Paniekvoetbal

De stallendeadline. Die vreselijke samenstelling met een Engels woord verdient nauwelijks meer uitleg. Boeren moeten hun verouderde stallen voor 1 juli 2024 aanpassen teneinde de uitstoot van stikstof te verminderen. Anders is  het voor hen einde verhaal. En de provincie moet daar op toezien. (Een van de taken die door het rijk over de schutting is gegooid.) Paniek en niet alleen bij de boeren, want de provinciale verkiezingen komen eraan.

Paniek, die ook tot paniekvoetbal kan leiden. Want het is al wel vijftig jaar geleden dat de CDA-affiches als vanzelfsprekend op de staldeuren prijkten. In de jaren zeventig  van de vorige eeuw heette dat – klinkt nu merkwaardig – ‘het groene front’. Het CDA stond immers vierkant achter het boerenbedrijf en alles wat  daar bij hoorde. Voorstanders van het anti-stikstofbeleid worden niet moe daarop te wijzen en de huidige crisis te wijten aan het toenmalige beleid.

Paniekvoetbal, oftewel een kat in het nauw maakt rare sprongen. Hoor de nummer drie op de CDA-lijst in Brabant, mevrouw Van de Ven – Vogels. Zij verkondigt van de daken dat die stallendeadline van tafel moet. Met andere woorden, de kans dat het CDA straks tot een coalitie-akkoord komt met nogal wat andere partijen die wèl aan die deadline willen vasthouden is nul-komma-nul, zeggen de kranten.

Nou, het staat allemaal nog te bezien. In de eerste plaats is het de vraag of het CDA er wel in zal slagen, de (agrarische) kiezer weer over de streep te trekken en opnieuw een  in de pap brokkende deelnemer aan het provinciaal bestuur zal worden. De versplintering, ook in de provinciale politiek, gaat door en de jacht op de boeren stem is inmiddels ook geopend door de BBB. Of het zou zo uit moeten pakken dat beiden een congsie kunnen vormen.

Het is veel te vroeg voor dit soort speculaties.

Zandzakken

 Zaterdagavond 31 januari 1953 gingen wij als voortrekkers (oudere scouts) naar Jan Goderie, die pas was getrouwd en aan de Teteringsedijk in Breda woonde. Ik herinner me dat we daarna naar huis zijn gewaaid, ternauwernood voorkomend dat we in de singel zouden raken; zo stormde het. Van de ramp die Zeeland, Zuid-Holland en West-Brabant op dat moment trof hoorden we pas op zondagmiddag rond 12 uur.

Communicatie stelde toen nog niets voor. Terzijde: in de Brabantse Kempen moest men het in de jaren vijftig nog met een handbediende telefooncentrale doen en de aldaar dienstdoende vrouwen plachten om 21 uur naar huis te gaan. De Nederlandse radio, als ik het goed heb Hilversum 1 en 2, sloten om 24 uur met het Wilhelmus. Van Maarten van Rossem hoorde ik dezer dagen dat iemand van het KNMI de noodtoestand had zien aankomen en vergeefs had geprobeerd, minstens een zender in de lucht te houden. We waren toen al niet zo goed in luisteren, wat ook blijkt uit de voortreffelijke ntr-serie Het water komt: de waterstaatsingenieur Johan van Veen stelde al in de jaren dertig vast, dat ons dijkensysteem niet bestand zou zijn tegen het soort calamiteit dat ons in 1953 trof. Zijn herhaalde waarschuwingen belandden in de onderste la bij een of andere directeur generaal in Den Haag.

Je bent jong en je wil wat doen. Voor ons kwam het er op neer dat we op maandagavond in een vrachtauto werden geladen om aan de rand van een polder achter Steenbergen in een bitter koude natte sneeuwstorm zakken met zand te gaan vullen. Want het gevaar was nog niet geweken en zelfs voor het onderlopen van de Belcrumpolder (Breda Noord) werd gevreesd. Dienstplichtige militairen lichtten ons met enorme schijnwerpers bij en sjouwden de gevulde zakken naar de bedreigde dijk.

De scholen waren de dagen erna nog dicht. Mijn dadendrang mondde uit in het verlenen van assistentie op de redactie van De Stem in Breda, wat in feite de aanloop was naar mijn journalistieke carrière.

Moet provincie zich bemoeien met fusie van gemeenten?

KiesKompas, een stemhulp online, bereidt zich met ondersteuning van de Vrije Universiteit in Amsterdam voor op de verkiezingen van Provinciale Staten in maart. Dat gebeurt mede aan de hand van een onderzoek via een panel, waarvan ik de omvang niet ken en dat is toegespitst op elke provincie dus ook op Noord-Brabant. Interessante vraag onder meer: moet de provincie zo nodig de herindeling van gemeenten stimuleren? Dat kan ik nu wel boeiend vinden, maar van de antwoorden heb ik geen hoge verwachtingen. De gemiddelde burger denkt waarschijnlijk niet in de eerste plaats aan het nut van samenvoeging van gemeenten, maar aan 'verlies van zelfstandigheid' en dat is niet populair. Het is ook afwachten, welke politieke groepering dit onderwerp in haar verkiezingsprogramma zal opnemen.

