Redactioneel ochtendoverleg

Voorzitter: ‘Goeiemorgen, allemaal. De krant van heden. Wat is minder, wat kan beter?’

Redacteur A: ‘Nou, zullen we het eerst maar eens over pagina 1 hebben, de opening?’
Voorzitter: ‘Spreek vrijuit. Ik vrees dat we aan de taal- en tikfouten vandaag niet toekomen.’
Redacteur A: ‘Dat die raket uit Rusland kwam, hoorde ik gistermiddag om 1 uur al via de NOS op Radio 1.’

Redacteur B: ‘Precies. En daarna is het in de journaals, in Een Vandaag en Nieuwsuur, om maar ‘n paar tv-rubrieken te noemen, tot moes gekauwd. Om van de social media nog maar te zwijgen. Ik vond trouwens dat RTL4 Nieuws het NOS Journaal weer verpletterend versloeg met het uitdiepen van deze affaire, maar…’

Voorzitter: ‘…Dat terzijde, wil je zeggen. Kom eens met het alternatief.’

A en B, tegelijk: ‘Die ontkenning van Rusland, natuurlijk!’

Redacteur C: ‘Willen we als papieren krant nog enige overlevingskans hebben, dan moeten we voorkomen dat de lezer pagina 1 direct omslaat, omdat hij er geen nieuws op vindt. Bovendien, hoe belangrijk het MH17-verhaal ook is, het is ons weer niet gelukt, te openen met een regionale aandachttrekker. Bevestiging van ons bestaansrecht toch?’

Voorzitter: ‘Hebben we wat dat betreft vandaag een kans laten liggen?’

C: ‘Nou en of. De ruzie rond de bouw van het HOV busstation bij Winkelcentrum Woensel, waardoor die al weken stilligt.’

A: ‘Je vindt dat teasertje onder “En verder” niks? Het verwijst naar een pittige opening van het regiokatern.’

Voorzitter: ‘Had je daarmee de krant willen openen?’

C: ‘Waarom niet? Van mij had de aanhef van MH17 best ergens onderin pagina 1 gemogen. Dat had de krant niet incompleet gemaakt. En we hadden onze regionale identiteit benadrukt. Daar ontbreekt het bij ons veel te vaak aan, met al die in Rotterdam gemaakte pagina’s binnen- en buitenland plus trivialiteiten, waarin regelmatig naar deze krant wordt verwezen; gestampte pot.’

Voorzitter: ‘Dat is helaas onvermijdelijk – zonder De Persgroep waren we er allang niet meer geweest.  Jullie hebben ons stof tot nadenken gegeven. Bedankt. Zijn er verder nog opmerkingen of vragen?’
…

‘Zo niet, dan wens ik jullie allen een prettige dag.’

Het private leuren begint weer

Let op, binnenkort begint het private leuren weer: zorgverzekeraars die je via etherreclame en direct mail met zogenaamd aantrekkelijke aanbiedingen, ik noem het voorspiegelingen, proberen over te halen om over te stappen. Maanden gaat dat weer duren. En bleef het daar maar bij. Er zijn namelijk meer kapers op de kust. ‘Wat betaalt u voor uw energie? Is dat wel in orde? Bent u een dief van uw eigen portemonnee?’

Nou de dieven weet ik elders. In de Tweede Kamer bij voorbeeld, waar fracties als D66 deze week niet beter wisten te doen dan de roep van Roemer om het aantoonbaar schadelijke eigen risico af te schaffen, belachelijk maken.

Afhankelijk van de contractdatum – bij veel mensen is dat in de herfst – kun je van  de energieleverancier voorstellen tot verlenging verwachten. In mijn geval is die datum 31 oktober. Rijkelijk op tijd ontving ik deze week van Nuon een pakket papieren met een omvang waar een notariële acte niks bij is. Om een waas voor de ogen van te krijgen.

Gelukkig kan ik dit soort stukken, inclusief de productvoorwaarden en – god betere – de aanvullende voorwaarden lezen, wat helaas lang niet van iedereen kan worden gezegd. Moeten die soms een juridisch adviseur of zo in de arm nemen en zie je dat gebeuren?

Nuon biedt bij een variabele prijs twee mogelijkheden.
1. ‘Blijven Loont’ = Ons advies, wat wil zeggen, direct 10% korting. Die korting wordt jaarlijks met 5% verhoogd tot het niveau van 25% is bereikt en die korting hou je dan zolang je bij Nuon blijft. De korting geldt niet voor vaste leveringskosten, wat dat ook wezen mag, overheidskosten, btw en netbeheerkosten.

2. De ‘Actieprijs’. Je contract wordt gewoon verlengd en je krijgt geen korting. Waarom dit actieprijs wordt genoemd, is niet duidelijk, want er verandert immers niets.
Nuon weet natuurlijk alles over mij, dus ze kan me, afgaand op mijn meest recente jaarverbruik, voorrekenen hoeveel optie 1 (Blijven Loont) me het komend jaar in mijn voordeel scheelt: € 15,98.

