Kampioen populist

Ralph Behouden, de nachtburgemeester van Breda, roept mensen op, een petitie te ondertekenen. Daarin protesteert hij tegen het feit dat het muziekfestival Breda Live 7 en 8 juli vanwege klagende omwonenden bijna niet doorging en nu een halfuur eerder moet stoppen. ,,Om niet alleen de klagers een stem te geven, heb ik deze petitie opgezet." Zo lees ik in BN-DeStem.

Ralph Behouden is kampioen populist. Dat is op zich niet zo erg, want dat is een nachtburgemeester per definitie. Maar als ‘denker’ staat-ie in z’n hemd. Want hij zegt dat hij niet alleen de klagers - over onnoemelijk lawaai en daaraan evenredige rotzooi – ‘een stem wil geven.’ Wie dan wel? De ‘liefhebbers’ van dit soort festivals die alles overstemmen? Voelen die zich in hun weekendvermaak bedreigd?

Benieuwd naar de tekst van de ‘petitie’ (equivalent van ‘verzoek’). Staat daarin dat Breda Live binnen de singels van de stad een eeuwig leven moet hebben en vooral niet mag ophouden tegen de tijd dat de binnenstadbewoners aan hun nachtrust toe zijn? Daarover maakt niemand zich zorgen, behalve de gedupeerden.

Zet vooral je petitie op Facebook, Ralph. Krijg je gegarandeerd respons. Kut-kut-kut-omwonenden, ik zie het al voor me.

Doorknokken

Dacht over de uitspraak van de taal in de auditieve media (radio èn tv) mijn ei al te hebben gelegd (Gekwek in de ruimte, 19-10-16), maar de vrede tussen presentatoren/zegspersonen en luisteraars is nog lang niet getekend.

Lezers van de vpro gids kregen er maar geen genoeg van. Hun klachten waren voor de redactie aanleiding tot een nader onderzoek, waarbij de leden werden uitgenodigd het een en ander online in te vullen. De mogelijkheid daartoe stond nog geen week open, maar dit terzijde.

Ik vond het resultaat, een artikel in de gids onder de kop Wat u zegt, nogal teleurstellend. Ten eerste omdat het zich nagenoeg beperkte tot rapportcijfers voor bekende tv-presentatoren, terwijl het, als het om verstaanbaarheid gaat, vooral aankomt op de radio. Tweedens bleek het inschakelen van taalkundigen (universitaire docenten) weer eens onvermijdelijk. En die kropen lekker hoog in hun ivoren toren met uitspraken als ‘Er gebeurt zoveel in de wereld, en dan maak je je druk over de r van de nieuwslezer. Ik kan dat niet begrijpen, al vind ik het wel fascinerend.’ (Dick Smakman, universitair docent taalverwerving en socioliguïstiek te Leiden). Fascinerend, jaja.

Concluderend, maakt Smakman het nog bonter: ‘Klagers zijn vooral mensen die zichzelf heel correct vinden.’ Om die bewering te versterken, citeert hij de Franse filosoof Pierre Bourdier: ‘Mensen die doorlopend met hun taal bezig zijn, doen dat om zichzelf qua identiteit op de kaart te zetten’ en – hou je vast – ‘wijzen op taalfouten is onderdrukking van de onderklasse.’

De tael is gansch het volk. Deze spreuk, in de negentiende eeuw het uitgangspunt van de Vlaamse Beweging, is ooit door een Nederlandse staatssecretaris van cultuur aangepast tot ‘Van gans het volk’. De bedoeling was duidelijk. Wie begaan is met het Nederlands en gevoelig voor afkalving en verbastering, heeft, laatdunkende opmerkingen ten spijt, het volste recht door te knokken.

Bubbledeck

Dit is natuurlijk een vraag die nergens op slaat: in wiens schoenen zou je liever staan, in die van Tom Dumoulin of in die van Jan Kempkens, directievoorzitter bouw en techniek van de BAM? Maar ja, dit zijn nu eenmaal de onderwerpen die het nieuws van het afgelopen weekeinde beheersten; De volkomen verdiende overwinning van hét wielertalent sinds Zoetemelk en de onbegrijpelijke ineenstorting van de bijna voltooide parkeergarage op Eindhoven Airport.

Ik ben geen bouwkundige, maar mag gelukkig op deze plek wel vrij lullen. Veel meer valt er op dit moment ook niet te doen, lees je het uitputtend relaas over de bouwcrash in het Eindhovens Dagblad. Een raadsel en dat zal het nog wel maanden blijven. Al is één ramptoerist er al uit. ‘Te weinig wapening in die onderste vloeren,’ citeert het ED hem.

De krant zag zwarte kunststofballen in de betonlagen en vernam dat het gaat om een zogenaamd bubbledeck dat zou bijdragen aan het licht houden van de constructie. Begin nou niet te joelen, want deze techniek wordt al twintig jaar tot volle tevredenheid toegepast. Oh.

Ligt het aan de computer? Wie weet. Ik heb eens in de archieven zitten snuffelen naar de bouwmethode die in de negentiende eeuw door de Helmondse firma Begemann werd toegepast op de ijzeren stationsoverkapping van het station NS in Den Bosch. (Toen dat station tegen het eind van de oorlog werd gebombardeerd, bleef niets overeind, behalve die overkapping.) Conclusie: alles werd twee tot drie keer zo sterk gemaakt als ‘de natte vinger’ bepaalde; voor alle zekerheid. Zelfs de ‘nagloeitijd’ van de klinknagels was in het bestek vastgelegd.

Zo deed meneer Gustav Eiffel het ook, bij zijn toren in Parijs en die staat er ook al 128 jaar.