Toch is samenvoeging van te kleine gemeenten in relatie tot het groeiende takenpakket ook in deze provincie wel degelijk een heet onderwerp. Dat blijkt onder meer uit de discussie die in de gemeenten Boxtel en Oirschot gaande is over wat heet het mislukken van het tot dusver geprobeerde alternatief van de intergemeentelijke samenwerking, een fenomeen waarop de gemeenteraden, laat staan de inwoners, nauwelijks of geen greep hebben. De griffier van de gemeente Oirschot, Han Struijs, gooide onlangs bij zijn afscheid een steen in de vijver door zich over de intergemeentelijke samenwerking in de Kempen uit te laten in de geest van 'het is niks en het wordt niks'. Ambtenaren in functie zwijgen, maar als ze weggaan willen ze hun mening nog wel eens ventileren.

Op mijn website, hhBest.nl kreeg ik enkele reacties op deze uitspraak, waaronder de volgende: 'Voor een stevige inbreng om de belangen van de bewoners te garanderen zou een fusie van Oirschot met Best en Boxtel een goede ontwikkeling zijn. Een redelijk grote landelijke gemeente met een aantal mooie dorpskernen dat garandeert een stevige positie tussen de drie grote steden Den Bosch, Eindhoven en Tilburg.' Een ander schreef: 'Zeer mee eens. Zou een verstandige zet zijn, Verder kijken dan beperkte eigen grens. Toekomstgericht durven besturen.'

Uitgaande van mijn oekazes in het verleden over dit onderwerp, kan ik hier alleen maar aan toevoegen: hoort u het eens van een ander. Hoewel Best in de buitenparlementaire discussies al meermalen is genoemd, houdt het gemeentebestuur aldaar de kop in het zand en ontwikkelt allerlei plannen, waaronder zelfs de bouw van een nieuw gemeentehuis, zonder met de toch niet ondenkbare mogelijkheid van een gemeentelijke herindeling rekening te houden.

Goeie vraag van KiesKompas dus, over een eventuele provinciale bemoeienis met de status van onze gemeenten.

Piespot

In het radioprogramma Nachtzuster worden soms vragen gesteld, waaruit je kunt afleiden dat de meeste mensen jonger zijn dan pakweg zeventig. Zoals: waar moet de kraanmachinist daar in de hoogte z'n plasje laten? Ik heb de oplossing niet meer gehoord, want in slaap gevallen.

Maar, een wedervraag: wel eens gehoord van de piespot, ook wel eufemistisch nachtspiegel genoemd? Die dateerde van de tijd dat de gemiddelde mens nog de wc, ook wel gemak of – zeker in Brabant – huske genoemd op het erf of in de tuin had. Niet direct een locatie om in de (winter)nacht naar toe te gaan. Maar ik weet zeker dat de pot nog tot in de jaren vijftig van de vorige week werd gebruikt. De nachtkastjes zagen er toen dan ook heel anders uit dan nu. Ze moesten in elk geval een deurtje hebben om het ding netjes te kunnen opbergen.

Een gebruiker van zo'n nachtspiegel vertelde ons eens over een merkwaardige ervaring. 's Nachts in bed hoorde hij eens zacht geklop. Het duurde even voordat hij er achter kwam waar dat vandaan kwam: het nachtkastje. Gauw het deurtje open gedaan en wat denk je? 'Een vlooi met een houten pootje.' Een variant op dit mopje luidde: zacht gezang vanuit het kastje: 'Hoera het zeemansleven, hoera het zilte sop.' Twee vlooien, roeiend in een lucifersdoosje.

Jij jou en jo

 Sylvia Witteman had het deze week in de Volkskrant over het gejij en gejou dat hand over hand toeneemt en dus het afstandelijke en respectvolle u verdringt. Soms in de gesproken media, maar steeds minder, voorafgegaan door 'we hebben afgesproken elkaar te tutoyeren'. Sante Brun reageerde op Twitter met een verwijzing naar het doordringen van het Engels in onze taal. Daar kent men immers alleen de aanspreekvorm you. Ik wil daar nog aan toevoegen dat de lieden die de ondertiteling op tv verzorgen dat you tegenwoordig consequent plegen te vertalen in jij, ook in gevallen waar dat helemaal niet kan kloppen, gezien de verhouding tussen de personen die aan het woord zijn. Ietwat overdreven voorbeeld: een dienaar in gesprek met een koning.

Het grappige is, dat er min of meer sprake is van een 'weg terug'. Immers, de rijkstaal Fries kent alleen de vorm jo. Ik herinner mij dat ik me in 1961 als nieuwbakken inwoner van Friesland erover verbaasde, dat ook de toenmalige Commissaris der Koningin aldus werd aangesproken. De Friezen zijn bij mijn weten ooit met taal en al de Noordzee overgestoken. Ander voorbeeld: kaai werd key.