En voor de verdere toekomst? Da’s natuurlijk afwachten, waarbij je er vanuit kunt gaan dat de energieprijzen dalen. Daarover kan Nuon natuurlijk niets zeggen en daaromtrent zwijgt ze dan ook.
Kortom, ik weet het nog niet. Vorig jaar ontving ik van Nuon een brief met het volgende opschrift: € 300,—terug op uw rekening omdat we u graag als klant verwelkomen. Het bedrijf noemde dat letterlijk een welkomstscadeau.

Wat dat betreft ben ik nog steeds niet verwelkomd.

Cappuccino is een gok

Cappuccino, wellicht de meest populaire koffie van het moment, is doorgaans een gok. Is het bestanddeel koffie sterk genoeg? En, hoe staat het met de melkschuimkop? Heel vaak houdt het niet over, vind ik. In Oirschot heb ik onlangs zo’n bak teruggegeven. De serveerster erkende dat ‘er een foutje was gemaakt’ en bracht een nieuwe versie, die evenwel geen haar beter was.
Misschien ben je nog het beste uit bij ‘de Italiaan’, maar hoe Italiaans is die? Collega Sante Brun – Italiaanse roots – kan zich daar soms genadeloos over uitlaten.

Het magazine Misset Horeca publiceert jaarlijks een ‘koffie-ranglijst’. Die over 2015 is zojuist verschenen. Brabant komt er niet slecht uit. Weliswaar staat De Blonde Pater in Nijmegen (hoewel bijna Brabant) op nummer 1, maar derde in de rij is Pollevie in Den Bosch. Verder zie ik op 6 Hugo Oosterhout, in de gelijknamige plaats, en Nagelkerke in Oudenbosch op 8.  Verder 15. Block62, Breda, 16. Coffeelovers Van Piere, Eindhoven, 22. Gianottenmutsaers, Tilburg, 25. H32, Oss, 28. De Vrijheid, Oosterhout, 30. Café Coretto, Oss, 36. alweer Oosterhout: Landgoed Bergvliet, 37. Stout, Aarle-Rixtel, 45. ‘t Elfde Gebod, Tilburg, 56. De (H)eerlijkheid, Schijndel, 62. Bakkerij Royal, Den Bosch en 85. Sam Sam, Breda.

Nu ik toch bezig ben, uitkijken is het ook met gerechten die op de menukaart staan vermeld als maaltijdsalade. De prijzen variëren dan van  iets minder dan ‘n tientje tot veertien euro. Ik heb daarmee in Best de afgelopen weken twee keer m’n neus gestoten: vulling van niks en/of ontbreken van dressing.

Criterium, waarmee een eetgelegenheid bij mij staat of valt: als je bij voorbeeld een glas wijn bestelt en een gratis glas kraanwater ter begeleiding wordt dan geweigerd, dan heeft zo’n  tent bij mij afgedaan. Hohoreca, ik dacht dat we daarover in Nederland waren uitgediscussieerd.

Ja, weg ermee!

Al  55 jaar worstelen Eindhoven en directe omgeving, met de vraag, hoe de bestuurlijke organisatie aan te passen aan de sociaal-economische werkelijkheid. Een worsteling zonder end dus. Het begon in de jaren zestig van de vorige eeuw met de vanuit de stad bekeken logische correctie van de grenzen, zoals de annexatie van de wijk Tivoli, die als een wormvormig aanhangsel van Geldrop het  stadsdeel Stratum binnendrong. In omringende gemeenten als Veldhoven en Best waren de reacties op de annexatiedrang van Eindhoven als was men door een adder gebeten. Er ontstond een nieuw woord: Annexionist, een en andermaal gebruikt door het oppositionele Bestse raadslid Ad van Geffen later, misschien wel bij wijze van beloning, gepromoveerd tot wethouder.

De oplossing leek aanvankelijk gelegen in de oprichting van het Samenwerkingsorgaan Agglomeratie Eindhoven. Het werkte voor een aantal jaren, maar onder meer uit een oogpunt van democratie (getrapte verkiezingen!) schoot het in duurzaamheid (om dit modewoord te gebruiken) toch weer tekort. Dat manco gold voor zijn opvolger Samenwerkingsorgaan Regio Eindhoven (SRE) wellicht in versterkte mate. Bovendien was het te duur en dat heeft tijdens de recente economische crisis ongetwijfeld een rol gespeeld bij zijn tamelijk geruisloze verdwijning.

Intussen is er, onder invloed van de zojuist afgetreden burgemeester  van Eindhoven, Rob van Gijzel, en de pretenties van 040 als metropool en trekker van Brainport, stevig gehamerd op de doorslaggevende economische betekenis van de stad  in  het algemeen. Daarbij doet Eindhoven natuurlijk niet onder voor de zogenaamde Grote Vier. Dit is een gedachte, die de opvolger van Van Gijzel, John Jorritsma – als oud-directeur van de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij bepaald geen geparachuteerde vreemde eend in de bijt – kennelijk ook als wapenspreuk heeft gekozen.

