Geduld

Dezer dagen had ik, op een herkenbaar punt in een natuurgebied, een afspraak. Maar de persoon in kwestie kwam niet opdagen. Voor zo'n geval houd ik het principe aan: een kwartier. Mijn vergeefs wachten werd beloond met volmaakte stilte. Ik herinner me alleen nog maar een ruisende vogelslag. (In deze tijd van het jaar is het gekwinkeleer verstomd.)

Geduld! Laten we het daar eens over hebben in deze tijd van naar het lijkt eindeloos wachten op de ontwikkelingen. Is het een vergeten begrip? Ik wil verwijzingen naar het verleden zoveel mogelijk vermijden, dus volsta met het motto dat ik ooit hanteerde: 'het leven bestaat uit wachten'. Hoe jonger je bent, hoe sterker je dat ervaart.

Het is altijd de ander die er z'n gemak van neemt. Vorige week was ik, in verband met een lekke tub, bij een bandenfirma. Terwijl ik, uiteraard op 1,5 meter afstand, mijn beurt afwachtte, stond een andere klant lekker met de baliemedewerker te oreren. Over z'n winterbanden, die hij wel zou afschrijven als ze versleten waren. 'Want dan blijf ik thuis' (Doe ikzelf altijd, heb geen winterbanden.) 'Behalve als ik onverwacht toch naar de kleinkinderen moet.' Enz, enz. De bandenman confereerde rustig mee. Geduld met de klant is cruciaal. Toen ik dacht dat mijn voorganger klaar was, had-ie toch nog iets: 'Doen jullie ook iets met accu's?' Nee, zei de medewerker, waarop de klant diens interesse probeerde te wekken met zijn visie op het accuwezen in het algemeen.

Vergeten is dit spreekwoord: 'Geduld is een schone zaak'. En geeft het mensdom veel vermaak, voegden wij er dan aan toe. Google eens even op het woord 'geduld' en je komt dat gezegde in veelvoud tegen. Tamelijk mager en weinig zeggend, vind ik. Is er dan niets beters over te bedenken? Jelle Hermus van de website soChicken ('broeden op een leuker leven') vindt van wel. Hij citeert maar liefst vijftien schrijvers en denkers over geduld en leidt die in met: 'Wie leeft met geduld ervaart weinig stress, behoudt een lange termijn visie op de toekomst en laat zich dus minder snel meevoeren met de toestanden van alledag. Geduld stelt je in staat mooie doelen te bereiken, goed met mensen om te gaan en met een groter gevoel van bevrediging door het leven te gaan.'

Het leven bestaat nog steeds uit wachten. Uiteindelijk op de dood, zei hij eerder realistisch dan somber.

Patiënt, je weet ongetwijfeld waar dat van is afgeleid. Patience, het Franse woord voor geduld. Misschien dacht je aan dat solo kaartspel. Toch warm, want het kenmerk daarvan schijnt geduldbeoefening te zijn.

Openstaande vragen rond ontsnapte nertsen

Toch zijn er rond de nertsenfarm in Best en de in diverse wijken loslopende have nog wat onbeantwoorde vragen. Ik vind dat de gemeente zich er iets te gemakkelijk afmaakt met verwijzingen naar een wekelijks onderzoek naar mogelijke besmetting met het coronavirus in de fokkerij door de Voedsel- en Warenautoriteit, en naar de Veiligheidsregio Zuid-Oost Brabant. Tegen het levend vangen van de diertjes door de jagersvereniging heb ik, gezien de situatie rond dat virus in Brabant, ook mijn bedenkingen.

De gemeente zegt, op vragen van hhBest.nl dat het wel vaker voorkomt dat nertsen uitbreken. Nooit iets van gemerkt. En wellicht dat dat in het verleden ook helemaal niet zo'n groot probleem was.

Wat me vooral bevreemdt, is dat niemand, ook de burgemeester van Best als verantwoordelijke in deze niet, melding van de loslopende nertsen heeft gedaan bij de politie. Een andere niet onbelangrijke vraag is immers, wie of wat is de oorzaak van deze toch niet onbetekenende 'ontsnapping', waarbij in minstens één geval een tam konijn is doodgebeten. Slordigheid bij de nertsenhouderij? Dierenactivisme?

Ik ben ook benieuwd of de gemeenteraad deze keer eens wakker wordt.

Tour de Francuh

Het is wel  'n jaar of vijftien geleden, dat mijn toen nog in leven zijnde broer Ed, die in Frankrijk woonde, mij attent maakte op veranderingen in de uitspraak van het Frans, ten opzichte van wat wij thuis en op school hadden geleerd. 'Je hoort op de radio bij voorbeeld bonjourE, in plaats van 'gewoon' bonjour. Et voilà, wij betraden een Bureau de Tourisme in de Elzas, en werden verwelkomd met bonjoure. (de spellingchecker pruttelt, want schrijftaal is dit natuurlijk niet). 

Het zijn uiteraard de jongeren die de taal fonetisch veranderen. En denk maar niet dat het bij bonjour(e) blijft. Tot mijn verrassing - nee, geen verbazing - hoorde ik op Radio 1 (NL) de al enigszins vertrouwd klinkende Française opeens in een aankondiging zeggen: Radio Tour de Francuh. Voorheen werd de uitgangs-e van France nooit uitgesproken. Ook niet door Charles de Gaulle op de tv met zijn Vive la France. Misschien draait die z'n lange lijf wel om in z'n graf.

Mijn vader, die als troubadour optrad met de luit, maakte in de jaren dertig van de vorige eeuw eens 'n tournee langs de Bretonse kust, waarbij hij toen zeer bekende chansons van onder anderen Theodore Botrel ten gehore bracht. Na afloop kwam er een man naar hem toe, die zei: 'Ik heb slechts aan de uitspraak van één woord gemerkt dat u geen Fransman bent.'

Dat was toen.

O, O, ‘ t is toch wat

 Eigenlijk had ik hierboven op z’ n Oirschots moeten schrijven: ‘t Is amma wa, Want het gaat over die O, het gele logo op de Markt van het Monument in ‘ t groen. Het staat er inmiddels ruim ‘ n half jaar, zeer tegen de zin van de plaatselijke monumentencommissie, die dan ook het een en ander in het werk heeft gesteld om te voorkomen dat de sculptuur er twee jaar zal blijven staan, om vervolgens een reis door de Oirschotse wijken te maken.

Het gemeentebestuur, verantwoordelijk voor de O, lijkt geen hoge pet op te hebben van die monumentencommisie, gezien het feit dat het de bezwaren gewoon (ja, zoiets heet dan in het hedendaagse taalgebruik gewoon) naast zich neer heeft gelegd. Wel is er nog een advies ingewonnen bij een externe instantie, namelijk de Commissie Stad Dorp en Land in Rotterdam (!) Alsof die meer verstand zou hebben van OIrschots erfgoed. En die commissie (kreeg ze.iets van de gemeente OIrschot?) zei ‘ja!’ 

Tot teleurstelling van de plaatselijke heemschutters uiteraard. Zij noemen de O een specimen van verrommeling op de  ‘ historische’ Markt.

Ik kan de Oirschotse monumentencommissie ‘ n heel eind volgen, maar verrommeling? Wil je daar iets tegen doen, begin dan maar eens met het parkeren op dat plein af te schaffen. Als het daarover gaat heeft Oirschot de laatste jaren heel wat kansen laten schieten,

. 

De magie van Carola Schouten

Misschien had die stokoude boer in het Zwarte Water ('Oud en stijf en nog steeds geen wijf') toch nog gelijk, toen hij desgevraagd de foto van minister Carola Schouten aan de muur van zijn huiskamer verklaarde. 'Ze heeft iets magisch,' zei hij vorig jaar tegen de presentator van het tv-programma Typisch. 

Schouten heeft de stikstofmaatregel aangaande het veevoer afgeblazen, zodat iedereen concludeert: zie je wel, die boeren hebben met hun trekkers terecht het land ontregeld. 

De magie zit erin, dat Carola natuurlijk dat onderzoek door de Wageningen Universiteit naar de effectiviteit van de stikstofmaatregel had moeten laten instellen,  überhaupt  voordat ze die afkondigde. Dan was al die heisa niet nodig geweest. Nu heeft zij het paard...eh...de trekker achter de wagen gespannen.

Klapstoeltjes en een ketel heet theewater

Peter van den Besselaar toonde gisteren op zijn fotoblog TilburgDailyPhoto enkele zo te zien splinternieuwe ijzeren klapstoeltjes en mijmerde daarbij over ‘een heerlijke Franse sfeer’. Het maakte bij mij weer eens wat jeugdherinneringen los.

Die klapstoelen fungeren tegenwoordig hoogstens als roestig decoratief element, bij voorbeeld in een stedelijk voortuintje. Er valt alleen rechtop, niet bepaald comfortabel op te zitten. Nieuw kosten ze trouwens gauw 70 euro, zag ik op internet..

Maar ooit behoorden die stoeltjes tot het standaardmeubilair van uitspanning De Boswachter, in het Liesbosch bij Prinsenhage. Tegenwoordig is dat een luxe restaurant en dient de voormalige speeltuin tot parkeerplaats. Maar toen, zeg maar halverwege de vorige eeuw, was het een geliefd doel van vakantie-uitstapjes voor mensen uit Breda en omgeving.

Mijn moeder nam ons in augustus – de enige vakantiemaand van de lagere school – op de fiets mee naar het Liesbosch. Ze installeerde zich  in de schaduw van de bomen tegenover het etablissement en bestelde dan een ketel heet water op een houtskoolstoof, waarmee ze zelf haar thee zette. Wij stormden, in afwachting van de ranja met rietje, op de speeltuin af of vergaapten ons aan de eekhoorn die in z’n kooitje een rad in gang hield. Ja, daar zei in die tijd nog niemand wat van.

Bij zo’n gelegenheid huurde mijn broer Berry eens een solex, zoals bekend het ‘eerste rijwiel met hulpmotor’ (de aanduiding bromfiets/brommer is van jaren later). Dezelfde dag kwam mijn oom Herman op zijn racefiets (nylonkousen over de broekspijpen) aanrijden vanuit…Leuven! Dat was die oom, die in dienst was van een Belgisch ministerie en van wie mijn vader op de vraag wat-ie daar deed zei: ‘Niets!’ Nou ja hij repareerde daar de horloges van zijn mede-ambtenaren.

Onbeantwoorde vragen na dodelijk ongeluk in Best

Eerder heb ik al eens 'n voor mijn doen vurig pleidooi gehouden voor het plaatsen van vervolgberichten op die over verkeersongelukken. Volgens mij ligt hier een taak voor de journalistiek, maar ook voor de politie die immers actief is op sociale media. Met de mededeling, 'hoe het ongeluk is kunnen gebeuren is nog niet duidelijk', doorgaans aangevuld met 'de politie stelt een onderzoek in naar de toedracht', is de zaak immers nog niet ten einde. Een ongeval kan namelijk juridische gevolgen hebben en in sommige gevallen kan het aanleiding zijn tot maatregelen van de wegbeheerder, het rijk, de provincie of de gemeente. Mogelijke positieve invloed op verkeersgedrag daargelaten – erg optimistisch ben ik daarover niet.

De aanleiding tot dit stukje is bijzonder pijnlijk. Ongeveer een week geleden botste een jongeman uit Best op de Sonseweg met zijn auto tegen een boom en kwam daarbij om het leven. In een betrekkelijk kleine gemeente als de onze heeft dit natuurlijk een enorme impact. De laatste eer aan deze jongen bewezen, was daar de weerslag van en logischerwijs schonken reguliere media daar uitvoerig aandacht aan. Dat wel.

Ook Politie Brabant Zuid-Oost plaatste op Twitter een bericht over het ongeluk, maar liet, ook na een hint van een volger, elke mededeling over het resultaat van het ingestelde onderzoek achterwege.

Het dodelijk ongeval op de Sonseweg roept wel degelijk relevante vragen op. Het weggedeelte waarop het plaatsvond ligt net even buiten de bebouwde kom van Best. Er geldt een duidelijk aangegeven maximum snelheid van 60 km en een oranje knipperlicht waarschuwt er constant voor overstekende fietsers. Ik wil hier elke vorm van sarcasme vermijden, maar laat ik het zo zeggen: een opmerking zoals gemaakt door een omstander van het autowrak, bomen wijken niet, kan er bij mij niet in.

Volgens mij ligt er een enorm taboe op uitspraken over de toedracht van met name dodelijke verkeersongevallen, die wel eens het gevolg zouden kunnen zijn van slecht weggedrag. Maar ik vind dat we daar niet langer omheen kunnen. En ik vind ook in dit geval het oorverdovend zwijgen van leden van de gemeenteraad, zelfs in de vakantie, op z'n zachtst gezegd raar. Uitbreiding van de bebouwde kom aan de Sonseweg zou bij voorbeeld niet zo gek zijn. In elk geval staat de aanduiding 50 km ná de scherpe bocht waar de Sonseweg uitmondt op de Sint-Oedenrodeseweg op een ongelukkige plaats.

Scheermesjes 3

Over scheermesjes heb ik, god betere ‘t, al ‘n paar keer  mijn licht laten schijnen, vandaar hier nummer drie. Dat komt door BNR Nieuwsradio, met name in de ochtendspits verzot op trivia. Deze keer ging het dus over het vraagstuk, waarom scheermesjes bot worden, terwijl het object van hun (af)snijden, namelijk de baard, toch aanzienlijk zachter is dan het metaal waaruit ze zijn gemaakt.