Rijkstaal? Jazeker, sinds ongeveer 1951, toen dat letterlijk werd bevochten, nadat een rechter een inwoner van Friesland het had verboden, tijdens zijn geding z'n moerstaal te gebruiken. De toen door de politie uiteengeslagen demonstratie staat bekend als Kneppelfreed (Knuppelvrijdag).

Wat is historischer, een Fries kamerlid dat zich – dat was gisteren – met toestemming van de voorzitter in Den Haag even van zijn eigen taal bedient of de officiële erkenning die volgde op Kneppelfreed. Wie het weet mei it sizzen.

Arme studenten

 Als je het als medium over de ellende in de wereld wilt hebben kun je te kust en te keur gaan en een categorale benadering doet het dan ook altijd goed.

Neem nou de studenten, die volgens de krant van heden zitten te bibberen van de kou. Ja, wie het echt koud heeft bibbert, zeker als je in een slecht geïsoleerd huis zit en al helemaal als de huisbaas besluit de kachel maar volledig uit te zetten. Arme studenten.

Maar laten we het niet zieliger maken dan het is. Slapen met verwarming aan en het raam dicht is ongezond dus de klacht over kouwe slaapkamers kunnen we gevoeglijk naast ons neerleggen. Echt zielig daarentegen is de onwenselijkheid bij elkaar in bed te kruipen (wat studenten nogal eens plegen te doen) vanwege de schurft, die naar ik uit betrouwbare bron verneem, maar niet wil wijken. Ruzie maken over de in te stellen temperatuur? Laat dat maar aan de doorsnee huisgenoten over. Zoals over de vraag of de houtkachel al dan niet aan mag, wat kan leiden tot klachten van de buren in ademnood.

Onherroepelijk moet ik denken – vergeef deze ouwe man – aan de oorlog, toen de cokes gestookte cv in onbruik raakte (en daardoor uiteindelijk kapot ging). Dat werd toen ook plaatselijk hout, turf of briketten stoken, in ons geval in de werkkamer van mijn vader, die in een helder ogenblik tijdig bij een boer een plattebuiskachel op de kop had getikt. Achteraf bezien was het best wel romantisch, met die zacht zingende waterketel. Zoals ook – maar dat was al na de bevrijding – de kerstboom met kartonnen versiering waarop glittertjes waren geplakt.

Mensen, ooit komt het goed en zijn we gewend aan wat minder luxe.

Grensoverschrijdend, wie volgt?

De rijke Nederlandse taal kent er een mooie, helaas vergeten uitdrukking voor: hoge bomen vangen veel wind. Volgens mij heeft het iets met jaloezie te maken. Nu Matthijs van Nieuwkerk weer die zich grensoverschrijdend heeft gedragen (toegegeven, spijt betuigd). Een volgens sommigen nogal overschatte figuur, wiens De Wereld Draait Door, laat staan de doordraaier (kijkcijfers!)  bewonderaars en verguizers telde en telt.

Zogenaamd succesvolle presentatoren, kunstenaars etc. hebben altijd aan zelfoverschatting geleden en zich daarnaar gedragen. Van de ooit beroemde kleinkunstenaar Jean Louis Pisuisse is een verhaal bekend over een optreden in het toenmalige Nederlandsch Indië. Hij was al begonnen, toen een rijke planter op zijn lakschoenen de zaal betrad – krak, krak – en zijn gereserveerde plaats innam. Pisuisse: 'Zo, zijne majesteit zit.' De planter: 'Juist, de hofnar kan beginnen.'

Ach, zo kunnen we wel nog wel even doorgaan. Het zal allemaal wel bij Van Nieuwkerk, een man die op het platteland van de Achterhoek woont (of woonde) en die de groet van een streekgenoot beantwoordde met een nors stilzwijgen. Bron: niemand minder dan inmiddels wijlen A.L. Snijders. Ja die van het Zeer Korte Verhaal.

Blijf vooral grenzen overschrijden, het levert in elk geval leuke weekendstof op voor krant, radio en tv.

Sint in hoge nood

Van verkenners, de r-k versie van padvinders, tegenwoordig aangeduid met het neutrale scouts, werd een dagelijkse 'goede daad' verwacht, liefst iets meer dan een 'oud vrouwtje helpen oversteken'. Oudere jongens werden voortrekker, een benaming die was ontleend aan de pionierende Zuid-Afrikaanse boeren; de hoofdleider heette dan ook oûbaas en zijn assistent baas. Voortrekkers werden geacht wat meer voor de maatschappij te doen dan die simpele goede daad. Zo gaat mijn herinnering terug naar – in de jaren vijftig van de vorige eeuw –  de Sinterklaasactie.

De aalmoezenier (een van de kapelaans) selecteerde adressen van mensen die het niet breed hadden, Wij knapten speelgoed op en zetten dat voor de deur. Volgens de geldende moraal behoorde de linkerhand niet te weten wat de rechterhand deed, dus hooguit zag je om 'n hoekje dat het spul met gejuich werd binnengehaald.