Nu eindelijk spijkers met koppen? De provincie Noord-Brabant, althans de betrokken portefeuillehouder/gedeputeerde, omarmt volgens een krantenverslag, kritiekloos de uitkomst van een onderzoek van een Commissie Demmers naar de toekomst van de momenteel vrijwel onbestuurbaar gebleken randgemeente Nuenen: samenvoegen met Son en Breugel en toewerken naar een situatie, waarin Eindhoven de volledige zeggenschap krijgt over zaken als wonen, werken, infrastructuur, kortom alles wat er toe doet. De randgemeenten rest de lantaarnpalen, als ge begrijpt wat ik bedoel. Het gaat in dit rapport  over veel meer dan Nuenen en Son. En wel op een zodanige manier, dat ik alleen maar kan concluderen: weg ermee!

Ik ben dus buitengewoon gelukkig met het commentaar van Chris Paulussen, vandaag, in het Eindhovens Dagblad, met als openingskop van de krant: ‘Geen gesol met de democratie!’ Een commentaar als echt hoofdartikel op de voorpagina. Terug van weggeweest. Een mooi handvat voor het ongetwijfeld op handen zijnde regionale debat, waarin de gedachten van de opeenvolgende Eindhovense burgemeesters helemaal niet onder behoeven te sneeuwen.

Vincent van Gogh Terminal

Het idee is afkomstig van de Commissaris des Konings, Wim van den Donk: noem het nieuwe station van Breda naar Vincent van Gogh. Vincent van Gogh Terminal. Zoiets. Alsjeblief zeg.

De wereldberoemde schilder zou heel wat met Breda hebben gehad. Ik citeer BN/DeStem: ‘Opa vestigde zich als dominee van de Grote Kerk in Breda, vader werd predikant in Zundert en later in Etten, oom Cent rentenierde in Princenhage. Het is maar een greep van wat de Van Goghs hadden met Breda en de regio.’ Onvermeld is dat de uitdrager Couvreur ooit met een handkar vol tekeningen van Vincent door de stad sjouwde.

Het wemelt in Brabant van de steden en dorpen die ‘iets met Van Gogh’ hadden. Ik raad de Stichting Cultuurbehoud Breda, die zich actueel met het naamgevingsidee bezig houdt, op te schieten met de uitwerking, anders kaapt wie dan ook het voor haar neus weg.

Terminal. Dat woord is afgeleid van terminus, eindpunt. Ja laten we onderhand eens ‘n punt zetten achter die Van Gogh-gekte en eerst eens de NS achter de broek zitten, opdat die HSL-lijn Amsterdam-Antwerpen met zijtak naar het nieuwe Bredase station (dat daarop is ontworpen) een feit wordt. De Brabants-Zeeuwse Werkgeversvereniging (BZW) heeft daar terecht dezer dagen op aangedrongen.

Breda moet maar niet volstaan met, zoals burgemeester Depla zei, apetrots (daar is het woord weer) te zijn op z’n station.

Hart voor de patiënt? Ik begin zelf een ziekenhuis

Patiënt met hartritmestoornissen, één van de 800.000, heeft zich na een wachttijd van ‘n half jaar volgens het verstrekte boekje grondig voorbereid op een ingreep. Vanaf een bepaalde tijd niet meer eten en drinken, medicijnengebruik aanpassen. De mentale voorbereiding maar even buiten beschouwing gelaten. Dan komt om kwart over acht ‘s morgens vanuit het Eindhovense Catharinaziekenhuis, ‘hartcentrum van Nederland’, een allesbehalve bevrijdend telefoontje: ‘Teveel bedpersoneel heeft zich ziek gemeld.’ Weer verschuiven. Zeker een maand, want ‘dokter D. is hier niet zo vaak.’

Ziekmeldingen op de mildste nazomervrijdag van het jaar, met vooruitzicht op een nòg zomerser weekeinde. Ah! Is er nog controle aan huis? Zou me niet verwonderen, als ook daarop is bezuinigd. En, er wordt tegenwoordig toch zo veel met oproepkrachten gewerkt? Mag 'ziekte' voor een ziekenhuis een aanleiding zijn, om het hele dagprogramma op z'n kop te zetten? Wat? Te elimineren!

De dochter van de patiënt – de familieapp werkt razendsnel – roept: ‘Ik wil jou wel komen verzorgen,’ maar dat is natuurlijk galgenhumor. En de patiënt-zelf plant met een lankmoedigheid die aan blijmoedigheid grenst een aangename dagbesteding, ter compensatie. 

Maar weet de bestuursvoorzitter, de ceo, of hoe die ongetwijfeld fors betaalde bonzen ook mogen heten, van de gestroomlijnde gang van zaken in het gedurende enkele jaren grondig verbouwde en met dat hartcentrum uitgebreide hospitaal? Wie is hier anders verantwoordelijk?

Hartcentrum van Nederland, het is de patiënten/bezoekers tijdens de bouw ingehamerd met snorkende reclamefoto’s op de bouwschuttingen. Weten die bobo’s veel, hoe moeilijk het is, dit soort pretenties waar te maken. Ze zagen nog niet eens dat in de nieuw entreehal een vervelende trap was geconcipieerd, die na voltooiing van alarmlichtjes moest worden voorzien.