Wie mocht denken dat de komkommer in het nieuws deze zomer geen enkele rol speelt – corona blijft voor teveel en te lange krantenartikelen zorgen – heeft het mis. Integendeel, het blijft speuren naar ‘wat anders’.

BNR zocht en vond een onderzoek naar het waarom van de te gauw bot rakende scheermesjes. Welaan, aan de resultaten van dat onderzoek viel geen touw vast te knopen, dus daar moet ik je over in het ongewisse laten. Je kunt er hoogstens wat over ginnegappen, wat BNR dan ook maar al te graag doet.

Nu betekent BNR eigenlijk Business Nieuws Radio, dus heb ik nog wel een tip voor de dames en heren van het medium: scheermesjes zijn er om binnen redelijke tijd bot te worden, met als oogmerk van de fabrikanten de aankoop van een nieuw setje. Toch?

Bij mijn weten is Gilette de uitvinder van het ‘velligheidsscheermesje’, dat aanvankelijk bestond uit een plaatje met twee snijkanten, die beurtelings bot konden worden gemaakt; het verving ‘t apparaat dat door mijn vader consequent slagzwaard werd genoemd en dat je zelf aan een lederen riem kon ‘slijpen’.. In de tweede helft van de vorige eeuw verscheen (innovatie!) ‘n éénbladig nieuw type, gevolgd door ‘n tweebladige en, je weet het onderhand wel, iets recenter een driebladige versie. De eenbladigen lijken intussen afgeschaft, dus ik blijf zo lang het nog kan de tweebladige in ongeveer een maand tijd bot maken.

Koffie

Na de jenever en sigaren lijkt me nu de beurt aan de koffie. Dat komt door Peter van den Besselaar die op zijn blog TilburgDailyPhoto een lans breekt voor het edele vocht, waar de gemiddelde Nederlander vooral ‘s morgens absoluut niet buiten kan. Ik ken van dat smachten naar koffie wel enkele voorbeelden. Zo bezocht een dochter van mij in het kader van haar Europese Studies eens ‘n seminar in Luxemburg of Straatsburg (hou me ten goede), waarop het tijdens een lange morgen maar aan één ding ontbrak: koffie! Het scheelde een haar of die studenten legden hun hoofden op de vergadertafels.

In de Franse cultuur moet je daar niet om komen. Na lunch of diner kun je een petit café bestellen en daar is niks mis mee. Maar bij le petit dejeuner krijg je slappe wats, oftewel wat ze bij mijn Levensmaatje thuis piepzak noemden. En dan is het afgelopen met alles wat ook maar enigszins naar koffie riekt.

Koffie maken moet je van de Italianen leren en dat hebben we in Nederland de laatste decennia dan ook, zij het  met wisselend succes, gedaan. Starbucks laat ik even buiten beschouwing. Ik zeg met wisselend succes, want ik vind bij voorbeeld de gemiddelde cappuccino buitenshuis een te slappe basis hebben.

Peter van den Besselaar meent trouwens ergens ook een nadeel van (teveel) koffie te hebben gelezen: ze zou vochtafdrijvend werken en ‘daar krijg je hoofdpijn van’. Altijd gedacht, dat het glaasje water dat degelijke hotels als Bonnema, tegenover het station in Leeuwarden, standaard bij de koffie serveerden iets met smaak-neutralisatie te maken had. Ach, Bonnema, dé lokaliteit ter plaatse, waar de ondernemers elkaar ontmoetten en waar je de obers regelmatig twee Bokma! kon horen roepen. Dat had ik nog best nog in mijn jeneververhaaltje kunnen vermelden.

Voor straf mondkapje

Rond het coronavirus is het in Nederland dus een chaos. De mensen kunnen geen wijs uit de richtlijnen en de daarover elkaar tegensprekende al  dan niet zelfbenoemde ‘deskundigen’. Ze zijn coronamoe, willen toch iets maken van hun vakantie. Jongeren maken zich geen zorgen over zichzelf, laat staan over ouderen en andere kwetsbaren. Het is stervensdruk in de Kalverstraat en andere om welke reden dan ook populaire locaties. Kabinet, ga er maar aan staan.

De verkiezingen komen steeds dichterbij, dus is het voor Rutte cs spitsroeden lopen. Bezwijken zij voor de roep om mondkapjes, ook al is het effect daarvan allerminst zeker en wordt die roep vooral ingegeven ‘omdat alle omringende landen het doen’.

Laten we ons bij de overwegingen over dit fenomeen vooral realiseren, dat invoering van het mondkapje, in welke mate dan ook, de straf is voor het zich niet houden aan het bewezen, meest effectieve middel tegen het virus: afstand.

En, o ja, chaos. Vergeet niet, mensen die komend vanuit Texas, het meest getroffen gebied in de VS, landen op Schiphol, gewoon te testen. Weet je tenminste zeker dat ze in quarantaine moeten. Zonder test wordt handhaving in Nederland inderdaad, de absolute chaos.

Geliefde sleurhut

De caravans zijn niet aan te slepen. Een bijkomend economisch voordeel van het coronavirus. BNR Nieuwsradio, die altijd uiterst behendig is in het plunderen van de ochtendbladen (zonder bronvermelding) weet zodoende te melden dat de aanwas in NL zo omvangrijk is, dat de stalling een probleem wordt. Wie in de grote stad woont, moet soms wel veertig kilometer rijden om het ding na de vakantie op te bergen. Wat de situatie met de tarieven doet, blijft nog even afwachten. Economie betekent heel vaak van de nood een deugd maken en schaarste drijft sowieso de prijs op.

Bij BNR zijn ze bedreven in meningen-journalistiek (als dat geen contradictio in terminis is). Dus moest er vanmorgen meesmuilend - mooi vergeten woord voor De Taalstaat - worden gedaan over de caravan. De combinatie is zo tráág. Het woord sleurhut bleef nog net achterwege. ‘Geef mij dan toch maar een camper,’ aldus de presentator.

Nou ja, de caravan heeft vooral onder jongeren een tuttig imago. Een TV-programma als ‘We zijn er bijna’ is daar mede debet aan. Maar hier spreekt een man met ervaring. Wij zouden die sleurhut nooit aan kant hebben gedaan, als de omstandigheden ons daartoe niet hadden gedwongen. Wat een vrijheid, en wat een mogelijkheden om het massatoerisme te ontwijken. Best wel relevant in coronatijd.

Toch liever een camper? Als dát er ook maar niet teveel worden. Op de camping vind ik het maar gesloten, individualistische dingen en als het over het verkeer gaat, in de Franse Alpen (Route Napoleon) hebben wij noodgedwongen met onze sleurhut heel wat uren achter zo’n trage slak gehangen. Nou jij weer.

‘Generatie-egocentrisme’

Vanmorgen hoorde ik in Vroege Vogels, een radioprogramma over natuur en milieu van BNN-VARA, dat op zondagmorgen maar liefst drie uren op NPO1 in beslag neemt, wat niet altijd meevalt, zeker in vakantietijd, een nieuw woord. Of eigenlijk is het meer een uitdrukking, want zonder koppelingsstreepje is het niet leesbaar: generatie-egocentrisme. Het kwam van de heer Copijn, misschien wel de eerste boomchirurg van Nederland en als ik het goed heb iemand van in de tachtig.

Copijn heeft grote moeite met een plan tot het saneren van naar schatting 700 ongeveer 200-jarige beuken op een landgoed in Leersum. De initiatiefnemers zeggen geen andere uitweg te zien dan het vervangen van de ‘deels zieke’ bomen door linden (die keuze zou met de klimaatverandering te maken hebben).

Helemaal niet nodig, vindt Copijn, die beuken kunnen bij een goede aanpak nog wel honderd jaar mee. Maar hij vindt ‘de nieuwe generatie’ dus tegenover zich. Volgens mij, als ook oude man, is dit een bekend verschijnsel, dat eerder dit jaar opdook met de standaard-reactie ok boomer, een gekuiste versie van ‘flikker toch op man’.

Je kunt in dit soort situaties op twee manieren reageren. Boos en geërgerd, als de heer Copijn, of met de opmerking die ik in mijn omgeving ook wel eens hoor: ‘eigenwijs is ook wijs’. Sommige zogenaamde generatieconflicten zijn lachwekkend en lachen is gezond.

Ouwe jongens krentenbrood

Ben het niet gauw eens met Marianne Zwagerman en allerminst gecharmeerd  van haar triomfantelijk stemgeluid op BNR Nieuwsradio, maar vanmorgen schoot ze in mijn ogen toch raak met haar kritiek op de journalistieke aanpak van Mark Rutte, zondagavond in OP1. Verbroedering titelde zij en dat was het, tussen de meer dan gearriveerde Jeroen Pauw en de MP. Ouwe jongens krentenbrood.
Naarmate het interview zijn einde naderde, zag je de bekende opgeluchte fysionomie bij Rutte – nog net geen grijnslach.

Maar één belangrijk aspect miste ik toch nog in de dinsdagcolumn van Zwagerman: de reactie op Ruttes obligate lofzang op de zorg en de verpleging. De vervolgvraag (van Pauw) lag immers voor de hand. Was een structurele verbetering van de beloning van deze mensen dan niet vanzelfsprekend? Maar ja, ‘laten we het elkaar vooral niet moeilijk maken’.
Moet de voorgeschiedenis nog uitgelegd? De VVD en de christelijke partijen vonden dat bonusje van 1000 euro genoeg.

Jenever en sigaren

Het is vakantie, dus laten we het eens over iets gezelligs hebben, met het risico van oubolligheid. Zit er dik in, want het gaat over jenever (genever) en sigaren. Ik beken maar meteen, ik houd beide in ere.

Eerst de jenever maar. Toen ik in 1956 in Friesland  kennis maakte met een aanstaande schoonfamilie, was ik als uitgeweken Brabander een bierdrinker – voor zover ik dronk want dat gold toen nog voor ‘gelegenheden’. Die Friezen zeiden: da’s toch geen drinken en ze nipten aan een echt borreltje. (Zat wel degelijk iets in, want het klimaat scheelde sowieso een jas. Niet direct uitnodigend voor bier. We waren trouwens net voorbij een Elfstedenwinter.)

Eerlijk gezegd associeerde ik in die tijd jenever met alcoholisme. Dat kwam door de reclames als Ik heb trek in Ouwe Vlek, waarbij een lelijk oud menneke in een slobberbroek was afgebeeld. Nu moet ik ook weer terugdenken aan de weduwe Adank in mijn geboortedorp. Die had op haar slijterij een lichtreclame, luidend Weduwe Adank - Hulstkamp, altijd bij de hand. Duidelijk, totdat de merknaam van de jenever kapot ging.

Mijn vader was een liefhebber van oude jenever. Na zijn dood vond ik in een kistje heel wat rekeningen van de plaatselijke slijter: Blankenheym met de baard. Het merk bestaat nog, maar het wordt niet meer in Schiedam gestookt en de oude man met de baard is allang afgeschaft. De productie van Bokma, egte oude Friesche genever, is trouwens ook naar de Randstad verhuisd.

In het Eindhovens Dagblad stond onlangs een verhaal over de teloorgang van de sigarenfabrieken in stad en streek. Daar moet je niet licht over denken, want ooit waren die de kurk waar de economie op dreef. Al lang voordat de overheid streefde naar een rookvrije samenleving keerden de jongeren zich van de sigaar af; niet cool. Reclames als ‘Ik verkies Derk de Vries’ op de vrachtauto’s van de BBA versnelden waarschijnlijk dat afwijzingsproces. Zoals ook ‘Abonnee stemt tevree’ van het fabriekje van de Eindhovenaar Nico van Hussen. Die stopte er al rond 1960 mee en werd directeur van het toenmalige dagblad Oost Brabant. Van de ene abonnee naar de andere.

Gaapgaap

Een geinige opmerking van een Volkskrant-columnist over een gaper in de gevel van een Amsterdamse drogisterij heeft tot heel wat commotie geleid. Ken je ze niet, die koppen met een pilletje op de uitgestoken tong? Je hebt ze in allerlei kleuren en maten en dus ook in het zwart. Het laat zich raden, die zwartkoppen moeten weg, want ze lijken op Zwarte Piet en zijn ‘natuurlijk’ een uiting van racisme.

Na de standbeelden de gapers. Zo verdwijnt alles wat nog een beetje kleur geeft aan het straatbeeld. Gaapgaap. Nooit hoeft een ouder meer aan een opmerkzaam kind uit te leggen waarom die man daar z’n tong uitsteekt.

Nou ja, zo ver laten we het natuurlijk niet komen. Eerder verdwijnt het borstbeeld van een volkszanger van het Waterlooplein, omdat kinderen de microfoon in zijn hand aanzien voor een ijsco.

Vervelende betweters

De kwaliteit van een krant is omgekeerd evenredig aan zijn voorspelbaarheid. Vanmorgen straalt me (nou, straalt…) me de kop tegemoet van Ab Osterhaus, de man die pretendeert alles te weten van virussen en bij zijn zoveelste aanschuiven in OP1 dan ook heel ontevreden en hoofdschuddend  zit te kijken, als iemand anders eens iets over Covid 19 alias het Coronavirus te berde brengt.

In het interview zegt Osterhaus ‘Ik heb wel eens het idee dat ik wordt gezien als een van die oude mannetjes uit de Muppetshow.’ Dat idee heeft-ie niet van zichzelf, maar dat werd ‘n paar weken geleden te berde gebracht door een beller in de vroege-ochtend-show Gaan van BNN-VARA.