En dan was er de hulpsinterklaas, evenals Piet – in delen van West-Brabant Assipan genaamd – uitgedost dankzij de handvaardigheid van een van de moeders. Zo gingen we op pad, met een auto plus chauffeur, beschikbaar gesteld door een Bredase grootindustrieel, De opbrengst ging naar de Vincentiusvereniging, een club van notabelen die zich eveneens het lot van minder bedeelden aantrok. 

Ach, het was vooral leuk. Zo'n Sint die af en toe wat kerklatijn prevelde om zijn bisschoppelijke status te benadrukken. Zelf heb ik me die rol ook wel eens aangemeten. Onderweg van het ene adres naar het andere, kon het gebeuren dat je geweldig moest plassen. Dat gebeurde dan met opgetrokken tuniek in het pikdonker langs de weg. Kwamen we aan in een inrichting voor verstandelijk gehandicapten en knielde een nonneke bij binnenkomst voor Sint-Nicolaas teneinde de modderspatten van diens schoenen te verwijderen.

Het kon ook gebeuren dat er geen tijd was voor dat geplas. In zo'n situatie zegende Sint-Nicolaas zijn gevolg met de woorden 'als de nood het hoogst is, is de redding nabij'.

Parkeerplan ASML in Best niet niks

Veel problemen die nu in ons land spelen – denk aan de opvang van vluchtelingen en asielzoekers en aan de behoefte aan grond voor onder meer woningen – hebben, los van de klimaatcrisis, te maken met ruimtegebrek. Wie niet oplossingsgericht is, grijpt al gauw naar de kreet vol is vol, maar het zal duidelijk zijn dat we daar niet mee verder komen. Ook in Best speelt dat ruimteprobleem. Met name een verzoek van het Veldhovense ASML voor een parkeerplaats ten behoeve van 2500 auto's is niet niks.

Niet voor niets streeft men naar zoveel mogelijk zonnepanelen op daken van woningen en andere gebouwen om het buitengebied te ontzien. Een weiland dat op deze manier wordt 'verkunststoft' is geen weiland meer. Niettemin is het kennelijk onvermijdelijk dat, grenzend aan de Boslaan Zuid, op een gebied van 5,7 ha 26.000 van die dingen worden uitgespreid. (Zonnepark De Uitlegger, waarvoor al een omgevingsvergunning is verleend.) Het gaat nota bene om een gebied ten oosten van de A2 dat men eigenlijk landelijk had willen houden. Sommigen hebben juist daarom in dat gebied hun woning gekozen in de tijd dat er nog te kiezen viel.

Van het een dreigt nu het ander te komen. De alsmaar uitdijende chipmachinefabrikant ASML in Veldhoven wil in hetzelfde gebied een transferium voor maximaal 2500 auto's. Daarvoor moeten ook bomen worden gekapt. Het idee (nog geen voorstel) is in de Bestse gemeenteraad besproken en die raad aarzelt, temeer daar omwonenden al van hun ongerustheid hebben blijk gegeven. Alleen de jongerenpartij (JO) verklaarde zich alvast mordicus tegen.

De Bestse raad wil nader onderzoek, het eerste middel waar de politiek naar grijpt als ze twijfelt. ASML denkt het fileleed op de A2 met de voorgestelde maatregel tegen te gaan, maar het is natuurlijk de vraag wat de gigantische parkeerplaats Best aan verkeersdruk gaat opleveren. Ook zal de wegenstructuur rond de aansluiting van de Sonseweg op de Sint-Oedenrodeseweg moeten worden aangepast.

Intussen verscheen er een opmerkelijk bericht op RTL Nieuws: In Frankrijk is een wet aangenomen, waarin staat dat elk parkeerterrein voor meer dan 80 auto's overdekt moet worden met, ja, zonnepanelen. Kijk, dat zou in Best ook wel eens een extra onderzoekje waard kunnen zijn.

Het overdekken van parkeerplaatsen is in mediterrane landen niks nieuws. Het is een middel tegen schade aan auto's bij constante zomerhitte. Dat dit probleem ook in ons land kan opspelen, hebben we afgelopen zomer ervaren en het zit er dik in dat het zich, als gevolg van de klimaatverandering, opnieuw zal voordoen.

Witlof maar dan anders

Jongeren lusten geen witlof. Na de spruitjes verkeert het dus ook in het verdomhoekje. Van laatstgenoemde groente begrijp ik dat. Gewoon slecht imago. Denk alleen maar aan spruitjesgeur, symbool van intense burgelijkheid uit de tijd dat men als single, pardon vrijgezel, nog 'in pension' ging. Ik heb ooit bijles gehad van een wiskundeleraar die in zo'n ambiance verkeerde. Mwah!

Zal ik maar eens vertellen, welke groenten mij als kind tegen stonden? Worteltjes oftewel peentjes. Te zoet. En inderdaad witlof, door mijn moeder, die in Zaventhem op een nonnenkostschool had gezeten, Brussels lof genoemd. Bitter. Maar het was in mijn tijd 'eten wat de pot schaft' en eerlijk gezegd ben ik mijn moeder daar nog altijd dankbaar voor. Want in principe lust ik nu alles. Ook witlof, rauw of gekookt.