Ik begin zelf een ziekenhuis. Zonder koosnaampje als ‘t Cathrien.

Werkklimaat ten kantore

De gemeente Utrechtse Heuvelrug wil zeventien ambtenaren, ouder dan 62 jaar, door jongeren vervangen, omdat ze ‘de moderne tijd’ niet aankunnen. Online werken, computeren, je kent dat wel. Ben benieuwd of de gemeenteraad deze vlieger van B en W op laat gaan. Sinds enige tijd ben ik allergisch voor ‘leeftijdsdingetjes’, sinds mij iets dergelijks voor de voeten is gegooid.
Intussen promoveert ene Atze Boerstra aan de TU/e op het werkklimaat (letterlijk) ten kantore. Mensen kunnen kunnen ziek worden van de airco, als ze die niet zelf kunnen regelen – beschikken ze wel over een ‘eigen’ thermostaat, dan daalt het ziekteverzuim dramatisch.

Het ‘rijk geïillustreerde’ krantenartikel hierover vertelt dit verhaal wel drie keer. Tegenwoordig krijgen journalisten tevoren opgegeven, hoeveel tekens hun stuk moet tellen, vandaar. Wat ‘n geluk dat ik ‘boven de leeftijd' ben.

Toch, anderzijds: over temperatuur en deszelfs regeling kun je een flinke boom op zetten. Tijdens een recente hittegolf heb ik meermalen op het punt gestaan, bezorgd naar onze onderburen, die lieve Jeanne en Jaap, van wie de laatste al een eind in de tachtig is, te roepen: drinken jullie wel genoeg? Hier ten huize is de afspraak gemaakt, dat over temperatuur niet wordt gediscussieerd. Het door promovendus Boerstra gesignaleerde verschil in perceptie terzake tussen man en vrouw, is namelijk evident.

Van een gevecht over al dan niet aanzetten van de airco in de auto is dus allerminst sprake. Ook niet over het neerlaten en weer opdraaien van de zonneluifels. Geven en nemen hè? Ook wat betreft het regelen van de lichtinval sec.

Ik heb in de jaren zestig nog de bouw en ingebruikneming meegemaakt van het krantenpaleis (zo noemde men dat toen) aan de Wal in Eindhoven – intussen alweer vervangen door een ander kantoor. Airco was toen nog geen algemeen goed, welk gemis zich danig liet gevoelen toen wij daar eenmaal onze inktslavenarbeid zaten te verrichten: op typemachines, wel te verstaan. Maar het begrip ergonomie had toen toch al wel ingang gevonden, dus bezorgde de baas ons na verloop van tijd een aantal individueel bedienbare aircokasten, die in de bovenlichten van de ramen werden gemonteerd. Gevolg: discussies. Aan of uit? Als het aan mij lag, ja, maar ik had een oudere collega, die er absoluut niet tegen kon: Sjef B. Daar eddet al. Het was in de tijd dat het gezegde de ronde deed: ‘Bij het ED is iedereen chef, behalve Sjef B.’

Wil je het weten? Ik was chef, maar als het op de temperatuur aankwam, was ik Sjef ter wille. Laat staan dat vervanging door een jongere werd overwogen. CHU-kamerlid freule Wttewaal van Stoetwegen (wie herinnert zich nog deze markante dame?) zou geroepen hebben: Gekkenwerk!

'Ze is wel moslim gebleven'

Ooit las ik in een verklarend woordenboek, ik meen zelfs dat het Van Dale was, dat de inwoners van Oirschot door het leven gingen met de scheldnaam barbaren. Hadden de Bestenaren, immers in de negentiende eeuw van Oirschot afgescheiden, daar de hand in? Zou best kunnen. Zeer kan heel oud worden. Dat Oirschot het er, na publicatie van dit gegeven, niet bij liet zitten, laat zich raden. Al hadden ze daar toen nog geen Shopping Sunday. Maar stigmatisering is van alle tijden en animositeit tussen aan elkaar grenzende dorpen evenzeer.

Toen de hoofdredacteur van een regionale krant in de  jaren zestig van de vorige eeuw op het idee kwam, plaatselijk nieuws onder een grafisch weergegeven vaste plaatsnaam te zetten en Heeze-Leende onder één noemer ving, waren de poppen aan het dansen. (Nochtans horen de dorpen bij elkaar, immers ze behoorden in het feodale tijdperk tot een heerlijkheid van die naam; intussen vormen ze trouwens één gemeente.)

De tijd dat je in de krant las ‘Bestenaar hakt met bijl in op echtgenote’ of, ter diskwalificatie van oud MP en kamerlid Pieter Sjoerds Gerbrandy, ‘Friese snorrebaard zat er naast’, is voorbij, hoort dat althans te zijn. Ook regionale media emanciperen al zou je dat niet altijd zeggen.