Nu ik het toch over vervelende betweters heb, neem nou warhoofd Johan Derksen, die zowat iedereen over zich heen kreeg, toen hij op tv beweerde dat het met dat racisme in Nederland wel mee viel. Luistert, in tegenstelling tot Osterhaus, kennelijk niet naar het voornoemde radioprogramma Gaan. Daar opperde iemand dat het maar eens afgelopen moet zijn met  geld sturen naar die apenlanden. De presentator, trouwens van Marokkaanse origine, die zijn lesje geleerd had van een anti-semitisch incident in het recente verleden, haastte zich in te grijpen, terwijl  reaguurders digitaal excuses eisten. Dat kregen ze, te laat natuurlijk.

Online kopen

Online kopen. Ontkom er maar eens aan, zeker zolang dat verdomde virus ons in de greep houdt en we zoveel mogelijk thuis moeten blijven. Nog steeds, al willen nogal wat mensen dat niet meer geloven en aanvaarden ze gelaten het geschipper in de supermarkt.

Ik ben een aanhanger van de beweging tot steun aan de plaatselijke winkelier, maar waar is in mijn omgeving nog een sigarenboer te vinden? En de zelfstandige boekhandelaar, met wie je over het aanbod kunt praten? Ik noem maar wat.

Online kopen in de praktijk. Ik kreeg digitaal (!) een boekenbon en ging dus naar BOL.com voor twee boeken van dezelfde auteur. Alles leek goed te gaan, totdat de leverancier om onduidelijke redenen elk boek apart in naar mijn smaak veel te grote dozen verpakte en vervolgens bij Post.NL aanbood. Ik kreeg dus op één dag twee verschillende bezorgers aan de deur. (Nou snap ik, waarom het maandelijkse aanbod van oud papier aan de stoeprand zo omvangrijk is.) En Post.NL maar klagen dat het coronavirus haar behoorlijk dwars zit.

De tweede bode kwam tegen de avond aan ons appartement en belde, niet bepaald geduldig, herhaaldelijk met tussenpozen van pakweg 10 seconden. De intercom met automatische deuropener deed het niet (niet erg, wordt binnenkort vervangen) dus ik zei dat ik wel even naar beneden zou komen. OK, zei de bezorger en stapte in zijn voor de uitrit geparkeerde, niet als van Post.NL herkenbare auto. Het pakje had-ie ergens neergelegd, riep hij door het geopende portierraam.

Heel gezellig allemaal. Maar ik heb mijn boeken.

Brede velgen/wielen doen ruisreductie teniet

In 2022 zouden alle  (vracht)auto’s 1 tot 2 decibel stiller moeten zijn, omdat autobanden die veel geluid maken zijn vervangen door stillere banden. Sinds 2016 mogen namelijk geen banden meer worden verkocht die niet voldoen aan de Europese bandenrichtlijn. Dit geldt voor personenauto’s en voor vrachtauto’s, aldus het  RIVM op zijn website.

Overigens laten de metingen zien dat vrachtauto’s de afgelopen drie jaar 1,5 decibel minder geluid zijn gaan maken. Maar voor personenauto’s is het geluid hetzelfde gebleven. Een mogelijke oorzaak is volgens het RIVM dat veel mensen kiezen voor bredere banden onder hun auto wat het effect van de stille banden teniet doet.

Tja, in een chatsessie (een geschreven online-discussie) over het zogenaamde Nieuwe Normaal, met mijn collega Sante Brun, tikte ik onlangs in: Er is een terugkeer van de oude verkeersmoraal waarneembaar: de weer toegenomen files, waarvan ongelukken (zeg maar gekloot) heel vaak de oorzaak zijn. Het aanhoudend telefoongebruik. Veelvuldig getoeter. Volgens mij is dat vaak een schrikreactie, bij voorbeeld op een niet verwachte tegenligger in een bocht. De overtreden snelheid kan daarbij een rol spelen. Ik zat onlangs achter een traag landbouwvoertuig en werd bijna vanachter door een bestelbus aangereden. Toet! Dit soort verschijnselen is op dit moment naar mijn indruk heviger dan voor de crisis.

Terug naar dat bandenverhaal. Ik ken iemand die onlangs vol trots een foto van de nieuwe, bredere wielen onder haar auto op Instagram plaatste. Die mevrouw overschrijdt stelselmatig de maximum snelheid, zo ook in een tijdelijke  30 km-zone in buurt van Eindhoven Airport. Toen daar iemand van links kwam leidde dat tot een uitwijkmanoeuvre waarbij ze bijna over de kop vloog.  In haar geval zouden die bredere banden wel eens levensreddend kunnen zijn. Het kan natuurlijk ook zijn dat ze ooit nog eens volwassen wordt.

Toch maar Delft

Een Brits bedrijf dat de kwaliteiten van alle universiteiten ter wereld bijhoudt, bonjourt de Technische Universiteit Eindhoven van de 102e naar de 120e plaats. De hoogst geplaatste Nederlandse universiteit is die van Delft, het oudste college waar je – ooit belangrijk – de ir.-titel kunt halen. Dat staat in de wereld-rangorde  op 57. Niet mis.

Ik geef eerlijk gezegd niet veel om dit soort lijstjes. En ik hoor of lees over de TU/e nogal eens dingen die symbolisch gesproken mijn hoed doet rijzen. Nee, geen details, daar ben ik niet technisch genoeg voor.

Nu wil het toeval dat een kleinzoon van mij, die is opgegroeid in de regio Zwolle en een Twentse moeder heeft, voor  Delft heeft gekozen. Zoals dat meestal gaat, bezocht hij dit voorjaar met zijn vader ‘open dagen’ aan beide universiteiten.

Waarom Delft? In Eindhoven meende kleinzoon de hem omringende adspirant studenten Limburgs te horen praten en hij verstond er niks van.

Daar ga je dan met je kwaliteitsbeoordelingen.

Een vuile opmerking

Eindhoven siddert nog na van de ‘klap in het gezicht’ (cultuurwethouder Monique List, geciteerd door het ED) die de Raad voor Cultuur hem heeft toegediend. Geen geld voor het design- en technologie-instituut, ten faveure van een vergelijkbaar Amsterdams initiatief. Als het aan die raad ligt, tenminste want minister Van Engelshoven beslist.

Krachtig onderbouwd, die afwijzing, lijkt me. Hoewel, als je het anders wilt, dan is construeren niet zo moeilijk.

Dus veroorloof ik mij een vuile opmerking: Van de acht leden waaruit de Raad voor Cultuur is samengesteld, zijn er zes, zo niet Amsterdams, dan toch Randstedelijk georiënteerd.
Dus maar hopen dat de minister uiterst kritisch naar dat raadsadvies kijkt, zeker gezien het door de krant gesignaleerde feit dar zij ‘n jaar of twee geleden zei dat ‘een designmuseum zomaar in Eindhoven zou kunnen landen’.

Het is wel een rommeltje

Rommelig is het wel, de toepassing van de regels tegen het virus – dat nog lang niet weg is en verhevigd kan terugkeren, zodat we de vakantie volgens het oude normaal wel kunnen vergeten.

Twee weken geleden al, ontbrak bij de door ons gefrequenteerde super het mannetje of vrouwtje dat de handgreep van het karretje ontsmette. Daar stond dan wel een spuitmiddel plus een rol keukenpapier klaar, maar wie maakte daar gebruik van en wie niet? Vervolgens was het weer nodig, het karretje met een munt te ontgrendelen zodat je kunt zeggen: terug bij af.

Voorbeeldig vond ik daarentegen de procedure bij de brillenman-die-niet-bestaat. Daar kreeg ik voor het eerst van m’n leven een mondkapje op. De mevrouw die mij hielp bediende het pc-toetsenbord met handschoenen en op het intoetsen van de  pin hadden ze iets heel handigs verzonnen: een balpen in cellofaan. Tja, daar kan een supermarkt natuurlijk niet aan beginnen.

En dan de APK-keuring. Van alles geregeld zoals het hoort. Buiten wachten (wat lang niet iedereen doet), niet met je handen op de balie, wc gesloten.  Maar de keurmeesters gaan – noodzakelijkerwijs – wel in je auto zitten. Ontsmetten zoals bij de rijscholen is er niet bij.

Er zijn heel wat redenen te bedenken  om, als ik jonger was, naar Zweden te verhuizen, maar nu even niet. Er  zijn echter ook redenen om een betiteling van onze lock down in afbraak als ‘slim’ maar gauw te laten schieten. Mary Fiers had groot gelijk toen zij onlangs in haar column op Innovations Origins pleitte voor meer Nederlandse bescheidenheid.

Een rommeltje? Vraag dat anders maar eens aan de toerwagen-ondernemingen. die het onderscheid van het OV niet snappen. Een neef van mij twitterde gisteren: ‘Noem je café Het Vliegtuig, dan mogen er 300 mensen binnen.’

Betaald en toch onafhankelijk

Kijk, kijk, een columnist die voor z’n stukjes wordt betaald en toch onafhankelijk is. Ik wil niet beweren en ik heb ook nooit beweerd dat zulks onmogelijk is, maar toch, wiens brood men eet, wiens woord men spreekt en er zijn nog altijd genoeg mensen die daar van uit gaan.

Zo wil een PVV-raadslid in Den Bosch stadschroniqueur Eric Alink (wiens stukken trouwens ook in het Brabants Dagblad verschijnen) zijn door de gemeente betaalde functie ontnemen wegens een hem (het raadslid) onwelgevallige uitlating.

Burgemeester en wethouders van Den Bosch geven daarop het enige juiste antwoord, zo lees ik op dtvnieuws.nl, een website van gezamenlijke plaatselijke omroepen in Noord-Oost Brabant:  ‘Een stadschroniqueur is – net als iedereen – vrij om zijn mening te geven. Waarbij in deze functie specifiek geldt dat hij mens, maatschappij en overheid de maat moet durven nemen. Als college laten we ons daarom niet uit over de keuze en de inhoud van zijn bijdragen.’

Er zijn in het journalistieke vak lakeien, schreef ik onlangs, maar als iemand dat niet is, dan wel Eric Alink. Toegegeven, hij valt het Bossche stadsbestuur niet gauw af, maar als het volgens hem moet, dan gaat-ie z’n gang. Zo lees ik in een kroniek uit 2017: ‘Het eindrapport van de Rijksdienst voor Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB) uit Amersfoort is klaar. Louter lovend is het niet. Het college wil enkele onderzoeksresultaten dan ook uit de schijnwerpers houden. In de 21ste eeuw is de waarheid een albino. Zij kan geen fel licht verdragen.’

O zo. Mag gerust dus.

De boel verpolitiekt

Zie je wel, wat we allang vreesden, de boel verpolitiekt. Het ‘gedogen’ door Halsema van de flagrante schending van de anti-coronaregels op de Dam is meer dan alleen maar ‘n zwaktebod. Immers, Amsterdams burgemeester stak haar sympathie voor actie tegen het Amerikaans racisme niet onder stoelen of banken, tijdens haar  geblaat in Op1. Of het heel gewoon is, dat een burgemeester zijn/haar beleid jegens demonstraties mede laat bepalen door politieke opvattingen.

Is trouwens een praatshow op tv hét podium waar politici en bestuurders verantwoording dienen af te leggen voor hun daden? Het begint er steeds meer op te lijken. In de razernij die op de sociale media is losgebarsten over ‘het incident’ missen we elke reactie vanuit de Amsterdamse gemeenteraad. En dat is de plaats, waar de burgemeester zich allereerst dient te verantwoorden.

Niet de eersten de besten zijn die gemeenteraad op Twitter al een stap voor: Halsema heeft zodanig gefaald dat ze moet aftreden.

Voordat het (eventueel) zover is, zou ze op z’n minst haar excuses kunnen aanbieden aan de 354 collega’s die zich de afgelopen drie maanden tot het uiterste hebben ingespannen om de bevolking in een zo veilig mogelijke situatie te manoeuvreren,

Klok en klepel

Op BNR Nieuwsradio hoorde ik de academisch gevormde presentator vanmorgen zeggen: ‘De koperen ploert staat boven de horizon,’ waarop een verslaggever reageerde met ‘Mooi, nog nooit van gehoord’.

Van de presentator kun je zeggen: hij heeft de klok horen luiden, maar weet niet waar de klepel hangt. (Voor de Nederlandse  jongeren, waarvan bekend is dat hun leesvaardigheid een dramatisch dieptepunt heeft bereikt: hij weet wel iets maar niet waar het echt om draait.} Die presentator heeft wellicht bij de opkomende zon aan rood koper gedacht.

Koperen ploert slaat inderdaad op de zon. De aanduiding is waarschijnlijk in het begin van de vorige eeuw ontstaan in het toenmalige Nederlands Indië en is een verwijzing naar de genadeloze hitte die de op z’n hoogst staande tropenzon verspreidde.

En ploert? Dat is een onbehouwen kerel.

Kunst is de grondstof voor de samenleving

Dat werd ons zomaar even in de schoot geworpen, een hommage in het radioprogramma De Taalstaat aan Annie M.G. Schmidt, die alweer 25 jaar geleden overleed. Een van de grootste taalkunstenaars uit de vorige eeuw. In haar teksten en – spontaan en ironisch als altijd – in de interviews, onder meer op tv.

Waarom zo verrassend? Omdat kunst en cultuur, mede-slachtoffers zijn van de virusinfectie èn van de naar populisme neigende politiek, dat laatste niet in het minst in Brabant.

Kunst is de grondstof voor de samenleving, maar hoe dat te verwoorden en hoe daar begrip voor te kweken? Deze vragen houden mij al dagen bezig. Vooral dat begrip, waaraan het heel veel mensen ontbreekt. Duidelijke illustratie daarvan leverde afgelopen week het  radioprogramma Gaan, waarin ieder die dat wil zijn ei mag leggen over de meest uiteenlopende onderwerpen. Het ging daar dus over (de financiering van) kunst en cultuur en daarbij werden helaas stompzinnigheden te berde gebracht die mij in bed (het programma voltrekt zich tussen 04:00 en 06:00 uur) de tenen deden krommen.