Begin eens met jeugd serieus te nemen

Best krijgt kennelijk zijn deel  van de zelfkant van het internet. Een docent van het Heerbeeck College (mavo, havo, vwo) is geschorst wegens mogelijk onoirbaar cybergedrag tegenover leerlingen. Hiernaar loopt een politioneel onderzoek. De ouders zijn summier per email op de hoogte gesteld en verder zwijgen directie en lerarenkorps in alle talen, ook tegenover de media. Gevolg: de geruchten waaieren uit over het schoolplein, tot op straat. Aangezien de bron van ‘het nieuws’ zich gemakkelijk laat raden (de betrokken leerlingen) benadert het waarschijnlijk de waarheid. Dit  kan beter.

De panische reactie van het Heerbeeck, dat een uitstekende reputatie heeft opgebouwd in de regio, is begrijpelijk, maar enig doordenken zou wellicht tot meer openheid en minder onrust hebben geleid. Openheid, vooral naar de leerlingen toe. Ze zeggen onomwonden tegen de krant dat ze daar recht op hebben en ze hebben gelijk. Zijn trouwens beter op de hoogte van wat zich op het internet afspeelt dan hun ouders of opvoeders.

Begin onderhand eens met de jongeren serieus te nemen. Onlangs was ik bij een raadsvergadering in Best, waar vertegenwoordigers van de jeugdgemeenteraad hun zegje mochten doen over hun plan, prullenbakken te laten beschilderen, om het daarin deponeren van afval te bevorderen. Leuk! Dat vonden de echte raad en het publiek ook, vandaar een warm applaus. Helaas ging het volgende staaltje gemeenterecht  van de voorzitter in het geroezemoes verloren: ‘Het is het publiek in een raadsvergadering niet toegestaan, blijken van goed- of afkeuring te geven.’ Met andere woorden, deelname aan de politiek als jeugdraad is niet alleen maar leuk. Men zou de jonge woordvoerders ook kunnen vragen, of beschilderde prullenbakken echt zouden helpen tegen het wegslingeren van uit de super afkomstige blikjes en flesjes. Dan pas neem je hen serieus.

Het is deze plaatselijke omroep, die sterk onderhevig is aan vergrijzing, tot dusver niet gelukt, jongeren bij haar programmering en presentatie te betrekken. Het is zelfs de vraag, of deze categorie ooit wel eens naar Omroep Best kijkt of luistert. Vorige week stond over de drang naar vernieuwing bij deze omroep een opwekkend stukje in Groeiend Best. Laat het daarbij niet blijven. Een nieuwe kans voor het onderwijs, jongeren serieus te nemen. Make it cool dan komt het goed.

Gesproken column Omroep Best, 17.05.17,  18:10 uur

Kaaskoppen

Na de oliebollen, de haring en de friet, heeft het AD zich nu op de Nederlandse multinationals geworpen: wie is de beste; wie krijgt de Kaascup? Drie keer raaien. Philips!  Of wat daar van over is. Nieuws maken heet dat.

Was de concerntaal nu maar gehanteerd (cheesecup) dan had die de krant met aanhang tenminste nog de hoon van de Vlamingen  bespaard. Kaaskoppen is daar immers de goedmoedige scheldnaam voor Hollanders. (Ik haast mij altijd te verklaren dat ik van beneden de rivieren kom, dus geen Hollander ben.) Weten die Rotterdammers veel.

Het Eindhovens Dagblad  heeft, deel uitmakend van Persgroep NL, deze onzin maar te slikken, inclusief  het ‘gegeven’ dat het succes van ASML (nota bene een afsplitsing die op eigen kracht laat zien hoe het moet) op Philips afstraalt. Wijselijk meldt het ED de onderscheiding met een piepklein teasertje op pagina 1 – een verwijzing naar twee economiepagina’s binnenin.

Weet u het nog? Duizenden Philipswerknemers, voornamelijk in Eindhoven, van wie ik weet dat ze er soms na een veertigjarig dienstverband letterlijk onderdoor zijn gegaan, anders wel: Operatie Centurion, in de jaren negentig aangekondigd door de toenmalige bestuurder, Jan Timmer, alias ‘de slager’. Het begin van de ontmanteling van het door de naamgevers gestarte en spectaculair uitgebreide concern. Lees eventueel hier Centurion: brute change at Philips Electronics.

En toen kwam Cor Boonstra, de melkboerzoon (kaas!)  uit Leeuwarden, die vond dat het hoofdkantoor binnen de compacte stadstaat Nederland van Eindhoven naar Amsterdam moest. Oud-employees noemen hem onomwonden ‘een rotvent.’

‘Tijden veranderen,’ aldus de ingetrapte open deur van de directeur van Philips Benelux, fijntjes door een presentator van BNR Nieuwsradio op de recente geschiedenis gewezen.

Volgende onderwerp. De waarheid a.u.b.

Provincie Brabant vindt dancefestivals ‘cultuur’

De provincie Noord-Brabant heeft een nieuwe cultuurvorm ontdekt en vindt dat die financieel gesteund moet worden: de dancefestivals. Zo weet ik er nog wel ‘n paar: voetbal, o nee, da’s sport, carnaval, culinaire festijnen…

Gedeputeerde Henri Swinkels zei, zo lees ik in De Gelderlander: ‘Dance is een van de belangrijkste exportproducten van ons land, ook van Brabant.’ Aha, dat is het natuurlijk. De koning en zijn Máxima staan zeker al in de startblokken voor een promotiereis, met Swinkels en de Brabantse commissaris in hun gevolg. Handjes in de lucht. En ja, er moet ook weer eens iets op de kaart gezet worden. Zet er dan meteen ook maar een decibelteken bij.

De subsidie gaat naar Front of House, een club die vijf organisaties van dit soort festivals vertegenwoordigt. 45.000 euro krijgen ze, bij een bezoekersaantal van in totaal ongeveer 400.000 per jaar.   Dat is dus ongeveer € 0,11 per bezoeker.