Enkele voorbeelden uit de recente berichtgeving: ‘Pool valt 3-jarige peuter lastig.’ en ‘Pool knoeit met tachograaf.’ Die Polen toch, ga je dan denken. Of niet soms? Ik inderdaad niet. Ik kom uit het Bredase en het zijn de Polen die dat stuk West-Brabant in 1944 hebben bevrijd. Zoiets vergeet je nooit meer.

In Werkendam is een 26-jarige vrouw aangehouden, die een aanslag namens IS zou hebben voorbereid bij de Efteling. ‘Stoerdoenerij,’ volgens haar advocaat. Ze heeft IS inmiddels afgezworen, maar ‘is wel moslim gebleven’. Daar zal de islamitische gemeenschap in Nederland blij mee zijn.

(Gesproken column Omroep Best, 14.09.16, 18:10 uur.)

Blijmakertje voor Eindhoven

Rob van Gijzel heeft Eindhoven en zichzelf bij zijn afscheid als burgemeester een cadeautje gegund. In het interview dat hij het Eindhovens Dagblad bij deze gelegenheid toestond, verklapte hij dat de regering op Prinsjesdag een onderzoek naar een nieuwe verdeelsleutel van de jaarlijkse uitkeringen uit het Gemeentefonds bekend zal maken, waarbij meer rekening zal worden gehouden met de waarde van de gemeenten (steden) voor de Nederlandse economie.

Ongetwijfeld een opsteker. Maar veel meer dan een blijmakertje is het niet, al krijgt de Brabantse motor ‘fors meer’. De openingskop van het ED, Klinkende munt uit Den Haag, lijkt me dus lichtelijk overdreven.

Van Gijzel, die dankzij zijn tot in Den Haag reikend netwerk de exclusiviteit van RTL4 wat betreft het jaar-in-jaar-uit lekken uit de rijksbegroting doorbreekt, rekent de krant voor dat Eindhoven ‘een stevige verhoging’ van het bedrag per inwoner wacht met € 1,53 tot € 26,53.

Wacht even met al te uitbundig juichen, want onder anderen  ‘concurrent’ Rotterdam vangt sinds jaar en dag (dus nog zonder de aangekondigde herberekening) de lieve som van 140 euro per inwoner. Laten we hopen dat het blijmakertje achteraf geen zoethoudertje blijkt.

Van Gijzel heeft veel gedaan om erkenning te krijgen voor het substantieel aandeel van zijn stad in de BV Nederland. Maar voordat een einde is gemaakt aan de heersende wanverhoudingen, zal er nog heel wat water door Dommel en Maas moeten vloeien.

Het kan Eindhoven hoopvol stemmen dat Van Gijzel’s opvolger, John Jorritsma, geïnterviewd door Omroep Brabant, onomwonden heeft vastgesteld dat er in dit land, als het over de steden gaat, niet langer gesproken moet worden van ‘de grote vier’, maar van ‘de grote vijf’.

Geen kip, eh...haan die er naar kraait

Het gaat voornamelijk over geld en macht (macht is geld en geld is macht). Wat dat betreft zijn we nog geen steek opgeschoten sinds de middeleeuwen. Dus stellen we de vraag: wie betaalt de miljoenenschade die vanmorgen is ontstaan door het kantelen van een vrachtauto met naar verluidt 3000 kippen (waarvan 2000 het leven lieten) nabij knooppunt De Hocht (A2/N2, A67) bij Eindhoven.

Dit ongeluk en z’n gevolgen beheerste het nationale radionieuws tijdens de ochtendspits, want passage van de Eindhovense randweg vanuit het zuiden was vrijwel onmogelijk en met vertraging van het verkeer tot anderhalf uur tussen Turnhout en Venlo diende men ‘ernstig rekening te houden.’

Het is al weer vijf jaar geleden dat de toenmalige verkeersofficier van justitie, Koos Spee, pleitte voor een vijfjaarlijkse bijscholing van automobilisten. Ik verbond daar toen de opmerking aan, dat vrachtautochauffeurs daarvoor als eersten in de rij moesten gaan staan. Sindsdien is het alleen maar erger geworden, niet in het minst door  de ‘synchronisatie’ van het whatsappen en de cruise control. Vrachtauto’s als veroorzakers van verkeersinfarcten behoren meer dan ooit tot de orde van de dag. Maar over dat idee van Spee is natuurlijk nooit meer iets vernomen.

De berichtgeving over het kippendrama op en rond De Hocht is uiterst voorspelbaar. Om half tien – de verwachting was half negen – was de boel opgeruimd en kwam het verkeer langzaam weer op gang. Ik geef geen verslag, ik verklaar me hierbij tot ‘ervaringsdeskundige’ à la de mensen die de nabije status van de Oranje-selectie inschatten. Het komt immers telkens op hetzelfde neer. En de maatschappelijke/economische schade zal ook nu buiten beeld blijven.