Kunst kent onnoemelijk veel verschijningsvormen. Het grootste misverstand is wellicht dat het vooral, of zelfs helemaal om vermaak en herkenning zou gaan, met gegarandeerd succes bij gehaaide marketing-strategieën.

Kunst kan (of liever nog: moet) aan het denken zetten. Desnoods de boel overhoop gooien. Dat hebben heel wat kunstenaars al praktiserend bewezen. Om er ‘n paar te noemen: Pablo Picasso met zijn aanklacht tegen de aanslag op Guernica, de (toneel)schrijvers  Bertold Brecht  en Thomas Bernhard, de laatste vooral om zijn snoeiende kritiek op de Oostenrijkse samenleving;  de beeldhouwer Ossip Zadkine, wiens Verwoeste Stad, ontstaan na het aanschouwen van  het gebombardeerde Rotterdam, juist 80 jaar geleden,  aanvankelijk bij het grote publiek nauwelijks begrip ontmoette.

Kunstbeleving moet geléérd worden en als het daarover gaat, kennen wij hier eigenlijk geen traditie, in tegenstelling tot andere Europese landen, waar bij voorbeeld muziekonderwijs op de basisschool tot het vaste pakket behoort.

Vluchten kan niet meer hoorde ik vanmiddag bij De Taalstaat, vrucht van samenwerking tussen Annie M.G. en de al even getalenteerde componist Harry Bannink. Opnieuw actueel. Dat is het soort kunst, die ik voor geen goud van de wereld zou willen missen.

Hang de huik niet naar de wind

Er zijn van die uitdrukkingen, die ons op de lagere school werden uitgelegd en waarvan nu nauwelijks nog iemand iets weet. Uitzondering is onder anderen de schrijver Guus Kuijer, die op Twitter meldt ‘af en toe gebruik ik een vergeten uitdrukking’ en dan de daad bij het woord voegt. Zo’n spreekwoord is: de huik naar de wind hangen. Voor ik dat ga uitleggen, zeg ik vast: moge  de toepassing daarvan in deze coronatijden tot het uiterste worden voorkomen.

Een huik is een kort manteltje dat ooit door deftige mensen over één schouder werd gehangen. ‘De huik naar de wind hangen’ was een vorm van opportunisme. Men paste zijn gedrag aan, aan de omstandigheden, meer in het bijzonder de veronderstelde wensen van de omgeving.
Nu de Kamerverkiezingen van 2021 naderbij komen – even afgezien van wat daarvan bij een voortdurende  crisis  terecht zal komen – zal de neiging tot politiek opportunisme toenemen en niet langer de specialiteit zijn van populisten als Wilders en Baudet.

Tot dusver staat de democratie in Nederland nog aardig overeind: zie het aantrekken van een PvdA-er (Martin van Rijn) als ‘tijdelijke’ minister voor medische zorg – zie ook de ontspannen manier waarop minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid vorige week tijdens een  Kamerdebat reageerde op een gezamenlijk idee van  PvdA en GroenLinks: ‘aardige samenwerking’. Die De Jonge komt niet gauw in de nauwe schoentjes, zoals de Vlamingen dat uitdrukken.

Maar de mentaliteit kan veranderen, gaandeweg het opschalen en versoepelen. Het mag niet gestuurd worden door averechtse gedragingen, wensen en zelfs protesten van meestal onsamenhangende groeperingen in dit land, vergelijkbaar met de knieval van het CDA in Brabant voor een belangrijk bestanddeel van zijn achterban, de boeren.
Ik wilde dit op tijd gezegd hebben..

Nikkie

Nikkie uit Uden krijgt een eigen tv-show bij avrotros. Dar lees ik althans in het ED. Nikkie is als ik het goed begrijp bezig, op te klimmen vanuit YouTube, Even factchecken op de website van de zendgemachtigde. Nou, daar is Nikkie present hoor, zij het dat er van een eigen show nog geen sprake is. (De krant zegt ook niet te weten, wanneer we de eerste uitzending tegemoet kunnen zien.) Maar Nikkie is volgens avrotros een beautyblogster met  12 miljoen volgers - en dat telt natuurlijk -  een YouTube-grootheid.

Brabant cultureel toch weer op de kaart. Kunnen we goed gebruiken, want op dezelfde pagina van de krant kunnen we in een commentariërend verhaal over het nieuwe provinciaal coalitieakkoord  lezen  dat onder de zeven genomineerden voor het lidmaatschap van Gedeputeerde Staten een behartiger van de cultuur schittert door afwezigheid.

De schrijver van het verhaal valt – mede gezien de benarde positie waarin de cultuursector op dit moment verkeert – zo ongeveer van zijn stoel en signaleert nog meer rariteiten in de portefeuilleverdeling, zoals de als een duveltje uit een doosje opduikende voormalige directeur van boerenorganisatie ZLTO, die namens het CDA landbouw, voedsel en natuur gaat behartigen.

En het zo omstreden FvD? Dat levert een meneer die zich onder meer met bestuurlijke vernieuwing, erfgoed en energie gaat bezig houden, wat bijna een uitdaging is van landelijk politiek leider Baudet, die immers niets van energietransitie moet hebben.

We leven in rare tijden, maar dat wisten we al en straks hebben we wellicht een nieuwe Brabantse BN-er in Nikkie uit Uden als die regelmatig op tv mag.

Vrijheid in gebondenheid

Een vergeten begrip: vrijheid in gebondenheid. Verdere uitleg zou niet nodig moeten zijn, maar ik doe het voor alle zekerheid toch. Vrijheid houdt op, waar die van de ander begint of: zit elkaar niet dwars als je de vrijheid praktiseert. Natuurlijk sluit dat discussie niet uit, maar de tegenpool van vrijheid is toch onverdraagzaamheid.

Ik zit dit te overwegen, nu eens en andermaal blijkt dat de best geïntegreerde mensen met een immigratie-achtergrond het in onze samenleving het moeilijkst hebben. Een bekend voorbeeld is de schrijver  Özcan Akyol, die, vooral als columnist, zijn gedachten over de actualiteit in ons land in voortreffelijk Nederlands weet te uiten en daarbij geen blad voor de mond neemt. Zodanig dat dat  sommigen van zijn lezers van Turkse origine niet zint, wat hem aanhoudend op ernstige bedreigingen komt te staan.

Dan kennen we nog een betrekkelijk nieuwe ster aan het firmament: de binnenkort 40-jarige Marokkaan van de tweede generatie Morad El Ouakili, presentator van het gloednieuwe radioprogramma in de vroege ochtend Gaan (BNN-VARA). Ik volg dit programma bij tijd en wijlen en vind Morad een van de beste presentatoren uit de stallen van de NPO. Middelpunt van zijn praatshow is de luisteraar, die hij dan ook voor honderd procent in zijn/haar waarde laat. Morad luistert dus zélf in de eerste plaats.

Als ik van het bovenstaande uitga, heb ik des temeer reden Morad te beklagen, omdat er deze week bij hem iets uit de hand is gelopen: hij heeft een bepaalde beller, die zich overgaf aan vuige anti-semitische uitlatingen, te lang zijn gang laten gaan. Zijn principes hebben zich tegen hem gekeerd en daar heeft hij zich uitvoerig voor geëxcuseerd.

Wee degene die aan deze affaire voor hem gevolgen verbindt.

Koning

Je hoeft geen monarchist te zijn, om Willem Alexander te bewonderen om zijn toespraak bij de dodenherdenking op de Dam. Iemand in mijn omgeving vroeg zich  af, ‘wie dat voor hem geschreven zou hebben,’ waarop ik reageerde: hij heeft al eerder aangetoond, over diepgang te beschikken.

En die opmerking over zijn overgrootmoeder en haar nagenoeg zwijgen over de Jodenvervolging  is echt niet gedicteerd.

De speech is uniek genoemd, ‘omdat nog nooit een staatshoofd bij de dodenherdenking het woord heeft gevoerd’. Maar het unieke zit bij mij in de wijze waarop deze Oranje het moderne koningschap – vooruit, ‘n tikkeltje contradictio in terminis - vorm geeft.

Natuurlijk is er weer azijnpisserij. Zo’n Marcel van Roosmalen, die de rubriek Druktemakers van De Nieuws BV op Radio 1 pleegt in te vullen met een grafstem, ging geheel voorbij aan het feit dat een Oranjevorst voor het eerst een van zijn voorgangers kritiseerde. Het was hem te ‘omfloerst’. Ah. Hier heb ik al teveel woorden aan vuil gemaakt.

De Koning zij daarentegen geloofd en geprezen.

Zullen we maar eens ophouden met mopperen?

Een cafébaas die roept: ‘Op 1 juni gooi ik de boel open, het moet maar eens afgelopen zijn met die flauwe kul.’ Of woorden van gelijke strekking. Zullen we eens ophouden met dat gemopper over de situatie, waarin het coronavirus ons perst? Wat hier in dit land gebeurt is werkelijk niets vergeleken met wat er elders in de wereld aan de hand is. Veel meer dan op Lesbos en ommelanden.

Ik krijg via via een mail over de ellende in India, met als opschrift: ‘In sloppenwijken dreigt een extreem grote ramp.’ En citeer verder: ‘In het Indiase Chennai waar de Stichting Sari doorgaans helpt bij het bouwen van scholen voor kansarme kinderen, wonen tienduizenden gezinnen in sloppenwijken. Door de lockdown die ook in India van kracht is, kan niemand uit die wijk nog werken of bedelen. Deze mensen hebben helemaal niets meer. Normaal staan ze op ophaalplekken aan de rand van de wijk, om als dagloner aan de slag te gaan. Nu dreigt er een ramp waarbij 's nachts veel mensen dood op diezelfde plek worden neergelegd om opgehaald te worden.’ Stichting Sari  is dus een inzamelingsactie gestart om plaatselijke hulpverleners te ondersteunen. Wilde Ganzen zal het opgehaalde bedrag verdubbelen.

Stichting Sari werkt samen met Uma en Muthuram, oprichters van de Suyam Charitable Trust. Zij helpen de armsten in Chennai aan scholing. Op dit moment probeert men met vrijwilligers zoveel mogelijk mensen in de sloppenwijken van eten te voorzien. Het doel is 10.000 euro te doneren. Bij een (toegezegde) verdubbeling door Wilde Ganzen kan dan voor 20.000 euro eten worden gekocht en verdeeld.

Meer informatie geeft initiatiefnemer Gerard Helmink 0622415328, e-mail stichtingsari@gmail.com

Banknummer: NL28 ABNA 048.43.90.120 tnv Stichting SARI ovv Corona support.

Je ziet maar.

Geluk bij ongeluk

Vanmiddag bij KPN op Ekkersrijt geweest, dat een week dicht is geweest, maar zich nu heeft omringd met allerlei maatregelen. Niet meer dan drie klanten tegelijk binnen, handen en eventueel meegebrachte apparaten desinfecteren enzovoorts.

Geluk bij ongeluk: doorgaans hangt het daar met de benen buiten, zo niet nu: er was maar één persoon voor mij, wachtend aan de deur. Probleemloos verder – meer last gehad, de winkel te vinden want de aanduiding van duizenden locaties in dit bedrijvenpark bij Eindhoven laat ernstig te wensen over.

Prima geholpen  met  een nieuwe simkaart voor telefoon.  Dat ik het ding nog niet aan de praat krijg, ligt aan Google die in een loop is geraakt, Nog geen startscherm gezien.

Ach, er zijn momenteel ergere dingen in de wereld.

Onafhankelijke journalistiek

De theatergroep De mug met de gouden tand, die ik – durf het woord bijna niet te gebruiken -  respecteer, komt op tv met wat heet een komische dramaserie over, wat eveneens heet, een kwaliteitskrant: Koppensnellers. Maar, geïnterviewd door de vpro gids, werpt scenarist Joan Nederlof de vraag op ‘hoe moet de onafhankelijke journalistiek overleven in tijden van digitalisering’. Ik viel zo ongeveer van mijn stoel.

Want wat is onafhankelijke journalistiek, dat wil zeggen journalistiek zonder last of ruggenspraak. Bedreven door lieden, die niet door uitgevers, lakeien van uitgevers, lezers met populaire voorkeuren en adverteerders in de nek worden geblazen.

Tot de ‘zegeningen’ van de digitalisering en het internet behoort – lang voordat verschijnselen als Facebook de kop opstaken – dat professionele journalisten in staat worden gesteld, zonder kostbare productiemiddelen hun werk te doen. Al dan niet om den brode.

Deze ontwikkelingen zijn nog lang niet uitgekristalliseerd. Neem maar eens de financiële middelen die nodig zijn om effectief als journalist te kunnen opereren. En ik geef toe, op dit  moment is ‘kwaliteitsjournalistiek’ - het koren nog niet zo gemakkelijk van het kaf te scheiden, maar onafhankelijke journalistiek expliciet verbinden aan de traditionele nieuwsmedia gaat mij net even te ver.

Ook zo ziek van het door die traditionelen commercieel uitmelken van de coronacrisis? Nou dan.