Maar de kosten zijn natuurlijk ook niet om te onderschatten. Een dj van enig formaat – en Brabant heeft enkele ‘wereldberoemdheden’ – vangt al gauw € 150.000 voor ‘n paar uur draaien. Zo'n exorbitant bedrag kun je natuurlijk niet door 400.000 delen. De dancefestivals, zijn net als voetbal - vandaar mijn eerdere vergelijking - een doorgedraaide wereld.

(Vermeende) koninklijke bastaarden

Aan het begin van de vorige eeuw liep op het station van Tilburg een man rond, een bagageknecht, destijds witkiel genaamd, die – met baard en al – als twee druppels water leek op koning Willem III. Eén van de vele figuren, van wie werd gezegd – of gefluisterd – dat-ie een bastaard van de vorst zou zijn.

Een Bredanaar, geboren en getogen in de Ginnekenstraat, haalt in BN-DeStem herinneringen op aan diverse volkstypen die ooit zijn wereldje bevolkten. Onder wie Willemientje. Hierbij ging het dus volgens de scribent om een vrouw die het evenbeeld zou zijn geweest van koningin Wilhelmina, zoals bekend dochter van voornoemde koning en Emma van Waldeck Pyrmont. Hij noemt de vrouw, die regelmatig in de Ginnekenstraat verscheen met een ronde vogelkooi en soms getooid was met de nationale vlag, ‘van lotje getikt.’

Ik heb de vrouw, die aan de Baronielaan woonde, rond 1950 ook gekend. Dat zij een nakomeling van Willem III zou zijn geweest, heb ik haar nooit horen beweren; ik heb haar überhaupt nimmer iets horen zeggen. In mijn herinnering was het een statige dame, die regelmatig altijd met haar fiets aan de hand, door de straat waaraan ik woonde (de Duivelsbruglaan in Ginneken) bewandelde. Soms met een gebaar van 'opzij'. En over gelijkenis gesproken: wij dachten bij haar fysionomie eerder aan wijlen koningin Emma (toen nog alleen maar bekend van foto’s) dan aan Wilhelmina.

Mijn vader die in die tijd een rubriek Volkstypen in de krant had, heeft eens geprobeerd, een gesprekje met haar aan te knopen. Dat gebeurde op een bankje vlakbij de ingang van het Mastbosch. Ja, hoe gaat zoiets?
‘Mooi weer hè?’
‘Ja, mooi weer’, verwaardigde zich de dame te reageren. Ze stond op en verliet op de van haar bekende statige wijze de plaats des onheils.
(Googel desgewenst even op bastaarden.)

Doe iets aan die kleren

‘Sinds hij koning is draagt hij betere pakken.’ Josine Droogendijk, “mode-expert en royaltydeskundige”, vandaag in de Persgroep-kranten. Vindt je dat nou? Iedereen schijnt  het abrahamsinterview van Wilfried de Jong met Willem Alexander te roemen, maar niemand blijkt (voortdurend) afgeleid te zijn geweest door het wederom slecht zittende pak van de vorst. Wij wel.

Zorgzame Máxima (zijn woorden) doe er wat aan. Over smaak valt niet te twisten. Blauw wordt geacht goed te harmoniëren met rossig haar. Maar het was niet het stemmiger nassaublauw, dat door de outfit van De Jong meer werd benaderd. Die broek, pardon pantalon, vol plooien en rimpels, waar de kuiten – van achteren gezien – doorheen bolden.

‘Maar een dandy zal hij nooit worden,’ zegt Droogendijk met de voorzichtige mildheid van de lakei, er tot overmaat van ramp  aan toevoegend: ‘Toch is zijn kleding vaak leuker dan we denken.’ (Nou, ik zie wat ik zie.) ‘Zo droeg hij naar Burgers Zoo een stropdas met leeuwen en olifanten, daar is over nagedacht.’

Ik denk dat je echt mode-expert moet zijn, om tot zo’n analyse te komen.

Staatsloterij leurt erop los

Sante Brun wees er al op in een recente column: de kans dat je iets wint in de Staatsloterij is zoiets als 0,00009%. Zelf was ik daar al jaren geleden achter, toen ik mijn automatische deelname via mijn bankrekening opzegde. Af en toe had ik m’n inleg teruggekregen.

Het lijkt er op dat de ‘verzoeningsactie’ die de loterj nu is gestart, waarmee ‘spijtoptanten/gedupeerden’ kans zouden lopen op een van de hoofdprijzen ad € 1.000.000, nog wel wat deelnemers kan gebruiken. Oftewel de Staatsloterij is stevig bezig, voornoemde kans nog verder te verkleinen met een direct mail aan kennelijk alle oud-klanten. Dit alles onder het motto: ‘Sinds 1726 maken wij graag mensen blij.’

Nou nee, bedankt. Het persoonlijk referentienummer dat mij is toegezonden gaat regelrecht naar de prullenbak. ‘Heeft u nog vragen?’ Nee hoor, meneer Onkenhout, directeur.

Nieuwe wethouder als partij-politieke gok

Op 8 mei, minder dan een jaar voor de plaatselijke verkiezingen, beslist de gemeenteraad van Best over de benoeming van een nieuwe PvdA-wethouder als opvolger van de vertrokken bestuurder Bert van Drunen. Er is volop reden, nieuwsgierig te zijn naar de overwegingen die daarbij een rol zullen spelen.