BN-ers tot alles bereid, zelfs ons vervelen

Op de voorpagina van de krant zag ik aangekondigd dat BN-ers Suske-en-Wiskes gaan schrijven. Voor het goede doel. BN-ers zijn overal voor te porren als het maar nog meer aandacht oplevert. Het wachten is op lui die er niet voor terugschrikken, een Shakespearedrama te concipiëren. Ik geef toe, de vergelijking is nogal bizar, maar intussen draait de geestelijke vader van Sus en Wis zich te Antwerpen om in zijn graf.

Het sterretje Halina Reijn heeft inmiddels emmers nationale stront over zich heen gekregen, wegens haar column in de AD/R Nieuwsmedia over het aangestaard (nagestaard, meldde een krantenkop achteraf, maar dat is iets totaal anders) door zeekoeien op de lopende band van Schiphol. Zelfs
premier(-kandidaat) Rutte deed er zijn zegje over, maar dan in zalvende zin: ga er als  BN-er ontspannen mee om. En dat met de van hem bekende, betoverende lach – een praktisch itempje in de inmiddels losgebarsten verkiezingsstrijd.

Toen AD/R Nieuwsmedia, onderdeel van De Persgroep, dit voorjaar een aantal nieuwe columnisten aankondigde, naast gevestigde schrijvers als Tommy Wieringa en Marjan Bloem, leidde dat – niet alleen bij mij – tot wenkbrauwgefrons. Want het accent lag weer eens flink op een hoog BN-gehalte, op mensen van wie het nog maar de vraag was of ze wel konden schrijven, zonder het voortdurend te hebben over de pot en de ketel in eigen huis en tuin.


Ik moet zeggen, een aantal van hen (inderdaad, niet van hun) is me best meegevallen. Zelfs Paul de Leeuw, door vakschrijver Jos Kessels met mijn instemming doorgaans nader aangeduid als ‘de bolle’, blijkt als verteller van ditjes en datjes min of meer een openbaring. En zo kan ik er nog wel enkelen noemen. Maar zo’n louter op uiterlijk en bekend zijn geselecteerde Halina Reijn kon me van meet af aan gestolen worden.

Etaleer je gerust met in de taxfree shop aangeschafte peperdure kleren in de vertrekhal van Schiphol maar verveel ons niet langer met je armzalige gedachtenkronkels.

Klandestiene bijrijder met Britse baret

Vanuit het Brabantse Maarheeze wordt een grote onlineveiling gehouden van legermaterieel (trucks, tanks en tal van accessoires, samen wel 250 kavels) uit Wereldoorlog 2. Gerestaureerd en eventueel rijklaar. Er is een truck bij, die voor mij, als 12-jarige, de vervulling betekende van een jongensdroom.

In onafzienbare colonnes zagen we ze in 1944, bij de bevrijding van Brabant aankomen. In mijn herinnering werden ze 1500 weights genoemd, maar al googlend kom ik er niet uit. Correcties welkom.

Deze trucks gingen vanaf 1945 tot de uitrusting van het Nederlandse leger behoren. Alweer in mijn herinnering – maar vertrouw er maar niet op – zat het stuur rechts. Mijn oudste broer was destijds, na zijn krijgsgevangenschap en een bijscholing in Glasgow, als tweede luitenant verbonden aan wat toen Aan en Afvoertroepen (AAT) heette. Hij was pas getrouwd en woonde in Harderwijk. Tijdens een logeerpartij aldaar (ik weet nog dat ik op de reis erheen een lange grijze, ongevoerde overjas in de trein had laten liggen, wat te maken kan hebben gehad met het fraaie zomerweer - die wollen jas had ik overgehouden aan een kinderuitzending naar Engeland in het voorjaar van 1945) nodigde hij mij uit, mee te gaan met een oefening colonne rijden over de Veluwe.

Dat lef heb ik – achteraf bezien – nooit achter hem gezocht, want voor zoiets had hij best een douw kunnen krijgen, om van erger maar te zwijgen. Als melkmuil (nou, zóveel zal het niet gescheeld hebben met de aardige rekruut achter het stuur) werd mij, ter camouflage een Britse baret opgezet, niet zo’n kleintje met lederen rand zoals je ze nu, strak over het hoofd getrokken, nog wel ziet, maar zo’n reuzenpannekoek. Ik zie me nog zitten, de elleboog uit het raam; net echt.

Weet er verder nauwelijks meer iets van, maar toch genoeg om met vertedering naar zo’n ‘1500 weight’ te kijken.

Klandestiene bijrijder met Britse baret

Vanuit het Brabantse Maarheeze wordt een grote onlineveiling gehouden van legermaterieel (trucks, tanks en tal van accessoires, samen wel 250 kavels) uit Wereldoorlog 2. Gerestaureerd en eventueel rijklaar. Er is een truck bij, die voor mij, als 12-jarige, de vervulling betekende van een jongensdroom.

In onafzienbare colonnes zagen we ze in 1944, bij de bevrijding van Brabant aankomen. In mijn herinnering werden ze 1500 weights genoemd, maar al googlend kom ik er niet uit. Correcties welkom.

