afstandelijk zal Trip dan nog kunnen reageren?


(Terug)naar hhBest.nl

Silbertanne

Zolang de kwestie Boere door de media rondzingt, moest ik denken aan een slachtoffer van zijn moordpartijen in 1943, in Breda.

Ik was 9 jaar en mijn oudste zus was assistente in <-- apotheek Heidema, net buiten de singel bij de Wilhelminabrug (die toen ongetwijfeld niet zo mocht heten). Ik geloof dat die apotheek er nog steeds is: een karakteristiek negentiende eeuws pand met een ronde hoektoren en een souterrain; de winkel enigszins op niveau, van buitenaf bereikbaar via een trapje.  Ervoor was een bushalte en als ik daar voorbij kwam, kon ik mijn witgejaste zus al pillen draaiend of poeders malend in een vijzel, aan het werk zien.

Haar baas heette Bicknese. Ik heb het verhaal natuurlijk van horen zeggen, weet niet eens of mijn zus er getuige van was. Maar op die dag in 1943 komen twee ss-ers de apotheek binnnen en vragen: ‘Bent u Bicknese?’  Op het bevestigend antwoord van de apotheker achter de toonbank schoot een hunner hem van dichtbij drie kogels door de borst.  De ander maakte ‘het karwei af’ zoals dat heet.

Het verhaal, zonder veel details en ook zonder de namen van de daders maakte op mij als kleine jongen natuurlijk een onuitwisbare indruk. Vooral ook, omdat de zonen van Bicknese wraak zworen.

Gaandeweg de berichtgeving over Boere, vroeg ik me af of Bicknese tot de slachtoffers behoorde van de wraakoefening Silbertanne. Maar, terwijl er vijftig onschuldige Nederlanders bij die geheime operatie van de Duitsers en de SS werden vermoord, ging het in de kranten en op de radio bijna  uitsluitend over Teun de Groot uit Voorschoten, wiens zoon in Aken tot de mede-aanklagers behoort. Tot nrc.next gisteren meldde dat Boere en consorten ook de moordenaars zijn van Bicknese. De tekst daarover komt vrijwel overeen met wat ik er destijds als kind over heb opgevangen. Inclusief de wraak-intentie. De twee zoons van Bicknese zijn ook als Nebenkläger aan de zaak toegevoegd, al zullen ze het proces niet bijwonen.

Voor mij is hiermee iets afgerond. Helaas geldt dat nog steeds niet voor de nabestaanden van Boere’s slachtoffers.

Telefoontje

Het zou gebeurd kunnen zijn, men zegt zelfs dat het is gebeurd. Maar helaas, het valt niet te checken. Het volgende verhaal aangaande het academisch ziekenuis Gasthuisberg Leuven vliegt als een razende over het internet.

Een telefoontje:
- Met Gasthuisberg, Leuven
- Ik zou graag met iemand spreken die me kan inlichten over de toestand van een patiënt die bij u verpleegd wordt.
- Hoe is de naam van de patiënt?
- Louis Peters.
- Een ogenblik alstublieft, ik verbind u door met de verpleging.
…
-  Met de wachtdienst, wat kan ik voor u doen?
-  Ik zou graag weten hoe het gesteld is met de gezondheidstoestand van  Louis Peters in kamer 302. 
- Een ogenblikje, ik verbind u door met de dokter van wacht.
…
- Met de dokter van wacht.
- Dag dokter, ik had graag geweten hoe het gaat met mijnheer Louis Peters, die al drie weken bij u verpleegd wordt in kamer 302.
-  Een ogenblikje, ik zal zijn dossier even raadplegen. Hier heb ik het. Hij heeft vandaag goed gegeten, zijn bloeddruk en zijn  hartslag zijn normaal, hij reageert goed op de voorgeschreven medicatie, en morgen  nemen we de hartmonitor weg.  Als alles zo nog 48 uur gunstig verder evolueert zal zijn  behandelende arts hem waarschijnlijk uit het ziekenhuis ontslaan voor het volgende weekend.
- Dat is fantastisch nieuws, ik ben ongelooflijk opgelucht.  Bedankt dokter, van harte bedankt.
-  Zo te horen bent u wel erg begaan met de patiënt. Dichte familie? 
-  Nee, nee dokter, ik ben Louis Peters zelf.  Ik bel u vanuit kamer 302.  Iedereen loopt hier mijn kamer in en uit maar niemand zegt verdomme iets.  Ik wou zelf ook eens weten hoe het met mij gesteld is!

Ik ga er van uit dat dit niet  gebeurd is. Was het wel zo, dan zijn bij dat ziekenhuis drie mensen in de fout gegaan op het punt van de privacyrechten van de patiënt: de telefonist, de wachtdienst en de dokter van wacht. En dat is dus hoogst onwaarschijnlijk.

Koe in het verdomhoekje

Ter gelegenheid van de veertigste verjaardag van de Club van Rome, probeert het Planbureau voor de Leefomgeving (alweer een planbureau) ons het leven zuur te maken met de mededeling dat 'vleesconsumptie tot honger, verlies aan biodiversiteit en klimaatverandering leidt'. Jaja. Vanwege de koeienscheten zeker. Alsof die niet al miljoenen jaren aan het ruften zijn. Sommige van hun scheten, in Egypte met name, worden zelfs als heilig beschouwd.

Nou zó simpel ligt het natuurlijk ook weer niet. Het PBL legt – volgens een voorpublicatie in de Volkskrant van zaterdag – uit dat vleesconsumptie een te groot beslag legt op de wereldwijde landbouwgronden. En dan komt er een verhaal, dat 80% van die weiden wordt gebruikt om slechts 15% van van de caloriëen in ons voedsel te produceren. Vooral runderen zijn wat dat betreft inefficiënt.

De koei heeft het weer gedaan. Zag ik net zondagmiddag tot mijn visuele vreugde dat veehouder K. te Oirschot zijn 90 zwartbonte memmen nog eens even lekker door zijn grazige weiden liet dartelen, voordat de winter toeslaat; ondertussen met zijn nieuwe poepschraper (die straks ook sneeuwschuiver kan zijn) de stal uitvegend.

Gun die koeien toch hun eeuwenoude multifunctionaliteit van vlees- en zuivelfabriek. Tekort aan grond? Laat me niet lachen. In Frankrijk moet je tegenwoordig honderden kilometers rijden, naar Auvergne of zo, om weer eens een rund in de wei te zien. En dat charolaisvlees, dat is verdomde lekker. Mag ik daar, van dat planbureau maar 10 gram per dag van eten?

Ga toch gauw aan de pompoensoep, jullie.

Daar eddet al

Daar eddet al riep ons dienstmeisje uit Bavel, toen mijn broer op eerste kerstdag een in de boom hangend vuurpijltje aan stak. Ze had het van begin af aan niet begrepen op die kerstboom met kaarsjes. (In wezen had deze boerendochter natuurlijk volkomen gelijk, maar wij burgers waren in die tijd niet wijzer.)