Enerzijds valt de enorme belangstelling voor de post (maar liefst 13 gegadigden) te verklaren. Nu kán het nog. Anderzijds kun je je ook afvragen, waar beginnen die sociaal democraten aan, gezien de wankele positie waarin de PvdA landelijk verkeert. Inderdaad, een dramatisch zetelverlies op nationaal niveau hoeft nog niet te betekenen dat de partij straks ook in Best zal worden gedecimeerd. Toch leert de ervaring dat de gezindheid van de kiezer jegens een landelijke partij wel degelijk ook tot uitdrukking kan komen bij regionale verkiezingen. Met andere woorden, een terugkeer in 2018  van de PvdA in een Bestse coalitie is verre van zeker.

De kandidaat die nu door de fractie naar voren is geschoven, de 49-jarige Annegien Wijnands, een door de wol geverfde, regionaal bestuurder, zit daar niet mee, integendeel, zij ziet enthousiast uit naar de baan.

Is de benoeming van een nieuwe wethouder, koud tien maanden voor de raadsverkiezing, met aftrek van pakweg twee maanden vakantie-reces, in het belang van de gemeente Best? Kunnen de taken van de voorganger, zoals nu al het geval is, niet door de overige drie (!) wethouders in goed overleg in die korte periode worden waargenomen? Behoort het doorfunctioneren van de coalitie, met gedoogsteun van de PvdA niet tot de mogelijkheden? Allemaal vragen, die de gemeenteraad straks in zijn beslissing zou kunnen meenemen.

Er zijn ook financiële consequenties voor de gemeente, al zijn die op dit moment nog niet te overzien. Vertrokken wethouders hebben in principe recht op wachtgeld. Wie daar meer over wil weten, kan terecht op de website van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG)

Vooralsnog lijkt de voordracht van de Bestse PvdA op een partij-politieke gok, die niet in het belang is van de gemeente. Recht is niet altijd terecht.

Eindhoven Airport panacee voor Brainport?

We hadden de Groningers nog wel gewaarschuwd (zoals een Elsevier-commentator in de vorige eeuw: 'Wij waarschuwen China voor het laatst'):  reken niet teveel op Hans Alders als rijkscoördinator van de schadeafwikkeling gaswinning. Nu zijn ze er daar achter. Alders wil toch periodiek met de NAM overleggen, terwijl de gaswinner zich juist had teruggetrokken van die schade-afhandeling. In het Eindhovense kunnen ze er ook over meepraten, sinds Alders zogenaamd tot een akkoord kwam met de omwonenden over de groei van Airport. Nou ja, misschien was het geen akkoord, het maakt ook niks uit.

Het 'zie-je-wel-effect' dendert immers door. Brainport heeft zich tot de fracties in de Tweede Kamer gewend met de mededeling dat het vliegveld na 2019 toch moet doorgroeien boven de 43.000 'vliegbewegingen' per jaar die nu tot dan zijn afgesproken. De ontwikkeling van  Brainport zou dat vereisen. Zijn ze trouwens bij de Kamer momenteel wel aan het goeie kantoor? Het komt me voor dat het vliegverkeer in Nederland te maken heeft met de klimaatkwestie, die angel in de lopende formatie-onderhandelingen over een nieuw te vormen kabinet.

De directeur van Eindhoven Airport, Joost Meijs, is het natuurlijk gloeiend eens met Brainport. 'Als dat verder wil groeien, is groei van het vliegverkeer noodzakelijk,' zo citeert hem het Eindhovens Dagblad. Volgt de vos die de passie preekt: 'De vraag is wel hoeveel vluchten maatschappelijk wenselijk zijn.'

De voorzitter van het bewonersoverleg lijkt zich gematigd op te stellen. Hij zegt tegen de krant: 'We zijn niet per definitie tegen groei, als de huidige openingstijden maar volstaan.' Begrijpt deze meneer niet, dat het een (nachtvluchten) het logisch gevolg zou zijn van het ander?   Dan spreekt me het informele protest van een inwoner van het kerkdorp Acht (toenemende overlast) meer aan. Hij ziet het verband tussen Airport en Brainport niet zo. Pleit voor verbetering van alternatief openbaar vervoer, zoals aansluiting op het Europese netwerk van hsl's, de railverbindingen dus met Brussel en Düsseldorf. Het bedrijfsleven zit niet te wachten op uitbreiding van een vakantievliegveld, zegt hij. Natuurlijk is dit natte-vinger-werk, maar dat is de redenering van Brainport/Airport ook. Het 'zakelijk belang' zou eerst nog eens grondig moeten worden onderzocht.

Let op, dit is nog maar het begin. Ooit voegde men eraan toe: we gaan door met de strijd. Over het resultaat ben ik niet al te optimistisch. Eén ding: houd Alders deze keer toch maar buiten de deur.

(Gesproken column Omroep Best, 12.04.17.)

Ouderen krijgen schuld van files

Het kwam gisteravond zomaar even voorbij op RTL4 Nieuws: 'de toename van het aantal files is mede te wijten aan het groeiend aantal ouderen in het verkeer. Vooral in Brabant is dat het geval.' Zoiets moet je sowieso controleren, dus Uitzending Gemist van RTL4 Nieuws (19:30 uur). Niks, nope, nada. Geschrapt? Lijkt me dan terecht. Over de bron van het bericht heb ik trouwens ook niets opgevangen. Nepnieuws.

Waar vindt je de ultieme info over de nieuwste onderzoeken? De website van de al tientallen jaren bestaande en gezaghebbende Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV).

Daar lees ik dit:

'Uit microsimulatie-onderzoek komt wel naar voren dat een toename van het aandeel ouderen op invoegstroken en weefvakken van snelwegen plaatselijk tot een minder vlotte verkeersafwikkeling kan leiden wanneer er druk verkeer en veel vrachtautoverkeer is. De algemene conclusie dat vergrijzing tot minder congestie in de ochtendspits (het staat er!) zal leiden, moet dus wel genuanceerd worden met de constatering dat op sommige wegen en tijdstippen een toekomstig groter aandeel ouderen tot een minder vlotte verkeersafwikkeling kan leiden.'