Clichés en stoplappen

Eens even iets heel anders. Vanaf begin februari ben ik als taalliefhebber bezig geweest met het verzamelen van wat –samengevat- kan worden gezien als het gebruik van clichés stoplappen en verbasteringen. Niet om iets of iemand aan de kaak te stellen. Het is een verschijnsel dat zich als het ware aan mij opdringt via allerhande media. Net als echte taalfouten, die in aantal hand over hand toenemen.
Dit is mijn lijstje. Engels en straat- of jongerentaal zijn niet meegenomen, zomin als uitingen over coronavirus.
Het zijn er tweeëntwintig:
aanschuiven - omroepuitdrukking, 'aangeschoven is…' Wordt ook gebruikt bij interviews staandebeens in Een Vandaag tv.
apetrots
bakkie doen - koffie drinken; variant: drankje doen.
billen knijpen - sportverslaggeving.
bizar - raar, gek, merkwaardig, geweldig, 'auto schakelt bizar van 1 naar 2'
goed! - ook als het helemaal niet goed is, middel om discussie af te kappen.
huppekee - het woord bij de daad.
gewoon - vaak gebruikt als het helemaal niet gewoon is.
goeie vraag - zegt niet altijd iets over de kwaliteit van de vraag, geeft ondervraagde enkele seconden meer tijd tot nadenken.
komt goed - ook als het twijfelachtig is, of het goed komt.
kut - slecht, niks, waardeloos; wordt ook door vrouwen gebruikt, inclusief die van koninklijken bloede.
nazi - scheldwoord dat niets met wo2 te maken heeft, taalnazi.
oké - zowel bevestiging als teken van onverschilligheid, met ? onderstreping bevel, beginwoordje.
ophoesten - opbrengen.
opzouten - oprotten, woord betekent oorspronkelijk bewaren/uitstellen.
overigens - in een tekst meestal overbodig
precies - bevestiging, gaat al zeker 30 jaar mee.
stinkende best
super 
zeg maar
zeker (te) weten
zoiets van - 'k heb zoiets van, sinds 'n jaar of tien langzaam aan het verdwijnen?

De onveranderlijke mens

Wat zou mijn vader gezegd hebben van de viruscrisis? Op het eerste gezicht een onzinnige vraag. Hij was van 1877 en hoewel hij tot zijn dood in 1966 aan heel wat veranderingen heeft moeten wennen en die  in zijn werk heeft becommentarieerd, twee wereldoorlogen en de economische crisis van de jaren dertig om maar iets aan te duiden - betwijfel ik of hij deze tijd wel zou hebben ‘aangekund’. Daarbij kijk ik als oude man ook naar mezelf.

Een inmiddels ook overleden broer van mij heeft eens de proef op de som genomen met een geschreven dialoog tussen hem en onze vader. Het werd in mijn ogen een mislukking.

Hoe kom ik erbij? In de Eerste Wereldoorlog had je de OW-ers: afkorting voor 'oorlogswinstmaker' of 'oorlogswoekeraar'. Hun kinderen heetten WO'ers (winst-opeters). In WO2 waren er naast collaboratie en verzet, de zwarthandelaren – scheldterm Zwarte Piet.

Alles verandert, behalve de mens zelf. Zie de opmerkelijke tekenen van solidariteit (wat dat betreft is de oproep van de koning een understatement) en het tegenovergestelde, misbruik van de ellende, woekerwinsten op strikt noodzakelijke (medische) hulpmiddelen, tot dusver niet te stuiten hamsterpraktijken. Wat te denken van de drogredenen, waarmee sommige ziekenhuizen boven de rivieren deze week weigerden Brabantse zieken op te nemen?

Moge de welwillendheid zegevieren.

Op onszelf teruggeworpen

De Corona-pandemie heeft, net als een oorlog op eigen bodem, tot gevolg dat wij als mensen ‘op onszelf worden teruggeworpen,’ zoals dat in min of meer vergeten Nederlands heet. Dat maakt positieve eigenschappen in ons los, zo blijkt wel uit diverse berichten in de geest van ‘student biedt eenzame ouderen aan, voor hen boodschappen te doen’.

Andere voorbeelden vind je zelf wel.

En dan is er – wederom net als in wo2 – de galgenhumor, waarmee men elkaar op de been probeert te houden. Zoals die rond de gekken die het nodig vinden, voor een jaar pleepapier te hamsteren, terwijl de leveranciers bij hoog en laag verkondigen dat de landelijke voorraad meer dan op peil is.
Ik herinner mij als oudere mens de grappen die tijdens de oorlog de ronde deden, zoals die over de rantsoenering van voedsel: slager meldt zich ten huize van de klant. Die reageert  met ‘ha fijn, schuif het vlees maar onder de deur door.’

De natuurkundige Hendrik Casimir, toen al gepensioneerd als baas van Philips’ NatLab, beschreef me eens de sfeer in de stationsrestauratie van Utrecht in die tijd. Vol met mensen, die in afwachting waren van treinen die misschien zouden rijden. De ober kondigde tot ieders verrassing aan dat hij snert in de aanbieding had. Hoera! Niks gedrang, niks ieder voor zich. ‘Eigenlijk vond ik dat best een prettige tijd,’ zei Casimir.

Ik zou zeggen, maak er wat van in deze rotperiode. Neem een voorbeeld aan de in hun huizen geïsoleerde Italianen, die elkaar vanaf hun balkons toezingen. Gelukkig geloven ook zij niet, wat sommigen beweren, dat de pandemie ‘een straf van god’ is.

‘Natuurlijk niet’

De meerderheid van de autorijders die dagelijks op de snelweg zit, is niet van plan zich aan de 100 km (vanaf 16 maart) te houden . Dat hebben Een Vandaag en de AD/r Nieuwsmedia interviewsgewijs uitgezocht. ‘Natuurlijk niet’, denk ik dan, het  nagenoeg ontbreken van handhaving in aanmerking genomen. Mogelijk dat dat in 2021 (!) verbetert, weten de media te melden.

Is het zo slecht gesteld met die politiecontroles? Wie wel eens op de N2 rond Eindhoven rijdt – de parallelweg(en) van de A2 met afslagen naar wijken en dorpen – kan er over meepraten. De daar geldende maximum snelheid van 80 km wordt er stelstelmatig overschreden. Wie er zich aan houdt, is echt een uitzondering.

Een einde aan de chaos tijdens de spits zit dus voorlopig niet in het verschiet.

De grootste eikels zitten in dure, potentieel snelle auto’s. Dat meldde BNR Nieuwsradio (verre van autovijandig, met haar verwijzingen naar waarschuwingsapps als Flitsmeister) dezer dagen. Maar ja, dat komt  dan weer uit een Amerikaans onderzoek.

Hut

Moeilijk om je van los te maken. Dat schilderij  Boerin voor een hut uit de Nuenense tijd van Van Gogh, door het ED paginabreed weergegeven. Het is te koop op de TEFAF in Maastricht voor tenminste 14 miljoen euro. Is dat veel? Er zijn werken van Vincent, waarvoor door een Japanner of een Chinees – hou me ten goede – 80 miljoen zijn neergeteld. Maar die stammen uit zijn Zuid-Franse periode, de fase in het leven van de schilder waarin hij excelleerde in zijn (bijna) feestelijke kleuren, het werk waaraan hij zijn wereldberoemdheid heeft te danken.

Er is dus sprake van een boerin, waarmee het diep bukkende vrouwke wordt bedoeld dat rechts op het schilderij te zien is. Maar is het een boerderij, in de buurt van Nuenen? Terecht rept de titel van hut. Waarschijnlijk is het een totaal vervallen landarbeidershuisje, vergelijkbaar met de armelijke onderkomens die Vincent in Drenthe tekende en die hij in een brief aan zijn broer Theo ‘nest voor mensen’ noemde.

Wat zien we verder? Zegge en schrijve 1 (één) kip. zo goed als zeker het complete pluimveebezit van het kromgewerkte vrouwtje. En links vooraan: een hond, dood, met de poten omhoog. Of schurkend bezig de jeuk van vlooienbeten te bestrijden.

Net als De Aardappeleters is het schilderij een treffende weergave van de toestand op het Brabantse platteland rond de voorlaatste eeuwwisseling. De tijd, waarin de arbeider niets te schaften had, er hoogstens een geit op na kon houden. De fokvereniging heette ‘De Werkmanskoe’.

Benieuwd welke Brabantse instelling erin slaagt, dit kunstwerk van (ook) grote documentaire waarde in z’n bezit te krijgen.

Was die reclame nog maar eens leuk

Wanneer de beperking van de STER-reclame, waarop het kabinet al ik weet niet hoe lang studeert, een feit wordt, blijft afwachten. Tot dan dempen wij standaard het geluid van de tv of spoelen –bij een opname- door. Dat doen we eveneens bij al die vervelende aankondigingen van de NPO, die ook qua lengte toenemen in tal en last. Zelfs het NOS Journaal vindt dat nodig.

Het gevoel voor humor van die reclamemakers houdt trouwens niet over. Wanneer konden we voor het laatst nog eens lachen, zoals bij  de archeologen die aan het gebit in een opgegraven schedel konden zien dat  bierdrinkers in lang vervlogen tijden hun flesje Dommelsch al met hun tanden openden.

Ergernis nummer 1 bieden trouwens al die leveranciers van brillen en hoortoestellen. Vanwege de frequentie die na de aansporingen tot  het ‘profiteren’ van de  ziekenkosten-vergoeding in elk najaar echt niet mindert. Het komt mij trouwens voor dat sommigen een ongeschreven (?) ethische code schenden: S1 beweert dat je beter iets bij haar kan kopen dan bij S2  Dan toch maar liever Ajaaj-jippie-jippie-jee, die nooit korting geeft of actie voert, want ‘gegarandeerd altijd het goedkoopst’ is. Hoe weet ik dat zonder tv-geluid? Is radio-reclame.

Humor? Leuk concurreren is wel degelijk mogelijk. In de jaren vijftig (!) van de vorige eeuw hadden we nog heel veel dagbladen. Eén ervan was de r.-k De Tijd. Dat voerde de slagzin Gun U De Tijd en zette dat op een reclamebord langs de spoorlijn even buiten Amsterdam. Na ‘n poosje verscheen daarnaast een paneel met: ‘om het Algemeen Handelsblad te lezen’.

Kranten in het rood

Regionale dagbladen in het noorden, als de Leeuwarder Courant, Dagblad van het Noorden (Groningen) en het christelijke Friesch Dagblad zitten al jaren diep in de rode cijfers. Niets qua nieuw verdienmodel helpt; ontslagen zijn al aangekondigd.

Bert van Slooten, bekend radiojournalist, tegenwoordig gestationeerd in Brussel, twittert: ‘Beetje gekke oproep maar neem een abonnement op de @lc_nl of @dvhn_nl Goede journalistieke producten. Koop vandaag gewoon de zaterdagkrant. Nieuws is niet gratis.’

Een opkoper ligt op de loer, hoewel… 1.) hoe ver gaat die animo als je de ontboezemingen leest van dagbladjournalisten over de onontkoombaarheid van verdere digitalisering 2.) een voor de hand liggende kandidaat als Persgroep NL heeft al ongeveer driekwart van de Nederlandse dagbladwereld in handen. De verschraling van de nieuwsvoorziening gaat – afgezien van internet – steeds verder, inclusief de overname door grote uitgevers van plaatselijke huis-aan-huis-bladen.

Ik heb heimwee naar mijn  Friese tijd, toen daar liefst vijf dagbladen opereerden, al waren ze niet alle echt zelfstandig. De Leeuwarder Courant is een van de oudste dagbladen van ons land en heeft op het gebied van regionale journalistiek, zeker in de afgelopen eeuw, een voortrekkersrol vervuld.

Het hopeloze gevecht tegen plastic

We kennen het allemaal: het hopeloze gevecht tegen het plastic. De stranden van Schiermonnikoog, na het in zee kieperen van een aantal containers, vorig jaar. Nu weer de Biesbosch. Nadat het water vorige week donderdag in de ‘bergpolder’ Noordwaard (6000 voetbalvelden groot) begon te zakken, kwamen ontstellende hoeveelheden plastic, aangevoerd door de rivieren, bloot te liggen.

Het ziet er hopeloos uit, dat gevecht tegen het plastic. Het lijkt of er geen verpakkingen meer mogelijk zijn zonder kwistig gebruik van dat spul. In ons huishouden vullen wij makkelijk in twee weken (de periode waarin het wachten is op de volgende ophaalsessie) een flinke zak. Soms is het nodig – bij voorbeeld na een verjaardagsfeestje – een tweede exemplaar in gebruik te nemen.

Niet zonder schuldgevoel gooi ik wel eens een snipper plastic bij het restafval, wetend dat voor deze categorie afval nog steeds geen afdoende oplossing is gevonden.

Over oplossingen gesproken, andere dan die van de jongen die plastic soep op oceanen met dammetjes bijeen probeert te vegen, een initiatief waarvan je weinig meer hoort, moet ook dit probleem niet aangepakt worden bij de bron? Bij de fabrikanten van onder meer voedselwaar dus. Een plasticverbod? Het lijkt een onmogelijke eis, die onmeetbaar veel geld kost. Maar geldt dat niet voor alle onvermijdbaar geachte maatregelen die gericht zijn op het behoud van de aarde?

Een supergeheim Brabants document

Tis mar dagget wit (voor de niet ingewijden: het is maar dat je het weet) De rubriek Plaats delict van René van der Lee in de Brabantse dagbladen over criminaliteit in deze provincie is doorgaans hoogst informatief, maar trap er niet (altijd) in. Soms is het columnisme, dus een mening c.q. mening vormend.

Dat blijkt wel uit de aflevering van zaterdag 15 februari 2020, getiteld Als Brabant knetterrechts is.