Deze trucks gingen vanaf 1945 tot de uitrusting van het Nederlandse leger behoren. Alweer in mijn herinnering – maar vertrouw er maar niet op – zat het stuur rechts. Mijn oudste broer was destijds, na zijn krijgsgevangenschap en een bijscholing in Glasgow, als tweede luitenant verbonden aan wat toen Aan en Afvoertroepen (AAT) heette. Hij was pas getrouwd en woonde in Harderwijk. Tijdens een logeerpartij aldaar (ik weet nog dat ik op de reis erheen een lange grijze, ongevoerde overjas in de trein had laten liggen, wat te maken kan hebben gehad met het fraaie zomerweer - die wollen jas had ik overgehouden aan een kinderuitzending naar Engeland in het voorjaar van 1945) nodigde hij mij uit, mee te gaan met een oefening colonne rijden over de Veluwe.

Dat lef heb ik – achteraf bezien – nooit achter hem gezocht, want voor zoiets had hij best een douw kunnen krijgen, om van erger maar te zwijgen. Als melkmuil (nou, zóveel zal het niet gescheeld hebben met de aardige rekruut achter het stuur) werd mij, ter camouflage een Britse baret opgezet, niet zo’n kleintje met lederen rand zoals je ze nu, strak over het hoofd getrokken, nog wel ziet, maar zo’n reuzenpannekoek. Ik zie me nog zitten, de elleboog uit het raam; net echt.

Weet er verder nauwelijks meer iets van, maar toch genoeg om met vertedering naar zo’n ‘1500 weight’ te kijken.

Bureaucratie

De in Nederland geboren schrijver van Turkse komaf Özcan Akyol is een van de meest gelezen en gewaardeerde columnisten. Hij schrijft onder meer voor de AD/R Nieuwsmedia, waaronder het ED. Hij schuwt bij voorbeeld ‘de Turkse kwestie’ niet, zij het dat hij zich dan begrijpelijkerwijs voorzichtig opstelt en ‘olie op het vuur’ vermijdt. Akyol weet dat hij door de landgenoten van zijn ouders scherp in de gaten wordt gehouden en ziet dat, als ik het goed begrepen heb, ook in zijn mailbox

Vandaag gaat het in zijn column over Nederland, in het bijzonder een schrijnend geval van bureaucratie in de gemeente Apeldoorn: een voedselbank dreigt het loodje te leggen omdat haar vestiging is strijd is met een bestemmingsplan.

Akyol veegt vakkundig de vloer aan met deze naar het lijkt lompe manier van doen, maar hij maakt aan het slot van zijn stuk toch een – voor hem zeldzame – uitglijder. Hij schrijft: Onze hang naar structuur en uniformiteit is misschien een beetje doorgeslagen. Ik begrijp ook wel dat bureaucratie een belangrijk fundament van onze welvaart is, maar als regels zwaarder dan menselijkheid gaan wegen, schiet het middel zijn doelen voorbij.

Bureaucratie als fundament van onze welvaart? Oei, bureaucratie is een kankergezwel in onze maatschappij. Altijd en overal..

Regen als metafoor van Mozarts verveling

Oostenrijk is een regenrijk land, de zuidkant van de Alpen (Karinthië) uitgezonderd. Ongeacht klimaatverandering. Dat weet, diep in z’n hart, iedere toerist als-ie z’n zonnige vakantiekiekjes op herhaalde uitnodiging naar de krant stuurt. De 24-jarige Wolfgang Amadeus Mozart, wiens Geburtshaus in Salzburg de grootste trekpleister is, stelde het al vast.

De meester hield in 1780 ‘n soort dagboek bij, waarin hij onomwonden op ironische toon getuigde van de verveling die hem in Salzburg in z’n greep had. Hij haatte het door zijn broodheer, aartsbisschop Colloredo, gedomineerde provinciestadje, stelde zijn ‘ultieme’ biograaf, Wolfgang Hildesheimer, in 1977 vast. Onderstaand ‘regenjournaal’ is aan Hildesheimers boek ontleend. Af en toe neem ik ook een fragment mee, waaruit het landerige gevoel  van de componist blijkt.

12 augustus 1780: Een donderbui en hard geregend.

13 augustus: Om 7 uur in de Mirabellgarten gaan wandelen zoals je in de Mirabellgarten gaat wandelen, gaan wandelen, zoals je gaat wandelen, gaan zoals je gaat. Regenachtig naar niet geregend, stukje bij beetje – glimlacht de hemel!

14 augustus: Om 6 uur wandelen. Mooi weer, om 9 uur geregend.

15 augustus: Om 7 uur met mijn Papa in de Mirabellgarten gewandeld. Aardig weer. ‘s Middags een donderbui. En geregend.

16 augustus: Na het avondeten naar de finale muziek aan het hof en in het Collegio. Geregend, daarna opgeklaard. En weer geregend.

17 augustus: Bij Mad:selle  Heilig, die met haar grote teen haar neus uitpulkt (…) geweest. Geregend.

18 augustus: Om 7 uur wandelen. Mooi weer. ‘s Avonds is het gaan betrekken. Geregend.