Op 19 november 2016 schreef ik op deze plaats onder meer: Wat me de laatste tijd opvalt, is het consequent - in dien mogelijk - vermelden van de oorzaak van files. In pakweg tachtig procent van de gevallen is dat...een ongeluk. Ik hoef gelukkig zelden tijdens de spits op pad, maar als het dan een keer gebeurt, krijg ik het gevoel in een soort wild-west te zijn beland; wedstrijdjes in rijstrook wisselen en snijden. Bellend en append. Tijdig gewaarschuwd door de flitscontroledienst van BNR Nieuwsradio, waaraan als het aan mij zou liggen onmiddellijk een einde zou moeten worden gemaakt. En verder, jullie doen maar als mijn verzekeringspremie maar niet omhoog gaat.'

En ja, die verzekeringspremie gaat met 5% omhoog 'vanwege de toename van het aantal ongevallen'. Ik heb met mijn tussenpersoon even overlegd. Hij ontried mij het annuleren van mijn casco-verzekering, op grond van de leeftijd van onze auto, 6 jaar. 'Bekijk het per jaar,' was zijn advies. De verzekering is afgestemd op een maximum kilometrage van 20.000 per jaar. Er staat echter 67.000 op de teller. 'Even kijken, want de volgende trede is 12.000,' zei de tussenpersoon en: 'Helaas, dat scheelt niks. En een andere verzekering is gezien uw leeftijd ook geen optie. Leeftijdsdiscriminatie.' Hij zei het.

Zijn we terug bij het begin.

Parels bij de vleet in Brabant

Stadspromotie. 'Breda moet meer doen met de erenaam Parel van het Zuiden', aldus burgemeester Paul Depla, volgens BN-DeStem*). 'Het verhaal van Breda mag van mij wel wat exotischer worden, zodat we als stad nóg aantrekkelijker worden voor toeristen.'
Paul zou als oud-Eindhovenaar moeten weten, dat het begrip 'parel' in deze context, een versleten en door menig dorp zelfbedachte 'eretitel' is. VVV-retoriek. Heeze, 'Parel van Brabant', heeft  een weekblad van die naam en er is zelfs een café dat zo heet. Ik meen dat  Oisterwijk, wellicht de eerste echt  'toeristische gemeente' in Brabant, zich rond 1900 deze onderscheiding heeft opgeplakt. Het mag allemaal, die promotie, maar bedenk eens iets anders, teneinde de lachlust van de doelgroep te temperen.

Het Breda's Mannenkoor luidde vorig jaar de opening van het nieuwe station (dat van die vallende bakstenen) op de vroege morgen in met het volkslied: Temidden van de paarse heide (is die er nog?), waar samen stromen Mark en Aa, daar ligt, geroemd door alle tijden, onz' eigen stad, ons fier Breda. Als schoolkinderen, verplicht dit lied uit volle borst ten gehore te brengen, wisten we, de toorn van de onderwijzer riskerend, eraan toe te voegen: 'En moeder de pap is aangebrand en w'ebben geen lepels bij de hand.' Kinderen voelen blijkbaar haarfijn aan, dat eigen roem stinkt.

Breda was trouwens altijd al 'het Haagje van het Zuiden'. Nog waar ook, gezien het grote aantal rijksambtenaren dat zich er  voor WO2 vestigde om van zijn pensioen te genieten. Maar ook daarin was Breda niet uniek, immers Heerenveen werd het 'Friese Haagje' genoemd, in verband met het nabijgelegen Oranjewoud, ooit buitenverblijf van de gelijknamige familie.

Overigens, niks ten nadele van Breda. Daar ben ik veel te chauvinistisch voor. En burgemeester Depla mag wat mij betreft 'voor een exotischer uitstraling van de stad' best zestig bananenbomen planten in het Mastbos, als dat maar Mastbosch blijft.

Maar wacht es even, dit laatste - en eigenlijk het hele krantenverhaal - is natuurlijk 'n 1 april-grap.
------------------------------------------------------------------------------------------------------

'Oppassen met grappen' https://t.co/aRUS485cw5 via @Topics_NL

— hhBest (@ecluse) 1 april 2017

Behartenswaardig stukje in het Eindhovens Dagblad. Het ED doet al 70 jaar niet meer aan aprilgrappen. In 1947 verloor het 1500 abonnees na een aankondiging op de voorpagina over een 'atoomnevel' die de stad bedreigde.
------------------------------------------------------------------------------------------------------

*) Het uitgangspunt van deze column is een best geslaagde 1 april-grap van de krant. Depla is dus niet echt geciteerd. De redenering over stads- en dorpspromotie heb ik toch maar gehandhaafd.

Onverdraagzaamheid

De veiling van devotionalia en andere onderdelen van een kerkinventaris waarover ik het eerder had, heeft nog een andere context dan als zinnebeeld van de ontkerkelijking. De beelden, de kruisen, de offerblokken, de collectezakken  ('De armen gegeven is Gode geleend') de sjerp van de ordebewaarder (suisse, 'Eerbied in Gods Huis'), ze kunnen volgens sommigen 'aardige accenten' vormen in het moderne interieur. Je komt die dingen zelfs tegen in café's en - zoals we ook hoorden - in het toilet.

Overigens gaat het hier nooit over religieuze kunst, hooguit om gebruiksvoorwerpen plus voorstellingen en beelden, afkomstig van onder meer het massa-atelier van de Cuypersen in Roermond

Toen er zo'n verkoop aan de orde was, sprak ik erover met de eigenaar van een Brabantse B&B. Of dat iets voor hem was? Ik moet er niet dan denken, zo luidde zijn antwoord. Geen religieuze symbolen in mijn zaak; die moet volstrekte neutraliteit uitstralen. Ik heb wat dat betreft mijn ervaringen. NB: een kruisbeeld in openbare ruimten was in katholieke landsdelen ooit normaal.