Daar eddet al. Dat dacht ik ook toen ik vanmorgen voor de vierde keer kennis nam van de column van de Aaf-met-zwangerschapsverlof-vervanger in nrc.next. Ik moet bekennen dat ik een gevoel van triomf (of leedvermaak) niet kon onderdrukken, immers ik had het afgelopen vrijdag op deze plaats voorspeld: ’Het idee dat de vaste plek van Aaf bovenaan pagina 2 van de next, de komende maanden in bezit zal worden genomen door 'verschillende auteurs', doet mij eerlijk gezegd huiveren. Teveel mensen met een toetsenbord en een beeldscherm worden in staat geacht – of achten zichzelf in staat – tot het schrijven van columns. In de praktijk valt dat vaak vies tegen.’

Ik besloot 'verschillende auteurs' een redelijke kans te geven, maar met de beste wil van de wereld kan ik absoluut niets maken van (anderen beginnen dan over chocola, maar daar houd ik niet zo van, wel van chocola maar niet van de metafoor) de volgende zinnen in een column van mevrouw Renske de Greef:
1. ‘ Mijn culinair hoogtepunt valt in één woord te omschrijven (dok-teroetkermozzarellapizza), ik denk dat pannacotta Italiaans is voor ovenwant en ik reken magnetronpoffertjes tot een van de betere uitvindingen van de eenentwintigste eeuw.’ 2. ‘En naast het feit dat hij beroemd en vrij charmant is, ben ik bovendien een fraudeur.’

Ik heb daar een speciaal woord voor: waterstofsuperoxyde.

Columnist met zwangerschapsverlof

Aaf Brandt Corstius – zeg maar Aaf – columnist van nrc.next is vandaag met zwangerschapsverlof gegaan. Ze is thuis op de bank gaan liggen om lang en intensief na te denken over zoiets als babybehang, schrijft ze.

Onder sinds kort of al heel lang gevestigde columnisten als Jan Blokker, Bert Wagendorp en Sylvain Ephimenco zou een homerisch gelach kunnen opstijgen, ware het niet dat zij het er af en toe ook van nemen. Een columnist hoort  volgens mij niet met vakantie te gaan. Een bevriende journalist en stukjesschrijver zei eens tegen mij: Ik ga niet met vakantie, ik ben voor de binnenlandse meute 'afwezig', maar werk gewoon door. Aaf evenwel legt haar lezers gegronde, om niet te zeggen verontrustende, motieven voor om toch maar  van haar rechten gebruik te maken.

Zwangerschapsverlof is een verworvenheid van de tweede emancipatiegolf, die ik Aaf en al die anderen niet graag zou afnemen. (Ik zou het niet kunnen en niet durven.) Maar ik mag er toch wel 'n beetje bij glimlachen? Het idee dat de vaste plaats van Aaf bovenaan pagina 2 van de next, de komende maanden in bezit zal worden genomen door 'verschillende auteurs', doet mij eerlijk gezegd huiveren. Teveel mensen met een toetsenbord en een beeldscherm worden in staat geacht – of achten zichzelf in staat – tot het schrijven columns. In de praktijk valt dat vaak vies tegen.

Intussen bespeur ik bij mezelf – ik gaf het al min of meer aan - enige ongerustheid aangaande de fysieke en psychische toestand van Aaf. Ze deelt namelijk haar lezers mee: 'Ik verweek aan alle kanten. Ook in mijn hersenen. Zo kon ik gisteren tijdens het schrijven heel lang niet op het woord “vullen” komen.' Enzovoorts.

Is dit normaal? Kijk,  zwangerschap en de cultus die daar omheen is gegroeid kunnen tot de raarste situaties leiden, maar dit?

Ik moet opeens denken aan de gemeenteambtenaar die met zwangerschapsverlof ging en haar mailaccount zó instelde dat haar kliënteel daar telkens van op de hoogte werd gesteld als zij haar iets mailde. Ik heb haar voorlopig maar van de maillist gehaald, want ik kreeg het gevoel dat ik ook aan hersenverweking begon te lijden.

Verdere samenwerking Best-Oirschot onontkoombaar

De de Volkskrant heeft vandaag, met als aanleiding de gefrustreerde ambities van Tilburg (Miditheater, megashoppingcenter) een commentaar, waarin ze wijst op de noodzaak dat grote steden, met name in cultureel opzicht, niet met elkaar concurreren maar samenwerken. Nederland telde in 2008 158 theaters, met nog eens 40 in de planning, zo schrijft de Vk. Dat zijn er veel te veel, volgens Cees Langeveld, directeur Chassétheater in Breda en bijzonder hoogleraar in de economie van de podiumkunsten.

'Het is goed als lokale bestuurders ambitie tonen, maar niet ieder ambitieus plan verdient te worden uitgevoerd', aldus de krant.

Wat geldt voor (middel)grote steden, geldt volgens mij in niet mindere mate voor kleinere gemeenten. Dezer dagen bekeek ik een online-enquête van het verkiezingsstrijd gerede CDA in Best. Het te ambitieus gebleken centrumplan voor deze gemeente (er wordt een bevolkingsgroei tot hoogstens 34.000 verwacht in plaats van eerder 40.000), komt er niet expliciet in voor. Wel een onderdeel daarvan, namelijk vervanging van het niet eens zo oude gemeentehuis door een Huis van Bestuur en Cultuur, waarin bij voorbeeld de bibliotheek en een kunstenpodium zouden kunnen worden ondergebracht.

Doen of niet doen, is natuurlijk een interessante vraag, maar nog boeiender vind ik de suggestie van de Bestse
oppositiepartij, te kijken naar samenwerkingsmogelijkheden met aanpalende gemeenten, waarbij met name het
cultureel centrum annex theater De Enck (foto)  in Oirschot wordt genoemd.

Wie mijn onlinestukjes een beetje volgt, weet dat deze suggestie, evenals trouwens de visie van de Volkskrant in dit geval, mij uit het hart gegrepen is. De bebouwde kommen van Best en Oirschot liggen nauwelijks 4 kilometer meer van elkaar vandaan. De twee plaatsen kunnen dan wel een onderlinge animositeit hebben, die teruggaat tot de verzelfstandiging van Best in het begin van de negentiende eeuw (!) wie nu nog de vooral de laatste jaren sterk gegroeide sociaal-economische verwevenheid ontkent, steekt als de spreekwoordelijke struisvogel z'n kop in het zand. Verdergaande samenwerking van de twee gemeenten is dus onontkoombaar.

Huilend thuis op de bank

In het Eindhovense stadsdeel Gestel en omgeving zitten, op het moment van schrijven van dit stukje, twaalf gezinnen thuis huilend op de bank, omdat zoon- en broerlief al twee dagen door de politie wordt vastgehouden. Dit heb ik van de voorzitter van de voetbalvereniging Gestel, Herman Brugmans, die het tegenover het Eindhovens Dagblad heeft verklaard.