Toch is deze benadering wat te simpel. Ik kijk wel eens naar chef-kok Ramon Brugman, die op tv (programma BinnensteBuiten) verrassende dingen doet met in eerste aanleg doodgewone ingrediënten, ook witlof. Ik zou tegen de jongeren willen zeggen, kijk ook eens. Ik durf te zweren dat het water je in de mond komt, zo lekker lijkt het. Of je zou per se vast willen houden aan een zak chips.

Navigator

Dezer dagen mijn vierde of vijfde (ben de tel kwijt) anti-coronaprik gehad. Boxtel als dichtstbij zijnde locatie van Best. Adres De Braken 1a. Bij de vorige gelegenheid - zelfde adres -  zette ik de navigator op 'kortste route', maar dat werd een omslachtige boel. Vandaar deze keer maar de snelste, over de A2, geprobeerd. Tja. Blijkbaar had de gemeente Boxtel intussen voor een aantal straten eenrichtingsverkeer ingevoerd. Wat moet je dan? Gewoon even rechtdoor rijden, dan zoekt de navigator het verder wel uit. 

Nu is de ene applicatie de andere niet, dus geef ik het volgende met enig voorbehoud. De mijne is dus een apart exemplaar, geleverd door en opgewaardeerd via de importeur van onze auto. In de krant las ik een verhaal van iemand die af en toe van Eindhoven naar Tilburg moet, maar een hekel heeft aan autowegen. Kan ik me voorstellen, gezien het gemiddelde verkeersgedrag aldaar en de files die daarvan het gevolg zijn. Of het OV voor deze persoon een goed alternatief zou zijn, blijft wegens het ontbreken van de nodige informatie een open vraag.

Maar Eindhoven-Tilburg dus volgens een binnenroute. Dat gaat in dit geval telkens weer mis en wel hierom: de navigator stuurt haar gebruiker telkens weer door de Eindhovense buitenwijk Meerhoven, die grenst aan Veldhoven en Airport. Ik kan me daar wel iets bij voorstellen. Zo kom je namelijk op de Oirschotsedijk en dan sturen ze je na Oirschot over Spoordonk en Moergestel inderdaad binnendoor naar Tilburg. Dit is de antieke verbinding tussen de twee Brabantse steden. 

Waar komt de gemelde 'ellende' vandaan. Laat ik eens raden: de automobilist stelt bij vertrek uit Eindhoven de navigator in op 'kortste route'. Mijn ervaring is dat je dat beter zo niet kunt doen. Nader gespecificeerd, als je deze instelling gebruikt, dan stuurt de navigator je bij voorbeeld bij nadering van een dorp niet over de rondweg - indien aanwezig - maar door dat dorp heen, omdat dat ietsje korter is. De oplossing voor de klager ligt dus in het later programmeren van de navigator. Dit veronderstelt bekendheid met de juiste richting, in dit geval Best'/Oirschot. Daarna kan er weinig meer mis gaan, al is het altijd raadzaam in de dorpen op de hoofdroute te blijven. 

Mijn navigator bevat ook de optie 'geoptimaliseerde route', maar daar heb ik nauwelijks ervaring mee en, zoals gezegd, de ene applicatie is de andere niet.

Dubbel gevoel

Gisteravond in colbert door de Rijkesluisstraat (nee, niet Rijkeluistraat zoals buitenstaanders in eerste instantie menen te lezen) naar het Boterkerkje in Oirschot gewandeld. Met een dubbel gevoel, waarover straks meer. Het is – oorspronkelijk romaans – een van de oudste kerken van Nederland en biedt regelmatig podium aan kleine klassieke ensembles.

Op uitnodiging van onze Oirschotse dochter genoten van het Quartetto di Vicini, een groep jonge musici uit Bremen: de ons altijd weer ontroerende Haydn en het 'liefdesstrijkkwartet' van de laat-negentiende-eeuwer Jánacek met de altvioliste nu eens op een viola d'amore. Een spannend stuk. Di Vinci is trouwens van veel markten thuis, wat bleek uit de toegift, geïnspireerd door niemand minder dan Jimi Hendrix.

Het was binnen zowaar wat killer dan buiten, zodat ik in de pauze mijn jasje afstond aan de dochter. Geen last van gehad, hoor. De zuidenwind brengt ons dus zomerse temperaturen vanuit Frankrijk, waar het om sommige plekken (Corsica, hoorde ik vanmorgen) 30 graden is. Diezelfde wind laat ons trouwens het autogeraas op de A58 in sommige Bestse wijken constant duidelijker horen dan ons lief is.

Het verklaart mede mijn dubbel gevoel bij de nazomer die ons ten deel valt in de laatste week van oktober. Mijn Levensmaatje dat buitengewoon gevoelig is voor het ouderwetse Nederlandse jaargetijde kan haar geluk niet op. Toegegeven, ik geniet ook maar vrees de klimaatwisseling met zijn extremiteiten in de zeker niet ver afgelegen toekomst. Niet direct voor mezelf maar voor mijn kinderen, kleinkinderen en zelfs sinds bijna vier maanden een achterkleindochter.