De ervaringen van de B&B-uitbater slaan op het verblijf van streng gereformeerden uit Zeeland. Bij die gelegenheid gebeurde het dat Somalische kennissen van de B&B-houder buiten een - Praise the Lord - religieus getinte dans uitvoerden. De Mannen Broeders gingen zo ongeveer door het lint, met de woorden 'Moet je die zwarte apen daar zien dansen.'

Het toppunt van onderlinge christelijke onverdraagzaamheid die de immigranten nog ver afhoudt van hun integratie.

'Ontkerkelijking' kent grenzen

De veiling van een deel van de inventaris van de Augustijner Paterskerk in Eindhoven - die met het Christusbeeld op de spits - was tekenend voor het verschijnsel dat ontkerkelijking heet. Wat dat betreft was de kop in het Eindhovens Dagblad boven het verslag van die massaal bezochte verkoop alles zeggend: Een offerblok voor op de wc.

Ik weet zeker dat er mensen zijn, voornamelijk met grijze haren, die dit als pijnlijk hebben ervaren. Toch kent die ontkerkelijking z'n grenzen. Ook als het gaat om het behoud en 'levend' houden van het materieel erfgoed.

Vorige week was ik bij de uitvaart van een familielid, dat in de tweede helft van de vorige eeuw nog kerkmeester was van de Sint-Bonifatiuskerk in Leeuwarden, een schepping van Pierre Cuypers en beeldbepalend voor de stad. De kerk is tegenwoordig eigendom van een stichting en de r.-k. gemeenschappen van Leeuwarden e.o. zijn verenigd in de Titus Brandsma Parochie, genoemd naar Friesland's eigen zalige martelaar (sinds 1985). Wat een schitterende website heeft die parochie trouwens.

De Bonifatiuskerk is ook inwendig nog volledig intact, wat wil zeggen dat de 'versobering' in relatie tot het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965) aan haar voorbij is gegaan. Dit in tegenstelling tot bij voorbeeld de Ginnekense Laurentiuskerk van Pierre's zoon Joseph Cuypers. Ik ben geneigd, daarvoor de verklaring gedeeltelijk te zoeken in een toch iets sterkere trouw van de katholieken in het noorden. Tot ver in de vorige eeuw sprak men in dit landsdeel van diaspora, wat in het r.-k. geloof zoiets wil zeggen als 'randgebied'; de saamhorigheid in het geloof ter onderscheid van 'andersdenkenden' was aanwijsbaar. Bij voorbeeld in de naam van wijlen het eigen dagblad Ons Noorden.

Volgens Goethe gaat in Nederland alles trager. Nou wat de katholieken in het noorden betreft nog ietsje langzamer. Pas in 1956 herleefde het bisdom Groningen als afsplitsing van het aartsbisdom Utrecht.

De ontkerkelijking mag dan in mijn theorie z'n grenzen hebben, de veranderingen gaan natuurlijk wel door. De voorganger (overigens oorspronkelijk een protestants-christelijk begrip) bij de begrafenisplechtigheid in de Bonifatiuskerk was een vrouwelijke pastor, wat overeenkomstig het nog steeds geldende r.-k. kerkelijk recht betekent dat geen 'echte' eucharistieviering mocht plaatsvinden; wel een communie-uitreiking. En de veranderingen, zo blijkt, houden tevens in: een nijpend tekort aan priesters, ook in het bisdom Groningen-Leeuwarden.

Kijk ook even op hhBest -  Friesland

Een dag op het spoor

De begrafenis van een letterlijk ver familielid voerde mij per spoor naar Leeuwarden. Met de NS heb ik geen slechte ervaringen, wat ongetwijfeld te maken heeft met de luxe dat ik de spits kan mijden. Ik reisde voor het eerst sinds de invoering van de nieuwe dienstregeling (december 2016). Dat heb ik geweten.

Het begon ermee dat ik de website 9292 (het totale ov) gebruikte voor mijn reisplanning; had beter die van de NS kunnen nemen, heb ik inmiddels geleerd. De planner wilde dat ik eerst vanuit Best met de Sprinter naar Eindhoven zou gaan om aldaar op de Intercity naar Utrecht te stappen. Aangezien dat een stukje tegen de draad in is, heb ik net zo lang gewinkeld tot ik de mij vertrouwde mogelijkheid had van de Sprinter naar Den Bosch. Maar goed ook, zei een (toevallige) medereizigster, want als die Sprinter naar Eindhoven te laat is, ben je in de aap gelogeerd.

Echter, de Sprinter naar Den Bosch was meer dan een kwartier vertraagd. Daarbij werden we, ding dong ding, door een omroepster tot driemaal toe op het verkeerde been gezet met de mededeling: 'De Sprinter naar 's-Hertogenbosch arriveert over enkele minuten.' Nou ja, de planning in de war. Er rijden vanuit Den Bosch heel wat Intercity's naar Utrecht, dus namen we die met eindbestemming Schiphol.

Op Utrecht Centraal was ik aangewezen op de Intercity naar Groningen, wat betekende voor de derde keer overstappen, in Zwolle. Enfin, ik was op de gewenste tijd in Leeuwarden, maar heb deze reis in vele jaren comfortabeler meegemaakt. Intussen ook nog 'n paar keer 'internet in de trein' geprobeerd. Dat hield niet over en een andere medereiziger verklaarde dan ook, die faciliteit altijd maar te laten voor wat ze is. Je ziet in de trein heel wat mensen appen en zo, maar dat blijkt overwegend gamen muziek luisteren, filmpje kijken en tekst verwerken.