Sinds wijlen Rinus Michels (tevens van Happen naar Peijnenburg) meedeelde dat voetbal oorlog is – en dat is echt heel lang geleden – is die habitus van de sport der sporten geleidelijk aan afgedaald naar de laagste klassen van de amateurs. We kennen allemaal de verhalen van opgewonden standjes van ouders, die langs de lijn het zwetende zoontje toeschreeuwen dat-ie de ander verrot moet slaan.

Tja, theorie wordt zo vanzelf praktijk, Zo komt het ervan dat afgelopen zaterdag een 18-jarig voetballertje van de Bestse Wilhelmina Boys door het A1 team van Gestel het ziekenhuis in is geschopt. Ondanks de redelijke voorspelbaarheid van deze lynchpartij, kan ik me voorstellen dat de krant dit nieuws, gezien de voorpagina van maandag, nét even hoger aanslaat dan het primeurtje dat bierbrouwer Bavaria met een miljoenen kostend nieuw beeldmerk komt.

De Eindhovense politie schijnt even tijd nodig te hebben om uit te zoeken, wie wat heeft gedaan, vandaar de lange duur van de aanhouding van twaalf 16 tot 18-jarige Gestelaren. Ze zouden de Bestse speler zó te pakken hebben genomen, dat die ter observatie een nacht in het ziekenhuis heeft moeten doorbrengen.

Er zijn aanwijzingen, dat er bij de vv Gestel een belabberde mentaliteit heerst want er werden ook twee begeleiders aangehouden wegens bedreiging van een 50-jarige man uit Sint-Oedenrode, zodat ik des te minder begrip heb voor het gejank van de voorzitter, die zich tegenover de krant heeft uitgelaten in de geest van 'Er zal best iets gebeurd zijn, maar om dan die jongens in zes politieauto's af te voeren en twee nachten vast te houden...' enz. enz...

Ik zou zeggen, eigen schuld dikke bult en neem een voorbeeld aan je eigen jeugdvoorzitter, die tenminste het fatsoen kon opbrengen, Wilhelmina Boys excuses voor het gebeuren aan te bieden. Dat doe je niet, als er niet meer dan 'best wel iets' gebeurd is.

(Gesproken column Omroep Best, 14 oktober 2009. Elf  voetballers van Gestel zitten, tot woede van de ouders, nog steeds vast. Lees ook dit relativerend stuk van Marcel Van Bussel.)

Hoogwaardig en minderwaardig openbaar vervoer

De wethouder van verkeer en vervoer en oppositiepartij D66, ook in Best still growing neem ik aan, wedijveren om het kampioenschap inzake de bevordering van het openbaar vervoer.

Jaja, de verkiezingen naderen – dus zorg dat je erbij bent. Zo heeft de wethouder gezegd dat ook Best HOV moet krijgen. HOV staat voor Hoogwaardig Openbaar Vervoer. Dat is dus zoiets als de Phileasbus tussen Eindhoven en zijn Airport. Over vrije banen. Over die bus als vervoermiddel (op de foto links) zal ik het verder niet hebben. Gelukkig dat HOV dáár niet van afhankelijk is.

Eerlijk gezegd denk ik, als het over verkeer en vervoer in Best gaat, niet aan HOV als eerste prioriteit. ‘k Zal zeggen waarom niet. We hébben het al een frequente treinverbinding met Brabant Stad, om eens een wat verwaarloosd begrip te hanteren. Door de week stopt hier zelfs de intercity naar Schiphol. Verder zijn we de laatste jaren gezegend met twee buslijnen, waaronder een halfuurdienst op Eindhoven via Airport. Ze hebben daar, op het vliegveld bedoel ik, tegenwoordig zelfs een busstation, vlakbij de Aankomst- en Vertrekhallen, waar je niet alleen per automaat kaartjes kunt kopen maar ook bij mensen van vlees en bloed, die er bovendien klaar staan met informatie.

Andere prioriteiten? Is de informatie op het paneel aan de noordkant van het NS-station inmiddels opgewaardeerd? De laatste keer dat ik er naar keek, was het wat de ‘buitenrailse’ vervoersmogelijkheden betreft huilen met de pet op.

Ik lees in de krant dat spoorbeheerder ProRail de komende tien jaar 450 miljoen euro gaat investeren in het comfortabeler en toegankelijker maken van 250 treinstations. Is Best, hoewel dat een zo goed als nieuw station is,  daar ook bij? Hoeft hier niks te kosten. Immers, het Bestse station is zó ingericht dat de stoptreinen daar geacht worden stil te houden aan het eerste en het vierde spoor, dus aan de buitenkant. Dáár zijn voorzieningen voor veilig en comfortabel wachten, met zitbanken achter glazen wanden. Die voorzieningen ontbreken op het middenperron, langs spoor 2 en 3, eigenlijk bedoeld voor het laten langsrazen van doorgaande- en goederentreinen. Maar de lezer/luisteraar weet het natuurlijk al: ProRail laat de stoptreinen stilhouden langs dat voor de wachtende reiziger oncomfortabele middenperron. Als er dan zo’n doorgaande trein langs dendert, moet je je ergens aan vasthouden om niet weg te waaien. Dat is geen HOV, maar MOV, minderwaardig openbaar vervoer.

Het heeft allemaal te maken, met het dirigeren van de treinen over het spoor, waarvoor ProRail ook verantwoordelijk is, vernam ik ooit van NS Reizigers, of hoe die afdeling tegenwoordig ook mag heten.

Slechte regie dus, althans voor de reizigers, zeker als je in aanmerking neemt wat ons destijds bij de spoorbaanverdubbeling allemaal is beloofd. En wellicht een prioriteit voor de gemeente Best om daarover eens met ProRail in conclaaf te gaan.

Schiep God? Bijbel biedt keuze

Is er voor de christenen nog een uitweg, nu ene Ellen van Wolde in Nijmegen haar professoraat aanvaardde met de alleszins schokkende mededeling dat de eerste zin van de bijbel niet klopt. 'In den beginne schiep God de hemel en de aarde.' Verkeerd vertaald, zeg Van Wolde. God 'schiep' niet maar 'scheidde'. Daar is ze dus na duizenden jaren achter gekomen.

Wie nog niet van z'n geloof is afgevallen, doet dat nu. Tenzij de bijbel nog ergens een uitweg biedt. Volgens mij doet het Boek der Boeken dat, namelijk in het Nieuwe Testament, het even beroemde als beruchte (om zijn cryptische formulering) evangelie van Joannes.

Hij begon zijn verhaal - volgens de tekst die in mijn jeugd nog aan het einde van elke mis werd gelezen - aldus: ‘In den beginne was het Woord, en het Woord was bij God, en het Woord was God. Dat was in den beginne bij God. Alles is door Hem ontstaan, en zonder Hem is niets ontstaan van wat ontstaan is. In Hem was het leven en het leven was het licht van de menschen.’ (Ontleend aan het Volksmisboek van de Benedictijnen van Affligem - 1939)

Dit zou dus de sleutelzin moeten zijn: 'Alles is door Hem ontstaan, en zonder Hem is niets ontstaan van wat ontstaan is.'