Diefstal lijkt te lonen

Verontrustende krantenberichten zijn aan de orde van de dag. Ik betrap mezelf erop, een aantal ervan maar over te slaan, me ervan bewust dat zulks niet best is voor een journalist.

Deze week is het weer raak. Cybercriminaliteit. Bedrijven zouden miljoenen betalen om van hackers af te komen. Terwijl dat in het algemeen toch wordt ontraden. Diefstal hoort immers niet te lonen.

Nu weer een verhaal over twee zusjes, wier complete sierradencollectie uit hun stand op de Dutch Design Week in Eindhoven zijn gestolen. Door henzelf geschatte verkoopwaarde 50.000 euro. Maar waardeloos geacht voor de dieven, omdat het omsmelten van het goud onzegbaar veel zou kosten. Dit leidt naar verwachting van de bestolenen tot dumping.

En wat gebeurt er nu? De vrouwen beloven de dieven duizend euro, als ze de buit terugbrengen Typisch zo'n transactie-aanbod dat je op Facebook kunt tegenkomen. Niet te pruimen, want het is net als de betaling van cybercriminelen een vorm van legalisering. 'Lieve jongens/meiden help ons even.'

Uiteraard heeft de krant de politie gevraagd, wat ze hiervan vindt. En uiteraard willen de potentiële dievenvangers zich daarover niet uitlaten. Volgende verhaal uit de rare wereld waarin we nu leven.

Zie ook mijn limerick Wereldellende

Rode Jeugd

 Het ED heeft in haar zaterdagbijlage een verhaal van drie pagina's – rijk geïllustreerd, zoals dat heet – over de Rode Jeugd, die Eindhoven in de jaren zestig, zeventig (meer dan vijftig jaar geleden) onveilig maakte. Langharig werkschuw tuig, weet je wel. Een interessant relaas, voor het leeuwendeel gevoed door politiemensen van toen, die de hachelijke taak hadden, zelfgemaakte bommen onschadelijk te maken. Vooral Philips moest het ontgelden.

Ik zie in dat verhaal maar één zin, waarop ik zou willen amenderen: 'De multinational stond op het punt om een fabriek te bouwen in Griekenland, dat in die jaren werd geregeerd door een – in de ogen van de Rode Jeugd - dictatoriaal kolonelsregime.'  Dat was namelijk geen specifieke RJ-opvatting, maar een oordeel, dat door vrijwel heel Nederland werd gedragen.

Veel kan ik me van die tijd niet meer herinneren. Een politieke bijeenkomst in de toenmalige Stadsschouwburg (tegenwoordig tot ergernis van sommigen Parktheater geheten), waar het betoog van een wethouder werd verstoord met de roep: 'Politiek gelul'. Dat soort dingen.

Een lid van de RJ werkte bij de krant. Een, ik kan niet anders zeggen, lieve jongen die de dimafoon bediende, een apparaat waarmee verhalen van redacteuren en correspondenten werden opgenomen en vervolgens uitgetikt. Ik kwam die jongen met z'n vriendin 'n keer tegen, toen hij de Rabobank aan de Keizersgracht binnenstapte en weet nog dat ik tegen hem zei: 'Ja man, ook voor jou schuiven de deuren hier automatisch open'.

Telefoontjesdictatuur

Tot ergernis van mijn zoon, gebruikte ik eens de term telefoontjesterreur. Ik hoef,  denk ik, dat niet van a tot z uit te leggen. Iedereen kijkt er letterlijk en figuurlijk op z'n eigen manier tegenaan.

Wat mijn ergernis vergroot, is de vanzelfsprekendheid waarmee personen en instanties ervan uit gaan, dat iedereen zo'n ding heeft. Als je het wilt weten, ik heb een stokoud model van Samsung voor het met mijn DigiD inloggen op essentiële websites; van onder anderen de overheid en de zorg. Wie het nog niet weet: je krijgt dan een SMS-berichtje met een inlogcode. Daarvoor hoef je dat telefoontje niet te verbinden met het internet. Voor mijn web-activiteiten gebruik ik een Windows-laptop en een I-Pad van de firma Apple.

Dezer dagen werd ik weer eens geconfronteerd met het verschijnsel fixi. Dat is een website, waarop je de gemeente (in mijn geval Best) kunt confronteren met 'problemen' in je leefomgeving. Wil je daarvan gebruik maken, dan moet je tenminste over een 06-telefoontje beschikken. Daarover wilde ik zekerheid, dus ging ik via mijn laptop (Windows dus) naar de gelijknamige website. Volop informatie, uitlopend op het advies via Appstore of Google Play de app(licatie) op je telefoon te downloaden. Ik begrijp, dat een melding naar je gemeente via Windows niet tot de mogelijkheden behoort. Terwijl nogal wat mensen, vooral ouderen ternauwernood vertrouwd zijn met een Windows-computer.

Om mijn zoon niet opnieuw te ergeren, laat ik het woord terreur nu maar achterwege en houd ik het op dictatuur.