De terugreis, waarbij het tijdstip van vertrek uiteraard werd bepaald door het verloop van de uitvaart en de nazit. Om 17:08 uur ging er een trein naar Schiphol via, Lelystad en Almere. Overstappen in Zwolle, voor Utrecht Centraal. Kaartjescontrole. De conducteur keek bedenkelijk. 'U hebt in Leeuwarden ingecheckt bij Arriva en u reist met de NS.' Raar, want de incheckpoortjes van beide concessionarissen zijn duidelijk gemerkt. 'U moet nu in Zwolle bij Arriva uitchecken en inschecken bij de NS,'  liet de controleur weten. Zo gezegd zo gedaan. Echter, het Arrivapoortje meldt: 'U kunt hier niet uitchecken.'  Toen maar uit en in gedaan bij de NS. Toch nog even online kijken bij Mijn OV-chipkaart, wat er nu eigenlijk is gebeurd.

Richting Den Bosch (bent u er nog?) ging de trein in de buurt van Culemborg kilometerslang rijden met het tempo (snelheid kun je dat niet noemen) van wijlen de stoomtrein. De machinist, deze keer gelukkig verstaanbaar, verklaarde: 'We rijden een gematigd tempo om veiligheidsredenen.' Na enkele minuten klonk het: 'We rijden langzaam vanwege een slecht baanvak!'

In Den Bosch moesten we 'n minuut of vijf wachten. De splinternieuwe Sprinter richting Eindhoven was gesloten, terwijl zich al enkele reizigers binnen bevonden. 'De trein moet worden geset,' deelde de eveneens buitengesloten conducteur mee.

In Boxtel wacht de Sprinter vijf minuten. 'Dat doet-ie altijd, heen en terug,' deelt een reisgenoot berustend mee. Als klap op de vuurpijl, bericht de machinist, nadat die vijf minuten alweer zijn overschreden: 'We wachten nu op het passeren van een Intercity.' Dit is echt onverklaarbaar, want de sporen op het traject Boxtel-Eindhoven zijn meer dan 15 jaar geleden juist - van twee naar vier - verdubbeld, om dit soort stremmingen te voorkomen.

Om kwart voor negen, na een reis van 3 1/2 uur was ik in Best. In de vorige eeuw deed ik Leeuwarden-Eindhoven per auto, zonder snelwegen, in vier uur. Het is de bedoeling van de NS, met ingang van 2018 intercity's tussen Eindhoven en Amsterdam om de tien minuten te laten rijden. Ik ben benieuwd, hoe ze dat klaar spelen.

Toch nog even iets positiefs. Wie de al dan niet sociale media volgt, krijgt de indruk dat de gemiddelde Nederlander een hork is.  Dat valt best mee. In het volle Stilte-compartiment was het inderdaad heel rustig en voor de rest heb ik heel wat hoffelijkheid ontmoet.

---

PS Ben inderdaad in Leeuwarden bij Arriva ingecheckt en in Zwolle bij NS (enige mogelijkheid) uitgecheckt. Het heeft geen financiële gevolgen. Ik gebruikte een zogenaamde 'vrij reizen dag' van de NS.

Ongelijkheid overal

Mannen en vrouwen zijn gelijk maar niet altijd, zei ik tegen een vriendin op bezoek. Het ging over het feit dat medicijnen worden getest op mannen, maar dat ook vrouwen ze moeten gebruiken en dat gaat niet goed. 'Mannen en vrouwen zijn gelijkwaardig,' corrigeerde de vriendin en ze had een punt.

Boeiende uitzending van De Nieuws BV vanmiddag op Radio 1: het nagenoeg ontbreken van meesters op de basisschool, terwijl meisjes en jongens zo totaal verschillend reageren op onderwijs. Wat een wonder, die kennelijke afwezigheid van animo bij mannen om voor de klas te gaan staan. Op Twitter las ik een klacht van een Belgische basisschool-leraar. Hij was geronseld voor z'n functie, maar  heeft spijt, want beurt maandelijks maar 879 euro. In Nederland is het niet veel beter,

Razend benieuwd, wat D66, in welke positie dan ook in de nieuwe politieke situatie, waar maakt van haar dikke woorden over onderwijsverbeteringen. Als daarbij maar niet louter naar het hoger onderwijs wordt gekeken. Salarisnivellering is wel het minste.

De klok terugdraaien is natuurlijk niet aan de orde, maar je zou haast gaan terugverlangen naar de jongens- en de meisjesschool. Die situatie was overigens 'typisch rooms', want niet in de  laatste plaats gemotiveerd door de wens, de sexen uiteen te houden, respectievelijk het voortijdig seksen te voorkomen. Vergelijking: het gescheiden zwemmen in het zuiden. Het is rond 1960 allemaal omgegooid en niemand die dat betreurt. Het gemengd onderwijs is nog goedkoper ook. Laat men dat gegeven meenemen bij een nieuwe reorganisatie, waarvan wel duidelijk is dat die onontkoombaar is..

Rood op de goede plek

Het is verkiezingsavond, als u dat nog niet mocht weten. Nochtans aarzel ik, over dit onderwerp te beginnen, want, zegt een vergeten spreekwoord overdaad schaadt. Ik zal daarom maar beginnen met 'iets leuks', namelijk een cartoon van Joep Bertrams die zogezegd in het oog sprong, toen ik vanmorgen mijn Twitter-account opende. De grap zat voor mij niet zozeer in de tekening als wel in de tekst die Bertrams er boven had geplaatst: Wel op de juiste plek rood maken! Die maakte bij mij een herinnering los.