Geloven of niet? Gewoon een kwestie van kiezen. Genesis of Joannes. Eigenlijk is dat altijd zo geweest. Als je er de draak mee wilt steken, met dat professorale betoog, doe het dan op de manier van Bert Wagendorp in de Vokskrant. Die schrijft: God mag wel oppassen, straks is hij nog een vrouw in een kokerrokje.

Bij mij verandert er niks. Ik geloof allang niet meer en ik heb geen behoefte weer opnieuw te gaan geloven.

Geen koning met macht, die af en toe beetje dom is

Is de vraag of het constitutioneel koningschap in Nederland niet moet worden omgezet in een ceremonieel geen schitterend onderwerp om tot inzet van de verkiezingen te maken?

Wie durft?

Balkenende (CDA) in elk geval niet. Die heeft naar hij zegt voor het leven gekozen voor de situatie zoals die nu is. Een situatie die meer en meer omstreden is, want volstrekt uit de tijd. Die bovendien onder druk staat door een adspirant koning, die alle kenmerken vertoont van een verwend kind en af en toe een beetje dom kan zijn.

Wie dan wel durft, staat nog te bezien, want zodra het debat 'n beetje serieus wordt - de hyperigheid (wat hetzelfde is als de hijgerigheid) van de media ontstijgt - begint in de volksvertegenwoordiging de draaikonterij. Alsof toch de vrees toeslaat voor het gemiste lintje op het daartoe geijkte moment. Vraag maar aan ex-D66-kamerlid Thom de Graaf, die ooit eens 'n béétje, heel voorzichtig heeft gedurfd.

Toch denk ik, dat de meerderheid van ons volk, die achter Oranje staat, het worst zal wezen of de Koning zijn (beperkte) politieke invloed behoudt, of in zijn functioneren wordt gereduceerd tot iemand met louter symbolische taken.
Hij kan immers gewoon staatshoofd blijven heten, namens de regering een troonrede blijven uitspreken en - wat waarschijnlijk als het belangrijkste wordt beschouwd - daartoe jaarlijks in de gouden koets voorrijden. En welke koningin dan ook kan desgewenst de trend in de hoedenmode blijven aangeven.

Het constitutionele koningschap is volkomen uit de tijd - Daar onvoorwaardelijk aan vasthouden dus hopeloos conservatief en onnodig opportunistisch. Ik heb van de MP daarvoor ook geen enkel argument gehoord dat werkelijk hout snijdt.

Wat zegt u? Wil WA anders niet? Maakt niks uit, als Máxima het maar goed vindt.


(Terug)naar hhBest.nl
Email: manieren@hhbest.nl

Hoogstraat

Er zijn van die - op het eerste gezicht doodgewone - foto's, waar ik uren naar kan kijken. Nou ja, úren… Omdat ze een verhaal vertellen. Zo'n foto staat vandaag in Trouw, katern deVerdieping en toont de Hoogstraat in Wageningen. Er staat bij: 'Al telt de gemeente slechts 36.000 inwoners,ze geldt als een bestuurlijk wespennest'. Ik zie het verband niet direct, maar alla, het gaat me meer om het bééld.

Hoogstraat. De hoofdstraat van wat overduidelijk een provinciestadje is. Rechts een Kruidvat en, nog net zichtbaar, het logo van de Etos. Links de ingang van een passage - tegenwoordig niks bijzonders voor een provincieplaats, Best heeft er ook een. Verder valt er qua winkels niet zoveel te onderscheiden. Zouden de winkeliers er nog boven wonen? Zo oogt het wel.

Er is de wat truttige, van regen glimmende, rode-klinkerbestrating van een voetgangersgebied; er is ook een rijtje bomen. Het is redelijk druk. Op de voorgrond 'n stuk of vijf heel jonge meidjes. Rechts, op de rug gezien, wat wij hier in Brabant 'n ouw wefke noemen, met een linnen tas of zak aan haar linkerschouder. Haar komt een soortgenoot tegemoet. Verderop onder meer een vrouw met een aangelijnd hondje. Flink wat geparkeerde fietsen.

Het lekkerste heb ik voor het laatst bewaard: Links, nog voor de meisjes uit, tamelijk dominant, een mooie vrouw, met lang kastanjebruin haar, origineel gekleed, hoog op de gelaarsde benen, komt ons in marstempo tegemoet.

't Is dat ik me niet in een wespennest wil steken, maar anders zou ik geneigd zijn voor dit straatmeubel naar de Hoogstraat in Wageningen te reizen.

Boer vraagt, wij draaien

Als de krant meldt: 'Provincie geeft gehoor aan verzet', dan veer ik al op. Maar als er ook nog eens een vette kop staat 'Groei stallen afremmen', ga ik zowat door het plafond.

Want, een provincie Noord-Brabant die naar haar burgers luistert, daar bestaat een fraaie volkse uitdrukking voor: er vliegt 'n ekster uit d'r gat (wat betekent: dat is een zeldzaamheid). En een provincie Noord-Brabant die de de boeren beperkingen oplegt, dat is nóg zeldzamer. Want soms denk ik wel eens, het provinciaal bestuur, dat is niet Provinciale Staten of zo, nee dat is LTO, dat is in de dagelijkse praktijk de agrarische sector.

Nadere omschrijving, zoals die vandaag te lezen valt in de Brabantse dagbladen (allemaal van Wegener): 'De provincie wil recht doen aan de weerstand tegen de megastallen en aan het belang van de volksgezondheid.' Toe maar.

De uitleg komt van provinciebestuurder (gedeputeerde) Paul Rüpp. Het komt er op neer dat men wat betreft de bouw van die megastallen voor tienduizenden varkens 'gefaseerd' te werk denkt te gaan. Dus: 'niet meteen de maximale 2,5 hectare aan bouwruimte, maar beginnen met 1,5 hectare,' zegt Rüpp.

Hoera. Maar van waar zo plotseling dit fier besluit? Ook daarover geeft de krant gelukkig uitsluitsel: 'Hiermee sluit de provincie aan op de realiteit dat veel veehouderijen vooralsnog genoeg hebben aan 1,5 hectare bouwruimte (...) De boeren die meteen 2,5 hectare willen, zijn sterk in de minderheid.'

De nieuwe keuze zou een reactie zijn op de protesten van het Burgerinitiatief Megastallen Nee, dat een 'moratorium' op de stallenbouw wil, totdat meer bekend is over de gezondheidsrisico's. Maar het lijkt er toch meer op dat meneer Rüpp c.s. een aartsopportunist is en, zoals een mooie oude uitdrukking het zegt, de huik naar de wind hangt, Simpelweg: Liever niet direct 2,5? Ok, dan maar 1,5 hectare 'om te beginnen'.

U (boer) vraagt, wij draaien.

Bierologie

Op academisch niveau is gekrakeel uitgebroken, rond hoogleraren, die samen met Bierbrouwers in een Kennisinstituut zijn gestapt, dat het imago van bier moet gaan opvijzelen, zo lees ik vanmorgen in Trouw.