Clichés en stoplappen (2)

Als liefhebber van de Nederlandse taal houd ik veranderingen in het gebruik ervan bij. Taalverandering is normaal, maar taalverarming is iets anders; erger vind ik. Het zaterdagse radioprogramma De Taalstaat, gepresenteerd door Frits Spits houdt dat min of meer bij door zogenaamde vergeetwoorden te verzamelen. Spits is trouwens een geboren Brabander, maar heeft zich de harde g eigen gemaakt. Hij bekende onlangs weer over te schakelen op de zachte g als hij 'n tijdje in zijn geboorteplaats Eindhoven verblijft, waar hij bekend staat als de dokterszoon Ritmeester.

Maar veranderingen dus. Het is alweer 2 ½ jaar geleden dat ik een lijst van zogenaamde veel gebruikte clichés en stoplappen plaatste, die ik in de loop van maanden had verzameld. Daar zijn er intussen 'n stuk of tien bijgekomen en het lijkt me leuk daar nu melding van te maken. Ik geef ze weer zonder waardeoordeel. Engels (leenwoorden, bv impact in plaats van invloed) en straat- of jongerentaal zijn niet meegenomen.

Daar gaat-ie dan:

Bizar – raar, gek, merkwaardig, geweldig. 'Auto schakelt bizar van 1 naar 2.'

Bubbel – bijna iedereen zit in een bubbel.

Criticaster – wordt tegenwoordig gebruikt als men criticus bedoelt. Oorspronkelijk iemand die voortdurend kritiek uit, zeg maar muggenzifter. Misschien is dat laatste ook wel een vergeetwoord.

Doen – een koffietje doen. Het veelvuldig gebruik van verkleinwoorden is ook een tamelijk actueel verschijnsel.

Los gaan – feesten, festivallen. Voor de volledigheid: dit is een zogenaamd germanisme: geht's los.

Me – in plaats van mijn. 'Me ouders'.

Opschalen – uitbreiden, vermeerderen, vergroten.

Super – van super slecht tot super goed. Al eerder vermeld, maar wordt tegenwoordig door sommigen om de andere zin gebruikt.

Vertel – Niet echt nieuw maar weer veel gebruikt als uitnodiging in radio-interviews.

Wil je er weer 'n beetje bij horen, doe dan je voordeel met dit lijstje,

Wat hitte met je auto kan doen

Op Twitter heb ik er al meldingen over gedaan. Nogal fragmentarisch uiteraard. Vandaar dat ik er hier nog eens op in ga: wat de zomerhitte, zoals we die in juli en augustus hebben beleefd, met je auto kan doen. Schade, waarvoor ik (uitsluitend WA) niet verzekerd ben.

In een land als Spanje zie je in geparkeerde auto's vaak een afdekking van het dashboard. Helemaal terecht, Bij 30 graden of meer kan er schade optreden. Die heb ik, weinig rijdend, dus lang parkerend bij mijn appartement. ervaren: kleppen aan de bovenkant waren kromgetrokken. De chef van mijn garage zei aanvankelijk: 'we kunnen ze met schroeven vast zetten, maar dat blijf je natuurlijk zien'. Na discussie onder monteurs koos men evenwel voor opnieuw vastkitten. Keurig. En alleen maar een redelijk werkplaatstarief.

De volgende schade openbaarde zich na de overvloedige regen van de afgelopen weken. Ergens in de buurt van de motorkap bleek de afdichting te zijn gesmolten, waardoor water sijpelde in wat men noemt de kachelmotor (ventilatie, airco) en de kachelweerstand. Die kosten bij vervanging respectievelijk 90,53 en 60 euro. Ook moest er een nieuw interieurfilter ad 26 euro in. Alles bij elkaar ging het inclusief BTW  om zo'n 400 euro. 

Ik heb bij het afrekenen gezegd: 'Ik zie jullie gère maar voorlopig even niet'.  Dus hopelijk pas ergens in april 2023 voor een kleine beurt en apk..

Nieuwe bezem

 Een aandacht trekkende kop (en zo hoort het ook) op de voorpagina van het Eindhovens Dagblad (ED): 'Een herindeling hoeft niet, vindt Dijsselbloem'. Daarmee zet de nieuwe burgemeester van Eindhoven zich af tegen de opvattingen van zijn voorganger, John Jorritsma. Dijsselbloem gooit het op – hoe zou het anders kunnen? – betere samenwerking van gemeenten.

Je verwacht dan, bij zo'n ferme, kernachtige uitspraak, een nadere uitwerking in het paginagrote interview binnenin de krant maar helaas, dat is vooral 'gezellig' inclusief de vermelding van het supporterschap van PSV. Van enig doorvragen is dan ook geen sprake.

Laat ik voorop stellen dat ik Jeroen Dijsselbloem als ex-politicus en -minister graag mag, maar als het over stads- en gewestbestuur (veiligheidsregio!) gaat, moet hij zich natuurlijk nog helemaal bewijzen. Uit het gesprek blijkt overigens dat hij zich dat realiseert. Voor kwaliteit is hier meer nodig dan een netwerk en een wit voetje in Den Haag. En ook meer dan gedachten over de benadering als burgemeester met wat ik samenvattend maar zal duiden als de polarisatie in dit land. Als het goed is, zullen we Jeroen af en toe op de fiets tegenkomen in de stad. Hopelijk ook daarbuiten.