Het verhaal haakt duidelijk in op de actualiteit van de provinciale politiek, de worsteling van gevestigde partijen als VVD en CDA met het wellicht noodgedwongen op een akkoordje gooien met Forum voor Democratie, de partij van de racist Thierry Baudet, welke groepering in Provinciale Staten misschien toch minder Baudet is dan 150.000 kiezers vorig jaar dachten. (Daarvan trouwens een uitstekende analyse in dezelfde kranten).

Maar, dat moet ik Van der Lee nageven, hij waarschuwt de lezer wel onmiddellijk, met de mededeling dat hem ‘in een tochtige parkeergarage in Biezenmortel’ door een enigszins verwarde provincieambtenaar een geheim document is overhandigd. Een verwezenlijkte journalistieke droom, zegt hij. Biezenmortel, een dorp van nog geen 1500 inwoners onder de gemeente Haaren.

Volgt, aan de hand van dat document, een levendige beschrijving van hoe knetterrechts Brabant de drugscriminaliteit  gaat aanpakken, als ‘softie Wim van de Donk’ straks door een andere commissaris van de koning is vervangen.

Om een oude slagzin van Het Parool te parafraseren: Léés die kranten.

Overheid verwijdert zich steeds meer van burger

Een kwaaie column van Özcan Akyol vandaag in de dagbladen van de Persgroep. Hij protesteert terecht tegen een (al is het nog maar een vaag) Haags plan om de burger te laten betalen voor gebruikmaking van digitale voorzieningen bij  de belastingaangifte. Zou dat doorgaan, dan is dat het zoveelste gevolg van de privatisering, dat wil zeggen, iemand wordt daar weer eens heel rijk van. Alleen al de gedachte, geopperd door minister Knops van Binnenlandse Zaken, is het zoveelste teken dat de overheid zich steeds meer van de burger verwijdert. Dat belooft wat voor de Kamerverkiezingen van 2021.

Zelf maakte ik dezer dagen ook weer iets raars mee. Omdat ons spaargeld niets meer opbrengt en je binnenkort wellicht voor je saldo bij de bank zult moeten betalen, besloten we maar weer eens een (vrijwillige) aflossing op onze hypotheek te doen. Krijgen we van de hypotheekbank een brief, waarin van ons wordt geëist, aan te tonen waar dat bedrag vandaan komt. Ze willen alle bewegingen op onze spaarrekening zien in de afgelopen drie maanden. Dat is een wettelijke verplichting, zegt de bank.

Op zich lijkt me dit  een redelijk effectieve methode om witwassen tegen te gaan, maar er rijzen natuurlijk wel ‘n paar vragen. Wat heeft de hypotheekbank te maken met ons doen en laten bij de spaarbank? Spoort dit wel met de privacy-wetgeving? En: heeft de overheid nog niet genoeg inzicht via de – mits goedgekeurd, natuurlijk -  jaarlijkse belastingaangifte, waarmee men zijn hele financiële hebben en houden op tafel legt?

Wie het weet mag het zeggen.

Taalgevoel

Taalgevoel, dat is zoiets als een absoluut gehoor voor muziek. Ik ben ermee behept en heb dat van mijn vader en die zei altijd dat hij het weer van z’n moeder had. Zij werd geboren in het midden van de negentiende eeuw en werd 93. Zou volgens mijn vader honderd zijn geworden, was ze niet in een rioolput gevallen, of ongeval van vergelijkbare soort.

Los daarvan, ze sprak soms in versjes als Wie altijd in de spiegel ziet – En zich met schoonheid vlijt – Beseft de ware schoonheid niet – Maar kent slechts ijdelheid. Uiterlijkheid voorop stellen is duidelijk niet van vandaag of gisteren.

Het hanteren van taal is vaak een kwestie van doordenken. Neem nou deze uitspraak van een arts: ‘Zij die zichzelf ervaren vinden, skiën harder en vallen dus harder.’ Een waarheid als een koe. Hetzelfde geldt voor automobilisten, zij het dat die dan zwaarder botsen. O ja, dit is misschien een aardig moment om mijn voorstel tot wijziging van de filemeldingen te lanceren: file na ongeluk wordt file na gekloot.

En dan dit:  ‘Onuitwisbare ellende herdacht.’ Als ellende onuitwisbaar is, dan raakt ze toch nooit uit onze gedachten? Of moeten de slachtoffers van deze ellende eerst dood gaan?

Overal druk

De Zeeuwse en West-Brabantse kranten melden het voor de volledigheid: het wordt steeds drukker en onveiliger op de plattelandswegen. Als ik zoiets lees, denk ik: waar niet?

Ga eens op een doordeweekse middag in het centrum van Best bij de Odulphuskerk staan en zie het allemaal eens aan. Een 30 km-zone, jaja. Wreekt zich hier, met name in de spits, een incomplete ringweg? Zou kunnen.

Nog niet zo bij stil gestaan, maar ‘zo leidt de groei van het toerisme tot meer verkeer op het platteland. Dat geldt ook voor relatief nieuwe vormen van bedrijvigheid, zoals boerderijwinkels, zorgboerderijen en theetuinen,’ schrijft bij voorbeeld de PZC (Provinciale Zeeuwse Courant).

Toevallig werd ik in het weekeinde met dat buitenuit toeren geconfronteerd toen we door familie naar een wandelgebied in de buurt van Oisterwijk werden geloodst. (Ja, driewerf schande, vier personen in twee auto’s.)  Het was ter plaatse best moeilijk ergens in te parkeren. Elders lees ik over vrachtauto’s die verbodsborden negeren en de smalle straten in de binnenstad van Bergen op Zoom, zeg maar gerust terroriseren.

Kortom overal druk en overal CO2-uitstoot. Waar zijn we met z’n allen mee bezig?

Telefoontjesliefde

Ik begin deze column met het citeren van een versje dat ik eerder deze week op mijn website heb gezet:

de tiener had een meisje

en vroeg haar voor 'n ijsje

maar de liefde was niet gewoon

liep slechts via de telefoon

weg was opeens het meisje

Ik hoop dat het overkomt. Zo niet, dan heb ik nog wel wat meer aanwijzingen achter de hand, dat het leven van miljoenen mensen weliswaar wordt beheerst door het onophoudelijk gebruik van de smartphone (eventueel op een onverlichte fiets in het duister) maar dat dit niet het echte leven is. Een van de redenen om te hopen dat aan die verslaving aan het mini toetsenbord ooit een einde zal komen.

Ach, zo'n mislukte virtuele kalverliefde, we weten allemaal dat het overkomelijk is en dat die jongen ooit wel – maar dan op levensechte manier - de ware zal tegen komen. Echter, ik ken een vrouw van 28, die buitengewoon rap-rap-rap is met dat scherm-toetsenbordje. Nu heeft die vrouw als kind van gescheiden ouders en gezegend met enkele zogenaamde halfzusjes een best wel moeilijke jeugd gehad. Min of meer verguisd door haar moeder, haar stiefvader en die zusjes. De laatste werden bij voorbeeld door Sinterklaas bedacht met luxe cadeaus, terwijl de vrouw over wie ik het heb werd afgescheept met iets onnozels. Ik noem dat hartverscheurend.

Het ligt echt niet aan die versmade dochter. Ze is ook niet rancuneus. Dus deed ze via WhatsApp een poging tot toenadering richting die halfzusjes. 'Zullen we het contact herstellen?' Iets in die geest. Benieuwd naar het resultaat? Tik-tik-tik, een botte afwijzing via het telefoontje/ Einde verhaal. Voorlopig, mag ik hopen. Want ik zat tijdens een kerstbrunch toevallig naast die gesmade jonge vrouw en zei terloops en in het algemeen tegen haar: telefoontjes zijn een slecht communicatiemiddel voor essentiële zaken van het leven.

Of het is overgekomen, zal de toekomst wellicht uitwijzen.

Lekker doortuffen tijdens de feestdagen

Daags na kerstmis jubelde autoliefhebber Bas van Werven op BNR Nieuwsradio dat het wel lekker doortuffen zou zijn op de Nederlandse wegen. Mwah. Familie, op weg vanuit Goes naar het ziekenhuis in Eindhoven, ontmoette op de A58 desondanks heel wat gedoe.

Maar ok, ikzelf, doorgaans gevrijwaard van spitsellende, moest ook dagelijks twee keer op en neer naar dat ziekenhuis. Dank u, het ging wel, al viel af en toe van de december-vakantie weinig te merken.

En natuurlijk waren er bumperklevers, hardrijders, massa’s onverlichte fietsen en mensen voor wie rood licht niet bestond. Nergens flitsers juichte BNR opnieuw. Op de Boschdijk in Eindhoven (70 km) waar ik naar de linker rijbaan ging omdat er rechts iets aan de hand leek, werd ik rechts (+70) gepasseerd.

Dieptepunt was een onverlicht afzettingshekje op de as van de Sportlaan in Best, een veel gebruikte route richting Eindhoven, omdat het twee sets verkeerslichten scheelt. Ik maakte – kwaad – daarvan melding op Twitter en op de buurtapp. Iemand reageerde met: vandalisme? Klopte waarschijnlijk, maar het achterlaten van dat hekje in de berm na werkzaamheden ter plaatse is natuurlijk de kat op het spek binden. Het staat daar nog steeds.

En, o ja, waarom houden bestuurders voor een stoplicht zo vaak hun voet op het rempedaal?

Laat je niet opjagen

De Brabantse kranten citeren vandaag de eigenaar van drie supermarkten in Oss, die zijn personeel in elk geval op eerste kerstdag vrijaf geeft. Mooi meegenomen. Zijn motivatie: ‘Volgens mij heeft de consument voldoende gelegenheid om de boodschappen te doen. Er moet ook eens een rustmoment zijn .’

Wanneer heb ik dat vaker gehoord, zij het niet van ondernemerskant? Juist, toen in 2013 op aansturing  van de namaak-liberalen van D66 de winkelvrijheid werd ingevoerd en het jagen en jakkeren voortaan op zondag voortaan ‘gewoon’ doorging.  Tot schade van de kleine winkelier die, de een na de ander, het loodje legt.

Ik pleit voor een koopstaking, al ben ik natuurlijk een roepende in de decemberwoestijn. Verwacht niet teveel van 2020, want de greep van het Amerikanisme op onze samenleving is met verschijnselen als Black Friday nog maar net begonnen. Het heet dat ‘s werelds grootste webwinkel Amazon zijn pijlen nu op West-Europa gaat richten, niet bepaald tot genoegen van onze ondernemers.

Geen koopstaking dus. Maar wel een goedbedoeld advies aan de consument: laat je niet opjagen.

Trucs om overheidsdiefstal te voorkomen

Mijn hypotheekgever wil van me weten, hoe ik aan het geld kom, dat ik in september heb overgemaakt ter extra aflossing. Prima. IK heb niks te verbergen en de vraag om informatie heeft natuurlijk te maken met de witwasserij, die aan de attentie c.q. het gebrek daaraan bij ING en ABN-Amro is ontsnapt.

De herkomst van die 20.000 euro – mag je best weten – is doodsimpel: onze spaarrekening. Bij wie, vertel ik lekker niet. De hypotheekbank is niet van gisteren, dus ze wil dan ook weten, wat de ‘bewegingen’ op de spaarrekening zijn in de drie voorafgaande maanden. Ook geen probleem.

De reden van die extra aflossing wil ik ook nog wel aan de openbaarheid prijs geven, al vragen bank noch overheid daar om. Je krijgt nagenoeg niks voor het stallen van je spaarcenten, sterker nog, je mag blij zijn als je daar niet voor hoeft te betalen. Hebben we te danken aan de Europese Centrale Bank, kortom het is weer eens de schuld van het kapitaal. En de Belastingdienst gaat maar door met innen op grond van fictief rendement. Ik noem dat gewoon diefstal. Sleep me maar voor de rechter.

Tips: 1. Je kunst doen zoals ik, òf je laat een nieuwe keuken en/of badkamer aanrukken, zoals tallozen in mijn omgeving momenteel doen – het is een heel gezaag, getimmer en geboor. 2. Is je spaarsaldo voldoende en betaal je de ziektekostenpremie ad dik 3000 euro in één keer? Doe dat dan voor 31 december; scheelt in voornoemde diefstal.

Ongrijpbare smeerlappen op het web

‘Ja, wat doen wij hiermede,’ zegt de collega ter redactie op de hem kenmerkende, opzettelijk archaïsche manier. Vuige, ongrijpbare internet-taal op het randje van laster aan het adres van Paul Depla, burgemeester van Breda, daarvoor Heerlen, daarvoor wethouder in Nijmegen.

Als journalist kun je er moeilijk omheen, want de anonieme daders stuurden  de aan duidelijkheid niets te wensen overlatende naam van de website achter een vliegtuigje de lucht in boven de stad. Beschuldigingen? Privé-gedragingen van Depla, zo ongeveer twaalf jaar geleden. Domme fouten? Zo ongeveer, maar het heeft met zijn politiek en bestuurlijk leven niets te maken. Terecht klonk het eerder: ‘geen commentaar’.

BN-DeStem moest het uiteraard wel melden, zusterblad ED nam een klein bericht, diapositief afgedrukt mee. Depla zou hebben verwezen naar ‘mensen in Spanje’, met wie hij eens (twaalf jaar geleden of daaromtrent) een conflict had.  De Nieuws BV, lunch-radioprogramma van VARA/BNN, piepte ook even en daarbij werd – juist – verwezen naar Nijmegen. Maar – onjuist – gerept van een NL-domein.

Met anonimiteit wordt je als journalist geacht niets te doen, tenzij…onderzoek! In die richting ben ik bezig geweest en dat heeft niets opgeleverd. Want valt tegen uitglijders op een NL-site en social media als Facebook of Twitter wel iets te ondernemen, dat geldt niet voor huppelepup.com. Ik kwam niet dichterbij uit dan in Panama!