Het gaat om Frans Kok, hoogleraar Voeding en Gezondheid in Wageningen, die zelfs het voorzitterschap van het instituut op zich heeft genomen, Joop van der Pligt, professor in de sociale psychologie en de Deen Arne Astrup, een 'internationaal expert op het gebied van overgewicht', die trouwens in zijn land geregeld wordt verweten aan belangenverstrengeling te doen.

Collega's van de profs, onder wie voedingsdeskundige Martijn Katan van de VU, hebben zich uitgelaten in de geest van: 'Het is het goed recht van de brouwers, te proberen het imago van het bier te verbeteren, maar wetenschappers horen zich daar niet voor te lenen'.

Omstreden bierologie, derhalve. Het eerste statement staat al op papier: 'Je wordt niet dik van bier, wel van de snacks erbij.'

Persoonlijk vind ik trouwens de Ignobelprijs voor de vrede (woordspeling), die is toegekend aan Zwitserse pathologen interessanter. Die zouden namelijk hebben bewezen dat het gevaarlijker is om iemand op het hoofd te slaan met een leeg bierflesje dan met een vol flesje. Dat lees ik op dezelfde pagina in Trouw. De verklaring voor deze 'bierologie' ontkracht haar weer ten dele, want de theorie zou even goed kunnen gelden voor een al dan niet gevuld flesje cola. 'In beide gevallen kan de schedel breken, maar het volle flesje explodeert door het koolzuurgas vrij snel en daardoor komt de klap net iets minder hard aan.'

Enfin, liever proost dan whamm!

(Terug)naar hhBest.nl

Frietje? Eerst helm af!

Het duurt niet lang meer, of je moet je identificeren als je in een cafetaria een frietje bestelt. Fijn land wonen we.  Bij Cafetaria De Smickel aan de Oirschotseweg in Best hangt op de deur een A4-tje met de volgende tekst:

‘I.V.M. De overvallen de laatste tijd, houden wij de deur op slot na de spits (v.a. ong, 20 uur). Dit is voor uw en onze Veiligheid! Wij zijn er wel, dus Klop of Bel!  (In kader:) Graag mutsen, petten, Helmen, sjalen enz. Afdoen Wij vragen hiervoor uw begrip. Bvd. Cafetaria de Smickel.

Bij navraag binnen, deelt de verkoopster mee dat het cafetaria in februari 2009 is overvallen en dat toen de kas is gelicht.  ‘Maar de daders zijn wel gevat hoor!’

Waarom is ons ‘de voorwaardelijke toegang’ na 8 uur ‘s avonds niet eerder opgevallen. terwijl we daar dagelijks voorbij komen.

‘Overdag hebben we vaak de deur open staan.’

Voor de volledigheid: De gehelmde bromfietser, die in de deur wordt weerspiegeld, maakte geen aanstalten een frietje te gaan halen.

Digitale en analoge spam

Wie iemand ongevraagd per email een reclamebericht stuurt, hangt, als het aan de Nederlandse wetgever ligt. Vanaf 1 oktober geldt de nieuwe Telecommunicatiewet, die dit soort mails – zeg maar gewoon spam – verbiedt.

Je hoeft geen deskundige te zijn, om te snappen dat het effect van deze wetsbepaling nagenoeg nihil is. Veruit de meeste spam wordt immers vanuit de VS en Verwegistan verzonden. Persoonlijk zit ik als verzender van berichten tamelijk veilig in die zin dat ik een maillist heb van Bestenaren of in Best geïnteresseerden, die ooit te kennen hebben gegeven, aankondigingen van de website hhBest.nl op prijs te stellen. Elke mail van die strekking bevat aanwijzingen voor het geval men daar van af wil. Een afmelding komt gemiddeld een keer per jaar voor, meldt schrijver dezes met gepaste trots. Internationale spammers bieden ook de mogelijkheid tot ‘uitschrijven’, maar die is vals, want het is alleen maar een methode om vast te stellen dat het adres van de ontvanger klopt. Je komt er, zeg maar ongewild,  mee op die vermaledijde site.

Sinds ‘n paar maanden, bevatten de mails aan mijn geachte  cliëntèle de volgende toevoeging.  ‘Vraag me niet hoe, maar het kan: dat men je emailadres misbruikt als vervoermiddel voor spam. Ik ben daar met (mailadres) slachtoffer van. Inclusief Viagra. Er is volgens mijn hostpprovider niets aan te doen. Ik hoop dat u een goede spamfilter heeft als http://www.firetrust.com/download/mailwasher-pro dan kunt u op spam controleren voor de mail te downloaden. Maar zet mij aub niet op de zwarte lijst.’ (Voor alle duidelijkheid, ik fungeer hier niet als reclamemaker voor dat spamfilter, maar als belangeloze  tipgever.)

Naast digitale spam, heb je ook een analoge versie. Als ik tenminste het verstoppen van je brievenbus met reclamefolders zo mag betitelen. Daar is een redelijk effectief middel tegen: de ‘nee-nee-’of de ‘ja-nee-sticker’. Het ‘ja’ geldt dan de gratis huis-aan-huis-bladen. Bij mij is het dus ja-nee, want ik zou op plaatselijk krantengebied toch niet graag iets missen. Maar laat nu juist een uitgever van gratis weekbladen, de Kempenpers, er iets op hebben gevonden om je toch te bestoken met doodgewone reclamefolders. Gewoon in die krantjes vouwen. Als bijlage, zal men ter verdediging aanvoeren. Niet netjes.

Orgasme

De de Volkskrant plaatst heden een foto van Marcel van den Bergh, voorstellende bestuursvoorzitter Dorine Burmanje van het Kadaster, oog en oog met een vrouw (in brons) die zo te zien een orgasme heeft. Het bijbehorende artikel gaat over het zogenaamde glazen plafond; het verband ontgaat me eerlijk gezegd. Maar misschien is de ‘perceptie van mijn perverse geest’ in het geding.

Weer die privacy

Privacy is 'n goed ding, daar zal je mij verder niet over horen. Maar ik vind wel dat de eis tot privacy soms wat overdreven kan zijn. Je mag niet eens een foto met een auto erop publiceren, als het kenteken niet onleesbaar is gemaakt. Zulke dingen.

Andersom kan ook. Het kan je gebeuren, dat een redelijke wens tot bescherming van je privacy door een journalist, gesteund door zijn vakbond, wordt afgewezen op grond van nagestreefde 'betrouwbaarheid van informatie, die herleidbaar moet zijn naar de bron'. De betrokken journalist, Hans Matheeuwsen, die een boek schreef over de Herculesramp op vliegbasis Eindhoven in 1996, meent dat 'namen van brandweermensen, politie en hulpverleners het boek transparanter en persoonlijker maken'.

Matheeuwsen en zijn uitgever vinden twee hulpverleners, die bij de ramp in actie waren, tegenover zich. Zij hebben een kort geding tegen hem aangespannen, waarin zij eisen dat hun namen uit het boek worden verwijderd.