Herindeling van gemeenten is geen populair onderwerp. Recentelijk hebben alleen oud-bestuurders (met kennis van zaken) er zich in positieve zin over uitgelaten. Voornaamste motief: samenwerking is een en andermaal geen succes gebleken en zet de democratie op z'n kop. En Dijsselbloem laat er geen twijfel over bestaan dat die democratie hem heilig is.

Gemeenten moeten een zekere omvang hebben om aan de taken, met name die waarmee ze de laatste jaren door het rijk zijn opgezadeld, te kunnen voldoen. Ik wil helemaal geen suggesties doen, maar stond er dezer dagen toch wel van te kijken dat de gemeente Oirschot slechts 19.000 inwoners heeft. Terwijl 45.000 tegenwoordig regelmatig als minimum wordt genoemd. Er zijn tal van voorbeelden in Brabant van gelukkig uitgevallen combinaties van gemeenten.

Het lijkt erop dat burgemeester Dijsselbloem 'n tikkeltje voor z'n beurt heeft gesproken. En ja, nieuwe bezems vegen schoon.

De dromen van het volk

Boer Rooyakkers in Deurne gelooft er heilig in dat het helemaal goed komt met de stikstofkwestie. Ik hoorde hem dat vanmorgen op Radio 1 zeggen nadat hij tijdens een 'werkbezoek' aan zijn gemeentel, versierd met omgekeerde vlaggen, met de koning had gesproken. Rooyakkers (naamspelling voorbehouden, want alleen maar gehoord) was ingegaan op een uitnodiging van de burgemeester voor 'een discussie'. Hij had betoogd, dat er waarschijnlijk goede alternatieve oplossingen voor het probleem waren en de koning had daarop bevestigend gereageerd. Een droom.

Waarom? De heer Rooyakkers kan dat van die alternatieve oplossing denken, maar dat de koning daar op welke manier dan ook de hand in zou kunnen hebben, is een voortvloeisel van het soort sprookjesachtige dromerij, waaraan ook het Britse volk zich heeft overgegeven rond de dood en de daarmee verbonden ceremonieën van de 96-jarige queen. Iets waarvoor de Engelsen bereid zijn, in een nachtelijke rij van acht kilometer te gaan staan. Om de Deurnese man uit die droom te helpen is geen cursus staatsrecht nodig, hoogstens de herinnering aan het feit dat de taken van de monarch zich uitsluitend op het symbolische vlak bevinden. Het woord is en blijft bij de democratisch tot stand gekomen regering en we weten allen dat die zich sinds jaar en dag in een haast onuitwarbare knoop van problemen bevindt.

Radio 1 voert tegenwoordig als slagzin Wie luistert weet meer en daar zit op z'n minst een kern van waaarheid in, al zou 'wie luistert raakt verbijsterd' ook kunnen. Ik kom daarop door het eveneens vanmorgen opgepikte verhaal van iemand uit het Groningerland, die te lange leste bij een controlerende ambtsfiguur 'volledig begrip' had weten te kweken voor zijn aardbevingsproblemen, maar na verloop van (hoeveel?) tijd via een heimelijk gepleegd telefoontje te horen kreeg dat de man 'van de zaak was afgehaald'.

Alweer 'n droom aan diggelen.

Broek

 Michaël Van Droogenbroeck is een Vlaams journalist en presentator bij Radio 1 Be. Raad eens waar ik aan dacht, toen ik die naam voor het eerst hoorde. Flauw eigenlijk en het is, als je hem leest toch zo’n mooie naam.

Het woord broek heeft meer dan één betekenis. Zo is het een landschapsvorm.

Wikipedia: ‘Een broek is een laaggelegen gebied dat nat blijft door kwel (opwellend grondwater) of is een langs een rivier of beek gelegen laag stuk land dat regelmatig overstroomt en 's winters vaak langere tijd onder water staat.’ Nou ja, wanneer het Bestse Broek weer eens nat zal worden, blijft afwachten.

Einde verhaal? Niet echt. Van de legendarische ED-verslaggever Piet de Bont – al meermalen hier ter sprake – leerde ik dat ik bij het dagelijks bellen van politiemensen (we hebben het hier over het pre-internettijdperk) het beste kon beginnen bij een vooraanstaande motoragent van het district Eindhoven van de Rijkspolitie, genaamd Op ‘t Broek. Als die je had getipt, had je je antwoord klaar als een postcommandant in de regio je het bos in probeerde te sturen met ‘niks te melden’. Toch wel. Broek werd ook hier trouwens vrij gemakkelijk gewisseld. Zo verwees iemand mij eens naar de heer Op DE broek.

Ik kan het niet laten, te vermelden dat Piet de Bont (volgens MIchel Verlouw van het toenmalige Groen Koffiehuis  in Geldrop Pietje Bel) de gewoonte had, de immer behulpzame heer Op ‘t Broek jaarlijks ‘prettige feestdagen’ te wensen met een doos bolknak-sigaren.