Voor het slachtoffer en de gemiddelde internetter hebben we hier te maken met een stelletje vooralsnog ongrijpbare smeerlappen, die het natuurlijk niks kan schelen dat ze op de reactie-pagina door Bredanaars de mantel worden uitgeveegd.

Depla is in Breda aan z’n tweede termijn toe. Niets staat dat in de weg.

De lachende derde

Opening regiokatern van het ED vandaag: Minister belooft Brabant hulp. Precisering: ‘Hoekstra bezorgd om drugsindustrie in Noord-Brabant’.

De eerste gedachte die zich bij het lezen van deze koppen opdringt: de verkiezingen zijn pas in 2021, maar voor een charme-offensief van het CDA is het nooit te vroeg.

Want wat heeft Wopke Hoekstra, Minister van Financiën, in dit geval te beloven? Niet veel. Hij verwees, op werkbezoek aan deze provincie, naar de primaire verantwoordelijke in het kabinet, minister Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid. En we weten wat die hoog in het vaandel heeft geschreven: afpakken die drugswinst. Waarmee hij inderdaad raakt aan de bevoegdheden van Hoekstra met zijn Belastingdienst,  Fiscale Opsporingsdienst (FIOD) en douane.

Nieuws? Ik denk het niet. Er blijft in Brabant een hard lachende derde, zoals de Commissaris van de Koning andermaal tegenover Hoekstra benadrukte. De kleine en grote criminaliteit, die maar één ding hoeven te vrezen: meer mensen en middelen om hun wandaden, inclusief de ondergraving van de bovenwereld, op te sporen.

Het wachten is op de volgende dooie mus. Of eigenlijk liever niet. Spijkers met koppen.

Toen Nederland nog knus was

De oude vergaderzaal van de Tweede Kamer krijgt weer zijn historische vorm. Op Een Vandaag zag ik gisteren de totale verwording: een kleurrijke vloer van tapijttegels, die aan de oubolligheid van Heugafelt doen denken; rare variaties op het thema kroonluchter, voortbrengsel van designgekte. Kortom weg ermee. Dit had nooit mogen gebeuren.

Herstel van de groene bankjes, het dito gordijn waarachter volgens Jan Hoedeman – die het heeft meegemaakt - werd gerookt, de rode vloerbedekking enzovoorts. Bijna tweehonderd jaar heeft het er zo uitgezien en al die tijd werd er met ups en downs het leven van de Nederlanders gestuurd. We waren, oké boomer, nog een knus land zonder echte dreigingen.

Geestverschijningen: de over zijn leesbrilletje kijkende premier Piet(je) de Jong, Anne Vondeling, boer Koekoek, die over ‘ome’ Joop den Uyl zong ‘doet in z’n broek’, gladde teckel (volgens Wim Kan) Norbert Schmelzer en, niet te vergeten, ‘de freule’, voluit Jkvr.Mr. Ch.W.I. (Bob) Wttewaall van Stoetwegen van de Christelijk Historische Unie (CHU), die tot de intimi behoorde van koningin Juliana, ooit door de vpro afgebeeld als spruitjes schoonmakende Hollandse huisvrouw. Was het tijdens een mediadebat dat des Kamers troeteldier vertwijfeld uitriep: ‘Dit is gekkenwerk’?

Gauw terug naar vroeger? Nou ja, dat interieur in elk geval.

Hoe gedroeg prinses Margaret zich in ‘t Witte Huis?

Hoe gedroeg prinses Margaret zich in 1965 in ‘t Witte Huis? Liederlijk, als je de serie The Crown, derde seizoen, sinds kort beschikbaar op Netflix, mag geloven. Helaas voor de royal watchers, toch al gespitst op de gedragingen van de leden van het Britse koningshuis, sinds het rampzalige BBC-interview met Andrew over zijn betrekkingen tot de heer Epstein en zijn vermeende ‘kindermisbruik’, niks van waar.

In mijn ogen tast deze knieval van de makers van The Crown voor de sensatielust van de kijkers mijn bewondering voor de serie drastisch aan, al is het geen belemmering om haar uit te kijken.

In ‘65 maakten Margaret en haar echtgenoot de fotograaf Anthony Armstrong-Jones, beter bekend als lord Snowdon, een goodwill-reis door de VS. Dringend gewenst, want het UK had in de nadagen van het emprire dringend financiële steun nodig, maar wenste zich niet in te laten met de Vietnam-avonturen van toenmalige president  Lyndon B Johnson. Dit laatste uiteraard tot groot ongenoegen van de lompe Texaan, die met graagte in de plaats van de vermoorde John F. Kennedy was getreden. Nochtans ontving hij het prinselijke echtpaar – waarvan het huwelijk overigens op wankelen stond – voor een diner in het Witte Huis.

Is dat feestje met 140 genodigden qua stijl zo uit de hand gelopen als The Crown ons wil doen geloven? Welnee, de schaarse bronnen (onder meer de New York Times en The Washington Post) weten van niets. En heeft de prinses de president gezoend? Natuurlijk niet.

Maar ja, de dellerig ogende Helena Bonham Carter lijkt dan ook in de verste verte niet op de truttige Margaret.

De magere winst van de ziekenhuizen (?)

Bij de ochtendactualiteiten op de radio (npo of bnr, ik weet het niet meer want ik schakel nogal eens tussen die zenders) bevond zich de bestuursvoorzitter van een ziekenhuis met de onthutsende mededeling dat ‘zijn’ winstmarge ergens tussen de 1 en 2 procent moet liggen. Dit uiteraard in verband met de onderbetaling van het daarom stakende personeel. Vraag nou door man, dacht ik maar de interviewende journalist begon over de winsten van de zorgverzekeraars.

De vraag die bij mij op de lippen lag was natuurlijk, wat daar aan te doen. ‘n Beetje onderneming heeft daar een antwoord op dat bij de hospitalen natuurlijk niet im Frage is: snoeien in het personeelsbestand (Tata Steel!). Laten we dus maar eens te rade gaan bij een ervaringsdeskundige, ofwel een ex-patiënt.

Die zegt: ‘Ik denk dat er onder het mom van hygiëne in die ziekenhuizen veel te veel wordt weggegooid in plaats van hergebruikt.’ Ze toont mij enkele plastic zakjes, gevuld met natte washandjes. ‘Daar wordt er één uitgehaald en als de patiënt naar huis gaat, verdwijnt de rest in de kliko. Ik noem maar wat, hoor. De armoe in een Frans ziekenhuis, waarin ik eens verbleef – gaten in de gordijnen, handdoeken van thuis meenemen, eten wat de pot schaft – is natuurlijk een ander uiterste, maar mag het hier wat minder?’

En dan, voeg ik eraan toe,  die kennelijk onstuitbare drang naar design en de ogen uitstekende vormgeving. Soberheid is kennelijk een kwalijke eigenschap. Het inkomen van de bestuurders laat ik maar buiten beschouwing; weet er te weinig van. Maar er zijn genoeg aanwijzingen zichtbaar van een zekere luxe in  ziekenhuizen, die doen denken: zet je financiële beleid maar eens stevig op de helling.

Van arts naar loket?

Kostenbeheersing in de zorg is een kwestie van gezond verstand, denk ik wel eens, maar dat is natuurlijk naïef gedacht. Hoewel, ik ken iemand met een chronische ziekte, van wie de verzekeraar elk jaar eist, aan de huisarts te vragen om een schriftelijke verklaring over de noodzaak van een bepaald hulpmiddel. Terwijl de permanente noodzaak dus evident is. Wittewadakost zeggen ze dan in Brabant.

In de gemeente Eindhoven mag de politiek nu haar tanden stuk bijten over een ideetje van een extern adviesbureau met de obscure naam PPRC (sorry, maar dit soort afkortingen wekt altijd mijn wantrouwen) om verwijzingen door de huisarts naar een specialist in handen te leggen van, u leest het goed, een loket. Althans een nog nader te bepalen gemeentelijke instantie daarachter. Dit onder het motto 'wie betaalt bepaalt'.

Ik schrijf dit stukje voordat een commissie uit de Eindhovense gemeenteraad zich als eerste over het voorstel beraadt. Volgens het Eindhovens Dagblad heeft het D66-raadslid Betty van Geel daarop al een voorschot genomen met de constatering dat doorverwijzing 'een recht' van de arts is. Precies, met de toevoeging mijnerzijds dat hier tevens sprake is van 'een recht van de patiënt', die niet voor niets een vertrouwensrelatie met zijn dokter heeft.

Nu is die PPRC (het adviesbureau dus) niet voor één gat te vangen. Althans denkt dat. Lont ruikend, dat de artsen, wat ik natuurlijk hoop en verwacht, er niet in zullen trappen, voert het als alternatief aan: de arts blijft verwijzen, maar er volgt controle door de gemeente. Toch weer dat loket dus en ook hier de rechten van dokter en patiënt uitgekleed.

Hoewel ook randgemeente Best met externe adviesbureaus werkt, ben ik stiekem blij dat ik daar nog steeds woon en niet in de gemeente Eindhoven.

Wachtwoorden in boekje? Niet doen

De kunst van het ondernemen is voor driekwart telkens iets nieuws verzinnen. Waarbij  onwetendheid/domheid van de mensen natuurlijk geen enkele belemmering vormt. Integendeel. Bij de kassa van de super zag ik weer zo’n ‘vondst’: een boekje, waarin je uiteraard offline je wachtwoorden kunt bewaren. Niet doen!

Iedereen, al dan niet met telefoontje, weet dat beveiliging van je gegevens van het grootste belang is nu steeds meer instanties – overheid, banken, winkels, vul maar in – steeds verder gaan in de digitalisering en dat cybercriminaliteit de gebruiker liefst een stap voor is. Ik bespeur bij menige internetter een glazige blik als ik hier wel eens een opmerking over maak. Struisvogelgedrag.

Iedereen kent onderhand wel het verhaal over het gebruik van steeds weer hetzelfde simpele wachtwoord, ‘omdat dat tenminste makkelijk te onthouden is’. Riskanter kan niet.

Mijn bank is nu zo ver met de beveiliging, dat ik er niet eens bij kan zonder gebruikmaking van mijn DigiD en een per SMS toegestuurde extra code. Zelfs al voor er sprake kan zijn van enige activiteit. Er wordt dus van die kant al van alles aan gedaan.  Maar je moet wel even de moeite nemen, dit online aan te vragen.

Toch maar zo’n boekje, om wegwijs te blijven in het oerwoud? Waar bewaar je dat? Raadpleeg je dat in de trein of zo, met het risico dat iemand over je schouder meekijkt?

‘n Beetje virusscanner biedt je de mogelijkheid wachtwoorden e.d. in the cloud, dus overal bereikbaar op te slaan. Maar er zijn ook (gratis) apps, die alles voor je bijhouden en waarvoor je maar één zogenaamd hoofdwachtwoord in je hersenpan hoeft op te slaan. Ze slaan onmiddellijk alarm als er iets afwijkends gebeurt en bieden ook per geval aan, een cryptisch ww voor je te vormen. Crasht je computer  (70% heeft daaraan nog steeds de voorkeur, als het om internetbankieren gaat, las ik laatst) dan ben je wat je geheime gegevens betreft niets kwijt.

Tip? LastPass Nederlandstalig.

Logootje van € 200.000,--

Nederland heeft een nieuw logo, te gebruiken op briefpapier, websites etc. De tulp met Holland is vervangen door NL (waarin we nu met heel veel goede wil een gestileerde tulp moeten zien) met Netherlands. Moeten we er blij mee zijn? Nou, tot op zekere hoogte wel omdat ‘Holland’ iets van die vermaledijde gouden eeuw is.

Maar dit logootje kost, inclusief toepassing op briefpapier, websites etc. wel 200.000 euro. D66-minister Kaag (Buitenlandse Handel) verdedigt dat tegenover AD/r Nieuwsmedia met: ‘Het is relatief een kleine investering, als je kijkt wat we eruit halen. Als je kijkt naar buitenlandse handel, het postennetwerk, de diplomatie. Dit logo wordt overal gebruikt. Het is een kleine investering in verhouding tot het totaalbudget van de rijksoverheid.’

Het zal wel, maar waar heb ik zo’n smoes vaker gehoord? Twee ton voor wat Kaag desgevraagd ‘een bedrijf’ noemt  is bijna de Balkenende-norm bruto. Tip voor de volgende keer: schrijf een wedstrijdje uit tijdens de Dutch Design Week, dan ben je, als je dan toch royaal wil zijn, voor pakweg € 10.000 klaar.

En kabinet, zijn er geen dringender zaken aan de orde?

Kluun kletst uit z’n nek

Het leek de redactie van  AD-, ED-, BD-magazine een goed idee de ‘successchrijver’ Kluun (Raymond van de Klundert) een stuk te laten schrijven over het inmiddels 50-jarige ‘heftig liefdesverhaal’ van Jan Wolkers Turks Fruit.

Nou geef mij toch maar de biografie van een van de beste Nederlandse auteurs uit de vorige eeuw, door Onno Blom (2018). Want Kluun excelleert in het uit z’n nek kletsen. Met name als het over het Tilburg van zijn jeugd gaat, de periode waarin Turks Fruit als boek èn als film zwak uitgedrukt van zich deed spreken. ‘Niks geen hippiecultuur, niks geen progessief Nederland in het Tilburg van die tijd,’ miskleunt Kluun.