Ik vind de argumenten, op grond waarvan Hans Matheeuwsen het verzoek van de hand wijst niet echt sterk. Als journalist kan hij immers garant staan voor de betrouwbaarheid van zijn bronnen, zonder die met naam en toenaam weer te geven. Dat heeft met 'transparantie' geen donder te maken. En het verlangen, het boek daardoor 'persoonlijker' te maken is gewoon een kwestie van journalistieke stijlvoorkeur. Natuurlijk 'versterkt' zoiets het verhaal.

Ik zou niet graag 'n eurodubbeltje neertellen voor iedere door welk medium dan ook geïnterviewde persoon, wiens identiteit 'om privacyredenen' is verdoezeld. En het verschil met de 'Herculeskwestie' zie ik niet.

Zie ook: ED.nl

Een Bredase lummel

Een of andere Bredase lummel, heeft het gepresteerd ‘n straatnamenboekje te schrijven, waarin hij zich laatdunkend heeft uitgelaten over mijn vader, Henri t’Sas (Breda, 1877-1966). Ik kwam dat toevallig aan de weet – ik lees noch koop straatnamenboekjes – doordat de website Ginneken-Dorp.nl (de plaats waar Henri driekwart van zijn leven heeft gewoond) er aandacht aan besteedde.

In ‘t Ginneken, al 67 jaar onderdeel van Breda,  is in de jaren zeventig van de vorige eeuw een pleintje naar Henri genoemd, dus kon de lummel er niet omheen. Hij vond het echter belangrijk te vermelden, dat ‘het werk van Henri t’Sas  geen enkele literaire waarde heeft’. Aangezien deze t’Sas gedurende pakweg zestig jaar een oeuvre heeft opgebouwd van (vooral) toneelstukken, romans en meer dan duizend verhalen, lijkt mij dat ‘n enigszins boude bewering.

Alle gekheid op een stokje, mijn vader (op de foto van Leo Legrand is hij ongeveer 30 jaar) was natuurlijk een broodschrijver, over wie Anton van Duinkerken, denk ik terecht,  opmerkte, dat hij met  die veelschrijverij ‘zijn talent  verknoeide’. Maar dat neemt niet weg dat hij ook dingen heeft gemaakt, die boven de middelmaat uitsteken. Los daarvan, ook al is het waar wat lummel – ach laat ik man en paard noemen, Gerard Otten - denkt, dan nóg schrijf je zoiets hatelijks niet in een boekje over ‘Bredase’ straatnamen. Het voegt immers niets toe aan het gegeven dat Henri t’Sas gedurende meer dan een halve eeuw op laat ik zeggen ‘uiterst verdienstelijke wijze’ als kroniekschrijver van Breda is opgetreden.

Voornamelijk om af te reageren, heb ik lummel maar eens een mail gestuurd, met de vraag waarop hij zijn oordeel over de schrijverskwaliteiten van Henri t'Sas baseert. ‘Literatuurstudie? Bestudering van het werk van t'Sas? Bij voorbeeld zijn toneelstukken? Van horen zeggen misschien?’

Lummel laat automatisch weten, dat hij tot 5 oktober met vakantie is. Pas daarna kan hij verder werken aan zijn carrière bij de gemeente Breda, die hem wellicht ook een straatnaam zal opleveren (Geen plein!).

Meer over Henri t’Sas

Kranten laten keihard nieuws gewoon liggen

Over de onmisbaarheid van de krant gesproken, ik heb ze, eufemistisch gezegd, vanmorgen niet allemaal  kunnen inzien en bij de meeste was ik aangewezen op de websites, maar op grond van de inhoud van met name de papieren nrc.next en Eindhovens Dagblad kan ik stellen dat kranten  keihard nieuws gewoon laten liggen liggen.  (Ik betrap mezelf op trendy taalgebruik, want ‘gewoon’ moet natuurlijk weg.)

Dat die dagbladen, bij wèl alert reageren,  achter het internet aanhobbelen is tot daaraan toe, maar het nieuws dat op dat web door redelijk betrouwbare voorlichtingsinstanties wordt aangeboden, ontsnapt blijkbaar aan de aandacht van de gemiddelde nieuwsdienst.

Zondagmiddag om 17:05 uur plaatsten Theo Copper en André van den Hul van Politie Midden- en West-Brabant het volgende  ‘persbericht’ op de daarvoor bestemde website:

‘Opsporingsdiensten van Nederland, België en Luxemburg hebben donderdag, vrijdag, zaterdag en zondag gezamenlijk een internationale actie gehouden tegen drugshandel en drugstoerisme. Tijdens de zogeheten Etoile-actie zijn onder andere in Nederland in totaal 80 personen aangehouden en is circa 22 gram hashish, 277 gram hennep, 5 gram heroïne, 10 kilo cocaïne, een busje traangas, een busje pepperspray en een stroomstootwapen in beslag genomen. Mede dankzij het Benelux-verdrag over politiesamenwerking is de actie goed verlopen. Door dit verdrag kunnen politieagenten uit de Benelux sinds januari 2005 in de drie landen verdachten achtervolgen en controleren. De actie startte donderdagmiddag om 14.00 uur en duurde in Nederland tot zondagmorgen 03.00 uur. ‘

‘De controles concentreerden zich in de deelnemende landen op de vervoersassen Rotterdam-Roosendaal-Antwerpen-Parijs en Maastricht-Luik-Luxemburg-Metz. De controles werden uitgevoerd op snelwegen en provinciale wegen, maar ook in de treinen op de internationale treinverbindingen en in bij de politie bekende drugspanden. In totaal werden in de drie landen honderden voertuigen gecontroleerd op de aanwezigheid van verdovende middelen.’

Volgen nog flink wat details.

Als ik eindredacteur van een dagblad was, zou ik hier de krant mee openen. Met de flauwekul, die vandaag wèl in de door mij nageplozen kranten staat, zal ik lezer dezes maar niet vermoeien. Er zijn trouwens meer ‘traditionele’ media, zoals het NOS Journaal, die gisteren hebben zitten slapen.

Ooit maakte de Nederlandse Dagblad Pers (NDP) reclame met de volgende slogan: ‘De krant kun je niet missen, geen dag’. Nu wel, zou ik willen zeggen, als kiespijn. En vergeet die internetheffing, wil je?

Brunnenkresserahmsenfsamtsüppchen

We kregen het opeens in 't hoofd, voor één overnachting naar Monschau te gaan. Dat liefelijke, middeleeuwse stadje met z'n vakwerkhuizen en z'n grootse barokke handels- en weet ik wat nog voor meer panden, gelegen in een door de Rur diep uitgesneden dal van de noordelijke Eifel, 7 kilometer van het Belgische, maar Duitssprekende Eupen en van De Hoge Venen.