Ik was destijds aanhanger van Joop den Uyl. We zaten in een rijtjeshuis aan een t-kruising van woonstraten in Best en hadden 'ome Joop' meer dan levensgroot op een biljet voor het raam hangen. We hielden gewoon van die man. Mag dat? Nou, onze toenmalige huisarts - overigens een onvergetelijk iemand - vond het maar niks. Was het toen nog KVP of reeds CDA? Ik ben het even kwijt. Maar essentieel voor dit verhaaltje is, dat de christen democraten toen een soort taxidienst organiseerden, waarmee bejaarden, nonnekes en slecht ter been zijnden naar het stembureau werden vervoerd.  Drie keer raaien welk stemadvies ze mee kregen. Maar echt nodig was dat natuurlijk niet. Zonder tien pagina's 'verkiezingsnieuws' in de krant en zonder avondvullende tv-debatten.

Bij de ingang van het stemlokaal, tevens uitgang, kwam ik 'n paar van die nonnekes tegen en ik kon het niet laten: 'En, heddem goed rood gemaakt?' Een exit poll noemen ze dat tegenwoordig. U zult er vanavond nog tot vervelens toe van horen.
'Ja,' grinnikte de zuster, 'en op de goeie plek.'

Hier past het cliché 'dat waren nog eens tijden', al zullen velen hun neus ophalen voor de toenmalige verkiezingspraktijk. Want, kijk nou eens. In Amsterdam-Noord begon het kiezen door jongeren vannacht om 0:00 uur met met een stemfeest. Mocht van minister Plasterk. En in Zevenhuizen, fusiegemeente Zuidplas, is een drive-in-stemlokaal. Mag ook van de minister, zij het dat de kiezer nog wel de auto uit moet naar het hokje. Als jullie het niet geloven, je kunt er nog heen; je mag immers overal stemmen, als je je identiteitsbewijs maar niet vergeet. De opvolger van Plasterk mag straks al dan niet goedkeuren dat je er voortaan een hamburger bij krijgt. En dat zou de Partij voor de Dieren dan niet tegen kunnen houden.

(Gesproken column Omroep Best, 15.03.17, 18:10 uur.)

Diplomatieke soap

In de tijd van de Vietnam-demonstraties wilden de deelnemers de toenmalige Amerikaanse president Lyndon Johnson (destijds vice-president en in het vliegtuig beëdigd op de dag van de moord op Kennedy) bejegenen als moordenaar. Dat kon natuurlijk niet, immers 'belediging van een bevriend staatshoofd' dus strafbaar. Het werd dus 'Johnson molenaar'. Iedereen wist toen ook wel wat er bedoeld werd.

Wat is belangrijker, interessanter, intrigerender? Belediging van een staatshoofd een regering of van de staat-zelve. Ik zie geen verschil. Bestaat er in Turkije een soortgelijke rechtsregel? Lijkt me twijfelachtig, gezien de staat van rechteloosheid waarin de bevolking daar zich bevindt. Je mag er niet eens nee denken, laat staan zeggen.

De gedroomde dictator Erdogan - je vraagt je af of er nog wel een grondwetswijziging nodig is om van de droom werkelijkheid te maken - eigent zich het recht toe, Nederland een fascistenstaat en bananenrepubliek te noemen en excuses te eisen voor het dwarsbomen van ministers die hier zijn politiek wilden komen preken. We zijn trouwens geen republiek, maar nog steeds een constitutionele monarchie, maar ook dat is hier niet van essentieel belang. Hoogstens lijkt het interessant, op het verdwenen verschijnsel van de absolute monarchie te wijzen, omdat het onophoudelijk streven van de heer Erdogan daarmee grote gelijkenis vertoont.

Het gevolg van Erdogans scheldkanonnades is een excuuseis per kerende post. Inmiddels van harte ondersteund door onder anderen Angela Merkel, wat niet niks is. Intussen is dit wel diplomatie van een weergaloos soapgehalte, of liever non-diplomatie.

Maar wat had het duo Rutte-Koenders anders moeten doen? Stel dat de Nederlandse regering het grove geschut van de Turkse president in lankmoedigheid over zich heen had laten gaan. Dat Mark Rutte de veel gesmade lach niet zou zijn vergaan.  Het huis zou hier - zeker zo vlak voor de verkiezingen - te klein zijn geweest. Er is gesuggereerd, dat Rutte en zijn VVD bij de verkiezingen wel garen zullen spinnen bij deze zaak. Zou kunnen, maar ik  wil er wel bij zeggen dat ik me geen kabinet kan voorstellen dat anders zou hebben gehandeld.

Telwerk

Tops en Tromp, die een boek schreven over ondermijnende criminaliteit (De achterkant van Nederland) zijn aan een tweede deel toe. Niet alleen vanwege de recente ontdekkingen van een weergaloos omvangrijk drugslab in Leende en van een al even mega foute sigarettenfabriek in een boerenschuur in Oirschot.

Alarmerende openingskop van het Eindhovens Dagblad vandaag: 'Criminelen stelen enorm veel stroom.' Nieuws? Niet echt, maar wel voor het eerst gekwantificeerd.

Het verloopt zo: Hennepboeven stelen jaarlijks honderden miljoenen kilowattuur stroom. (Inleiding)

Vervolgens:

Criminelen stelen jaarlijks voor zo'n 200 miljoen euro aan elektriciteit, een miljard kilowattuur.

En verder:

Enexis, het bedrijf dat het stroomnet in vrijwel heel Brabant, Limburg en het noordoosten van het land beheert, schat de diefstal in 2016 landelijk op 330 miljoen kWh.

Landelijk, dus inclusief andere netbeheerders, neem ik aan.

Ooit werd van De Telegraaf strijk en zet gezegd dat die krant niet kon tellen. Nou, vandaag de dag heb ik over het telwerk van het ED ook zo m'n twijfels.