Teneinde onze succesvolle Tilburger ‘n beetje bij de tijd te brengen, raad ik hem het boek 1969 Opstand in hetv Zuiden aan van Frans Godfroy, Paul Kuypers & Rob Vermijs aan. Samengevat: ‘Een paar maanden eerder dan de Maagdenhuisbezetting in Amsterdam - net toen men aan het vaststellen was dat de revolte van 1968 aan Nederland voorbij was gegaan - namen de studenten in Tilburg het voortouw in de studentenacties door de Katholieke Hogeschool Tilburg te bezetten.’ Da’s andere koek.

Je zult maar als Brabants Dagblad overgeleverd zijn aan de ideetjes van een magazine-redactie in Rotterdam.
Zie ook: De Tilburgse revolutie verliep toch anders op hhbest.nl

Webgeklets breekt boeren op

Terwijl de kogels ons om de oren vliegen (Veldhoven, dit weekeinde) dreigen Brabantse boeren een flink stuk van hun goodwill kwijt te raken door ondoordacht geklets op een zogenaamd besloten Facebookpagina. Namens de Farmers Defence Force (de naam alleen al) een radicale actiegroep, werden regelrechte bedieigingen richting individuele leden van de CDA-fractie in Provinciiale Staten geuiit, die onder anderen de Commissaris van de Koning in het verkeerde keelgat schoten.

Het kan verkeren. Ooit vormden het CDA en de boerenstand in Brabant – verkiezingsaffiches op de staldeuren -  een Groen Front tegen alles wat de agrariërs ook maar het minst in de weg legde. Dat is nu anders, zoals we weten, niet in het minst door drastische wijzigingen in de politieke verhoudingen. En daar heeft een significante overstap van boeren naar de VVD weinig aan kunnen verhelpen.

Op de webpagina van de FDF werd geopperd dat ‘dan maar’ de individuele volksvertegenwoordigers moesten worden aangepakt. De positieve weerklank binnen het ‘besloten’ kringetje laat zich raden.

Bedreiging? Justitie is er inmiddels op gedoken. Maar de voorzitter van het  clubje heeft al geprobeerd zich in te dekken; zei tegen de krant ‘dat staat toch nergens? Wij roepen niet  op tot geweld.’  Hij heeft het over mogelijk ludieke (alleen dat archaïsche woord al) acties of demonstraties. Zoals ‘met duizend trekkers bij een politicus de straat in’. Oei!

Het wachten is op een nog steeds gerespecteerde boeren organisatie als de ZLTO, om zich van dit gezwets te distantiëren, want op deze manier komen we er nooit uit.

Hou dan alle luchtjes maar bij je

Een jeugdvriend met wie ik altijd naar school liep, liet onderweg wel eens ‘n scheet en riep dan ‘Gezond!’. Kwestie van opvoeding/kennisoverdracht, want er zit ‘n kern van waarheid in. Ik dacht hieraan terug, terwijl ik twee sneetjes in de broodrooster (nee, geen toaster) stopte. Weer een bijdrage aan de co2-uitstoot. Ben ervan overtuigd dat al die problemen rond de opwarming van de aarde zijn terug te voeren op de overbevolking.

Telkens duiken weer nieuwe begrippen op – Stikstof woord van het jaar – maar het komt allemaal op hetzelfde neer. Alle maatregelen die tegen de uitstoot van dit of dat op z’n minst in overweging zijn lijken daardoor gerommel in de marge.

Tabaksrook? Zo weet ik er nog wel ‘n paar. Al gehoord van alweer die nieuwe ziekte? Multiple Chemical Sensitivity, afgekort MCS. Er is al een Nederlandse stichting die dat op haar website haarfijn uitlegt: meervoudige chemische overgevoeligheid. Onder invloed van een steeds vuiler wordend milieu reageren mensen met MCS op geringe concentraties alledaagse chemische stoffen, geuren, gassen en dampen. Ik lees daar onder meer: ‘in principe kan iedere geur voor problemen zorgen. Zelfs bloemengeur of de geur van pas gemaaid gras.’. Nou vráág ik je. Op de website MSC-Canada.weekly.com staat onheilspellend: ‘ben jij het volgende slachtoffer?’ Ja, het is een wereldprobleem.

Nog maar even een greep uit die Nederlandse site: ‘MCS is een zeer complexe aandoening waarbij het immuunsysteem, het ontgiftingssysteem, het hormonale systeem en het zenuwstelsel een rol spelen. Het lichaam van een MCS-patiënt raakt vaak zo ontregeld dat velen van hen alledaagse voedingsmiddelen, medicijnen en soms zelfs het drinkwater niet meer verdragen. Ook ontwikkelen MCS-patiënten vaak een scala aan allergieën voor allerlei stoffen uit de omgeving.’

Hoe zit dat nou weer wetenschappelijk? Geen idee. Wordt aan gewerkt, als het aan de MSC-stichting ligt. Ik houd het voorlopig op ‘hou alle luchtjes zoveel mogelijk bij je.’

Opluchting

Als het er op aankomt, heb ik het liever met Belgen te maken dan met Hollanders, schreef columnist Jos Kessels ‘n poos geleden, ‘hoewel de Belgen krijgen tegenwoordig ook praatjes’. Dezer dagen kregen we daarvan bijna de bevestiging.

Want ik moest hier aan denken, toen er een bericht in de krant stond over een automobilist die bij een Valkenswaardse rotonde over de voet van een verkeersregelaar reed, omdat-ie z’n weg niet mocht vervolgen. De auto had namelijk een Belgisch kenteken.
Nu blijkt uit een vervolgbericht dat het gaat om een 47-jarige Nederlander die in België woont. Wat een opluchting.

Grappig overigens dat het fotootje waarnaar in het bericht wordt verwezen niet dat van verkeersregelaar Jan van Kooten is, maar van de oud-voorzitter van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, de Hollander Pieter van Vollenhoven. Kán gebeuren. Die opent, staat eronder, binnenkort het vernieuwde en uitgebreide DAF Museum.

Trouwen

Er wordt niet zoveel meer getrouwd. Jongeren zien het deficit bij hun ouders. Een op de drie huwelijken loopt spaak, al dan niet ontaardend in een vechtscheiding. Er zijn andere mogelijkheden, het samenlevingscontract bij voorbeeld. En een bruiloft kan flink in de papieren lopen.

Wie uiteindelijk wel besluit te trouwen, vaak als er al een of meer kinderen zijn en het kostje van de tweeverdieners gekocht is, wil dan ook dat iedereen het weet en groots uitpakken.
Hoe ver men daarbij kan gaan, bleek onlangs tijdens zo’n trouwerij in Rotterdam, waar de stoet – met bruiloftsgasten op autodaken – al hevig toeterend het verkeer lam legde en waar en passant een politieman het ziekenhuis in werd geslagen. ‘Ik doe wat ik wil.’ Dat getoeter is overigens afgekeken van de praktijk in Frankrijk; het is daar een zorgvuldig gekoesterde traditie.

Op films zie je het nog wel eens: een ambtenaar of pastoor die na het wederzijds ja zegt: ‘U mag nu de bruid kussen.’
Haha, mag dat? Laatst was ik bij een (burgerlijke) huwelijksvoltrekking (onjuist, want die werd altijd pas een feit op het moment dat  het paar actief het bed had gedeeld – wat door familie empirisch werd vastgesteld) waar de ambtenaar wijselijk zijn uitnodiging tot zoenen achterwege liet. De kersverse echtelieden hadden immers al zo ongeveer de blaren op hun lippen.
Dan heb ik er nog een van twee generaties verder, die het boeren in Nederland voor gezien heeft gehouden en nu dagelijks 500 koeien melkt in Nieuw Zeeland. Die lag onlangs met zijn Oekraïnse vriendin in een hotelbed. Kwam de aanmaning 'vertrekken', waarop hij riep: 'we zijn nog aan het gymnen'.

P.C. de Brouwer en zijn ‘Edele Brabant’

In het tijdschrift in brabant. alweer tiende jaargang, 2019-3, een fraai themanummer met veel nooit of zelden geziene archieffoto’s over oorlog en bevrijding, staat een artikel van de cultuurhistoricus Olivier Rieter over de Brabantia Nostra-beweging: ‘verdachte nostalgie?’

Rieter baseert zich op een publicatie van de historicus Jan van Oudheusden, als hij vaststelt, dat Brabantia Nostra – gelijknamig tijdschrift en verder gespecialiseerd in de bouw van mariakapelletjes in het Brabantse land – in de jaren dertig-veertig weliswaar een oerconservatieve organisatie was, zich verbonden achtte met de Duitstolerante Nederlandse Unie van de toenmalige hoogleraar De Quay c.s., maar niet fascistisch.

Een studentenbeweging, tamelijk onschuldig, vooral bewogen door de thematiek zoals door de Vlaamse componist-schrijver Emiel Hullebroeck, vastgelegd in zijn lied Edele Brabant Were Di. Een uitzondering vormde kennelijk ‘kopstuk’ Ferdinand Smulders, alias de dichter-publicist Paul Vlemminx, die al voor de oorlog  lid was van de Dietsche Nationaal Socialisten; hun doel was een nieuw Groot Nederland, samen met Vlaanderen.

Voor mij is dit allemaal ‘nuttige informatie’, aangezien ik destijds te jong was om er iets van mee te krijgen. Mijn referentie is Hilvarenbeek, waar ik Hullebroeck zag als eregast op de (naoorlogse) Groot Kempische Cultuurdagen en waar de moderator van Brabantia Nostra tot zijn dood op 87-jarige leeftijd in een deftig huis aan De Vrijthof (niet ‘het’, dat is Maastricht) woonde: de priester-classicus Dr. P.C. de Brouwer.

Olivier Rieter  vermeldt een vernietigende typering van De Brouwer door het naoorlogse ‘geweten’ van de katholieke ‘intelligentsia’, de historicus L.J. Rogier: ‘een bekompen dorpspastoor’. In de opvattingen van de door mij zeer bewonderde Rogier valt overigens wel enige fluctuatie waar te nemen, want in zijn standaardwerk Katholieke Herleving (1956) noemt hij de stichter van het Tilburgse Odulphuslyceum nog ‘naar hoofd en hart rijk begaafd’. Maar ja, toen had De Brouwer nog niet vermanend ten afscheid geschreven: 'Zeul niet ondoordacht mee met de vernieuwingsdrift'.

Mijn rechtstreekse confrontatie met P.C. de Brouwer was kort na zijn dood in 1961, toen de veiling van zijn inboedel in Beek werd voorafgegaan door ‘kijkdagen’. Het bleek, constateer ik achteraf, een illustratie van de laatste kwalificatie door Rogier: dorpspastoor. Inclusief een soort kakstoel voor personen van zeer hoge leeftijd. Bas Aarts verleent trouwens De Brouwer op de website Brabants Erfgoed de titel ‘emancipator van Brabant’. Dat is even andere koek.

Betrekkelijke vrijheid

Er gaat geen dag voorbij, of artikel 7 van de grondwet komt weer eens bovendrijven: de vrijheid van meningsuiting. Het wordt te pas en te onpas aangehaald. Ik doe het ook maar weer eens, maar wel compleet:
Niemand heeft voorafgaand verlof nodig om door de drukpers gedachten of gevoelens te openbaren, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet.
Deze formulering is van 1848. De wereld is intussen zo veranderd dat de wetgever er (overigens alweer meer dan 35 jaar geleden) een nuancering aan heeft toegevoegd: je hoeft er geen drukpers voor te hebben.
Waarom wordt er zo vaak met dat grondwetsartikel gewapperd? Niet in de laatste plaats omdat nog net niet iedereen zijn meningen en meninkjes via het internet de wereld in slingert. Veelal zonder nadenken, het denkvermogen van toetsenisten en toeteraars in het midden gelaten. Hoe dan ook, de vrijheid van meningsuiting blijft overeind.
Maar is dat echt zo?  De wet maakt wel degelijk een restrictie: ‘behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet.’ Je kunt dit opvatten als: weet waar je mee bezig bent. De jou toegestane vrijheid is betrekkelijk. Overbekend is het gegeven dat aantasting van iemands eer en goede naam strafbaar kan zijn.
Wat mag nog meer niet? Ik stel vast dat mede door de praktijk op social media de moraal voortdurend verschuift. Het is ‘n soort sport geworden, te laten zien wat men durft aan het scherm of het papier toe te vertrouwen, respectievelijk op het podium te roepen. Recent onderzoek vanuit de universiteit van Cambridge heeft uitgewezen, dat politici – ook in Nederland – het internet gebruiken om regelrechte leugens te verkondigen.
In het dorp waar ik woon zijn twee toneelclubs, die volijverig bezig zijn, ‘met hun tijd mee te gaan’.  Dat houdt onder meer in, niet langer genoegen nemen met toneelstukken die door gespecialiseerde uitgeverijen worden aangeboden, maar zelf op dit terrein creatief zijn en experimenteren. Op zichzelf heel goed natuurlijk, zeker als men de plaatselijke geschiedenis als inspiratiebron gebruikt (200 jaar gemeente Best!).
Toch is het dan uitkijken geblazen, zo ondervond een van deze toneelverenigingen. Zij voerde in haar voorstelling verschillende ‘plaatselijke historische figuren’ letterlijk ten tonele. Helaas pakte dat in één geval verkeerd uit. Nazaten van een uitgebeelde persoon zaten in de zaal en konden in die figuur hun familielid qua karakter absoluut niet herkennen, sterker, zagen zijn nagedachtenis besmeurd met wat zij beschouwen als ‘onderbroekenlol’.
Zelfcensuur is uit den boze, maar goed nadenken en een en ander tegen elkaar afwegen, daar is niks mis mee. Zeker als het allemaal zo dichtbij is.

Ik verwijs ook graag naar deze column van Akyol in de AD/r Nieuwsmedia van 5 oktober 2014