In de jaren vijftig van de vorige eeuw was Monschau al doelwit van schoolreisjes: gegil in de bus als die de helling afdaalde naar het parkeerterrein. Een bergstadje en toch zo dichtbij. En altijd Kerst; er is zelfs een duidelijk als zodanig herkenbaar Weinachtshaus. Hotels, restaurants, terrassen, souvenirwinkels, kledingzaken rijgen er zich aaneen. Het kan nu wel crisis zijn, maar in de voorbije welvaartsjaren is alles piekfijn gerestaureerd, vernieuwd en opgepoetst. Ik zag een sportwinkel, waar men de schoonheid had ingezien van de bergwand, waar het huis tegenaan was gebouwd, maar die eeuwenlang achter een binnenmuur verborgen was geweest (foto).

In M. is het in vakantietijd en weekends altijd druk. Is het niet van Nederlandse en Belgische dagjesmensen, dan wel van de Akenaren, die er hun Ausflug van maken. Dus ook deze zonnige septembervrijdag, die je doet twijfelen aan het kwalijke van de klimaatsverandering.

In Duitsland kun je tegenwoordig beter eten dan ooit. Natuurlijk gelden nog wel de maatstaven van de gutbürgerliche Küche die zich vooral concentreren op schnitzelvarianten, maar ik heb er 'n stuk varkenslende nach Monschauer art gegeten, in een saus met een licht mosterdaroma. Prima. Men doet het voorkomen, of mosterd een exclusief product van Monschau is, maar een Duitser, met wie ik 's avonds in een Gasthof een langdurig want amusant gesprek had, haalde zijn schouders op en zei dat Nordrhein Westfalen vergeven was van de mosterd. En dat in Europees verband die van Dijon de beste is en blijft.

Het was een min of meer artistiek aangelegde man, van 'n jaar of zestig die z'n baard soms 'n paar dagen laat staan, een taalfreak, die een dagboek bijhoudt en in een amateurtoneelclub Schiller speelt. Hij wilde kennelijk niet al teveel over zichzelf kwijt, want beperkte zich tot: 'ingenieur uit een dorpje, 80 km ten oosten van Frankfurt'. Hij had zich toen al cynisch uitgelaten over de verkiezingen van heden: 'Geen van de partijen wil inzien, dat de grenzen van de economische groei zijn bereikt', oreerde hij. 'Ik vind dat, al ben ik ingenieur.'

Ook de Groenen niet?

'Ook de Groenen niet.'

Daarbij bleef het, wat de politiek betreft, want ik zei al, het was een amusant gesprek.

Zo verhaalde hij van een onmoeting hier in Monschau, met een bejaarde Zwitser, die met openbaar vervoer en te voet onderweg was van Noorwegen naar huis. 'Die man zei tegen mij: Schrijf in je dagboek, “Ik heb een zeevarende Zwitserse bergbeklimmer ontmoet”.'

Even later zal die zeevarende Schweiszerischer Bergsteiger de Gasthof betreden en een stuk appeltaart tot de laatste molecuul van zijn bord schrapen, om vervolgens boven dat bord in een diepe slaap te vallen. Diep, want zelfs een groep luidruchtige Nederlanders, die ook nog eens 'n drumstel bij zich hadden, konden hem er niet uit halen. (Ze waren zich trouwens niet van zijn aanwezigheid bewust.)

Onze taalfreak inmiddels, wees mij op de volgens hem onhebbelijke gewoonte van de Duitsers, woorden eindeloos aan elkaar te koppelen. Hij had een treffend voorbeeld op de menukaart van de Gasthof gevonden: Brunnenkresserahmsenfsamtsüppchen. Gelukkig stond de vertaling in het Nederlands erbij: Soepje van tuinkers, gearomatiseerd met mosterd en room. Toch ook weer die mosterd.

Drie Hoefijzers

Het verdwijnen van Oranjeboom Bier in getapte vorm (trouwens niet meer dan een merk, gebrouwen bij Jupiler en in de Dommelsche Brouwerij) is voor BN/De Stem aanleiding tot het op haar website ventileren van wat Bredase brouwershistorie.

Veel mensen schijnen te denken dat Oranjeboom (je hebt daar ook een Oranjeboomstraat en het is vanouds een Oranjestad) een bij uitstek Breda's biertje is. Valt wel mee. De (bier)bron bevond zich namelijk in Rotterdam.

BN/De Stem over de Bredase brouwerijgeschiedenis: 'Vanaf 1538 zit in de Boschstraat brouwerijtje Den Boom, negentig jaar later omgedoopt in De Drij Hoefijssers. In de 19e eeuw wordt ook dit, onder de familie Smits van Waesberghe, een grote biermaker, vooral na de bouw van de nieuwe pilsbrouwerij aan de Ceresstraat in 1887.'

Ik kan er nog aan toevoegen: Kort na de eeuwwisseling liet de Smits aan het zuidelijk deel van de de Baronielaan (toen nog Boulevard genoemd) een grote villa bouwen, genaamd Trianon, een verwijzing naar het speelpaleisje van Marie Antoinette in het park van Versailles. Het illustreert welvaart en het aanzien die de Bredase brouwer had verworven. Tot in de jaren zestig van de vorige eeuw was Drie Hoefijzers het hoofdmerk. In 1968 werd de brouwerij aan de spoorlijn overgenomen door het Britse Allied Breweries en dat kan cultuurhistorisch én commercieel als het begin van het einde worden beschouwd.

Vanaf 1973 moet men in Breda Skol gaan brouwen, maar dat merk slaat absoluut niet aan. In 1980 keert, weet BN/De Stem, het merk Oranjeboom terug. Vijf jaar geleden was het afgelopen met het bierbrouwen in Breda. InBev, inmiddels eigenaar, concentreerde de fabricage in Valkenswaard (Dommelsche Brouwerij - trouwens groot geworden met het brouwen van het huismerk van de inmiddels ook al verdwenen grootgrutter De Gruyter) en in België.

Waarom schrijf ik hierover? Omdat ik als geboren Ginnekenaar, later Bredanaar, iets heb met De Drie Hoefijzers (een roemruchte zeventiende-eeuwse merknaam, die het volgens mijn beperkt marketiersinzicht vandaag de dag minstens zo goed zou doen als bij voorbeeld  Hertog Jan). Ik heb de door Zeeuwse knollen getrokken sleperskarren nog gekend, waarmee de fusten gerstennat en de staven ijs voor de koeling naar de café's werden vervoerd. Ook heb ik eens met succes deelgenomen aan een slagzinwedstrijd van de brouwerij. Het was in de tijd van de 'paardenmoppen'. Een paard zat op het telkens in de kranten terugkerende tekeningetje zodanig op een barkruk, dat je drie van zijn vier hoefijzers kon zien en zei dan zogenaamd iets grappigs. In mijn versie was dat: 'Beter dan vier is drie met bier.' Ik geloof dat ik er een bierglas voor kreeg. Ruimschoots beloond.

Kwalijke suggestie

Jos Kessels maakt zich in zijn dagelijkse ED-column terecht Kesselsiaans boos over de vetbetaalde debielen (van het Arnhemse Gerechtshof), die de gevaarlijke vrouwenhandelaar de kans hebben gegeven, zich aan zijn gevangenschap te onttrekken.

Maar Kessels maakt een uitglijder, als hij schrijft: ‘Als de kranten en de tv er meteen opgedoken waren, was de rechtbank onder publieke druk beslist tot een ander oordeel gekomen.’

Waar wij in dit land echt beducht voor moeten zijn, is voor rechters die onder druk van de publieke opinie tot hun uitspraken komen. Helaas ligt dat gevaar de laatste jaren door de intensieve en veelzijdige media-aandacht voor het doen en laten van de gelukkig onafhankelijke rechterlijke macht voortdurend op de loer. In dat licht bezien is de suggestie van Kessels niet te pruimen.

Vet

Niet alleen de burgemeester zat vorige maand met vakantie in Frankrijk. Ik ook! Gelijkberechtiging moet er wezen. Er was in zoverre nog meer overeenkomst tussen de burgervader en mij, dat wij daar allebei columns zaten te schrijven; hij voor Best Informatief, ik voor mijn website.

Vakantie is voor mij betrekkelijk als het over de schrijverij gaat. Ik lees daar in Frankrijk ook kranten en gedraag me met mijn laptop en een incidentele internetverbinding, soms tot ergernis van mijn wederhelft, even bemoeizuchtig als hier. Niet dat die Fransen zich daar iets van aan trekken natuurlijk, die kunnen dat trouwens toch niet lezen... Hoewel, twee jaar geleden, kreeg ik opeens een verzoekje uit de Provence, of ze mijn foto van een of andere abdij mochten gebruiken. Zeker gevonden met Google. Er zijn geen grenzen meer. En als ze er nog zijn, dan overschrijd ik ze.

Het nadeel van vakantie is, dat je wel eens wat mist. Maar gelukkig lag er na thuiskomst nog dat speciale krantje van Beerens, Slager en Traiteur over de opening van de vernieuwde zaak aan de Hoofdstraat. Knap werk hoor, die renovatie en dat nieuwe concept voor een smulbedrijf anno 2009. Ik telde op een groepsfoto meer dan twintig medewerkers – je moet maar durven, midden in crisistijd. Hoe zeg je dat tegenwoordig? Echt vet!

Maar het meest werd ik geboeid door die twee pagina's geschiedens van wat je gerust een slagersdynastie mag noemen, in elk geval zit nu met Twan Beerens de vierde generatie op de troon. Mooie historische foto's en dan die advertenties in de trant van: 'Bekendmaking. Heffing op gesmolten Vet is weer verhoogd.' Niettemin: 'Vet Gerookt Spek vanaf 35 cent', meldt Piet Beerens (telefoonnummer 21), beleefd aanbevelend, in 1936 in het toenmalige plaatselijke krantje. 'Beleefd aanbevelend' ja, zo ging dat in een tijd, waarin rekeningen werden gestuurd: 'Voor u-edele geleverd, één varkenskop.'

Alle gekheid op 'n stokje: Neem er nota van, dat vet vleesch nog tot na de oorlog een aanbeveling op zich was. Was het toen dan niet ongezond? Het heeft alles te maken, met de mate van verbranding. Het werk was zwaarder, werd veel in de buitenlucht verricht, je zat niet voortdurend met je luie reet in de auto en we hadden nog niet van die door-en-door verwarmde huizen.

Wat ik trouwens ook mooi vind van Twan Beerens is, dat hij in zijn krantje een monument opricht voor zijn moeder Nelleke, die trots poseert met drie kleinkinderen. Volgens mij klopt wat er in dat stukje staat. Nelleke is een kordate vrouw, die in 1973, 21 jaar zijnde, met haar man Ton de slagerij op poten zette. Ze belde mij eens op, omdat een stukje op mijn website haar niet zinde en ze liet zich niet met een kluitje in het riet sturen.

(Gesproken column Omroep Best, 16 september 2009, 18:10 uur)

nrc.next omarmt het Engels definitief

Het is zover, nrc.next, de populaire ochtendeditie van NRC Handelsblad, heeft het Engels als voertaal definitief omarmd. Vanmorgen afficheert ze haar benadering van Prinsjesdag met de kop Being Wouter Bos.

Hoeveel abonnees zullen dit blijven slikken? Ik ken mensen die inderdaad uit principiële overwegingen aangaande de taal, een abonnement op die krant weigeren.

nrc.next heeft een nogal voor de hand liggend rubriekje met de naam next question. Onlangs stelde iemand  de retorische vraag: Waarom heet deze rubriek niet gewoon ‘volgende vraag’?

Het antwoord, beginnend met ‘Dat is simpel’ van mede-oprichter Gijsbert van Es hoef ik hier niet weer te geven. Interessanter is dat op de vraag waarom de krant nrc.next heet.  Dat antwoord eindigt met de klapper: ‘Natuurlijk, een mooi Hollands (sic!) woord, daar hebben we als eerste naar gekeken, want daar genieten we zelf ook het meest van.’ (Wat ‘n huichelarij, tSs.)  ‘Probleem is dat ze al gauw een spruitjesgevoel opwekken.’

Dat weten we nu dus. Wie in Nederland Nederlands spreekt, wekt volgens nrc.next een spruitjesgevoel op. Regelrecht verraad van de moedertaal.

Er is maar één oplossing: een gedwongen integratiecursus en anders oprotten.

Houten Harry

Gek dat je het soms aan iemands gezicht kan zien, dat-ie het zal verliezen. Zo'n geval is Harry Borghouts, tot 1 december Commissaris der Koningin in de provincie Noord-Holland. Houten Harry? O nee, da's de baas van inspector Frost - merkwaardige gelijkenis trouwens.

Wat zeg je, als je het verliest?  'Ik heb er geen plezier meer in.' Precies, het is als bij het bordspelletje Mens erger je niet, dan veeg je de pionnen van tafel en neem je de kuierlatten.

Borghouts maakte carrière als een komeet, begrijp ik uit een verhaal in de Volkskrant van zaterdag: marine-officier (het lijkt premier Pietje de Jong wel, stond ook op de brug), secretaris-generaal op het Ministerie van Justitie en - sinds 2002 - dus commissaris, ondanks zijn lidmaatschap van GroenLinks nog wel. Nimmer zo'n arrogante en autoritaire GroenLinkser gezien.

En nu lijdt die carrière dan een schipbreuk à la  Titanic (ijsberg). Was het nog maar gebleven bij die in IJsland verdwenen miljoenen van de provincie, waarvoor iedereen al was het maar schijnverantwoordelijkheid wilde nemen, behalve Harry. Nee, er moest eerst nog zo iets miezerigs aan te pas komen als een goedkeurende handtekening onder niet door bonnetjes gedekte declaraties van een gedeputeerde. Drieduizend gulden aan taxikosten in Hongkong (wat moest die gedeputeerde trouwens in Hongkong?) hadden ze er maar gauw eventjes van gemaakt.

Ach ja, zo blijk je dan een geboren loser te zijn.