19 augustus: (Hier toont Mozart zich van zijn scabreuse kant.) om te schijten, mijn persoontje, een ezel, een lammeling, weer een ezel, en ten slotte een neus, in de kerk. Thuis gebleven de pomp in mijn aars, pomp mijn aars een beetje erger op. ‘s Middags Katherl bij ons, en ook de Heer Fuchs-Flikflooi, die ik daarna braaf de kont gelikt heb; o kostelijke kont! – Doctor Barisani ook gekomen. De hele dag geregend.

20 augustus: Het meest afschuwelijke weer. Niets dan gieten, gieten, gieten et caetera.

21 augustus: Geregend.

22 augustus: Om half 6 gaan paraderen. Mooi weer.

23 augustus: Om 7 uur in de Mirabellgarten wandelen. Mooi weer. Ben ik een echte idioot? of een flikflooier, ezel en kuitenflikker.

Saldo: 12 dagen, waarvan 10 op z’n minst regenachtig.

Het jaar daarop nam Wolfgang ontslag als musicus aan het Salzburger hof; een schop onder z’n kont van de aartsbisschoppelijke intendant, graaf Arco, was zijn vertrekpremie.

Toontje lager

Zullen we met z'n allen afspreken, 'n toontje lager te gaan zingen? Ja, ik ook hoor. Begin morgen. De hoge tonen geldt in de eerste plaats het verwachtingspatroon van de Olympische Spelen, kortweg Rio 2016, uitgevent door de al dan niet sociale media, de npo voorop. Mocht u er nog niet achter zijn, dat staat voor Nederlandse Publieke Omroep, maar u mag er wat mij betreft ook Nederlandse Pruts Omroep van maken.

De Britse krant The Guardian – het kan ook The Independent zijn geweest, hou me ten goede – publiceerde zondag een wereldkaart, waarop de deelnemende landen in Rio in cirkels werden weergeven: hoe meer medailles, hoe groter de cirkel. Het beeld week nauwelijks af van de geografische omvang van de landen. Dus Nederland als twaalfde in de rij is redelijk naar verhouding.

We hadden natuurlijk méér verwacht en met name de npo had daar bij voorbaat haar programmering op afgestemd met die Sportzomer, die alle vaste rubrieken op onder meer de nieuws- en sportzender Radio 1 van tafel veegde. Komt goed uit, kunnen al die grootverdieners doorluieren. Dat men daarmee alle belastingbetalers, zonder onderscheid een wanproduct (iemand constateerde 'verslaggeving vanuit de Hilversumse bezemkast') door de strot duwde, zal ze daar een zorg zijn. Resultaat: een massale vlucht naar de commerciëlen, waar ze beter dan wie ook weten dat de komkommertijd iets van een zeer ver verleden is. Wie van mening is dat er buiten de sport niks aan de hand is, steke zijn vinger op.

En wat doe je bij gebrek aan voldoende gouden plakken? Praten, praten, praten, met zo'n reusachtige NOS-knol voor de neus, of in de bezemkast, onder leiding van alweer zo'n fout baardje. Wat 'n geluk dat er even gevlamd kon worden rond de omstreden bierdrinker annex ringartiest Yuri van Gelder. De rechtszaak leverde trouwens op Twitter wel het woord van de dag op: Yuriprudentie.

Toontje lager. Ik mag deze column voorlezen voor onze hoogst eigen Omroep Best, dus laten we vooral de hand in eigen boezem steken. Ook gij gemeenteraad, die in juli met vakantie ging, na de mensen van het cultureel centrum 't Tejaterke met een tekort van € 175.000 euro het bos in te hebben gestuurd. Sommige fracties hebben zich gehaast nog gauw even in Groeiend Best hun paadje schoon te vegen. Een onverdiende vakantie.

(Gesproken column, Omroep Best, 17.08.16, 18:10 uur.)

Bastaardvloeken

Wat hadden ze er een moeite mee, in het radioprogramma Nachtzuster: ‘Waar komt het woord waarempel vandaan?’ Ja met een woordenboek, al is het maar een oude Kramer’s, is het equivalent natuurlijk snel opgezocht: waarachtig, werkelijk. Maar de etymologie, de achtergrond?

Voortijdig wakker, wil ik best graag naar Nachtzuster luisteren, maar bellen of twitteren, niet dat ik er te lui voor ben hoor, maar ik ben als de dood Levensmaatje in haar slaap te storen. Daarom maar dit stukje, want het jeukt wel.

In subjectieve zin, is ‘waarempel’ ‘n soort bastaardvloek, te vergelijken met jeetje voor Jezus en heden (‘Och heden’) voor Here. ‘Gij zult de naam des Heren niet ijdel gebruiken.’ En…alleen God is waarachtig. Potverdomme is nog te sterk potverdikkie mag. Hoewel, mijn (katholieke) moeder was niet ingenomen met een geboortekaartje dat luidde: ‘Potverdikkie, alweer ‘n Soeterikkie.’ Ze zette trouwens wel eens ‘n schaal op tafel met de woorden ‘gort voor domme mensen’.


Op de r.-k lagere school werd ons geleerd, dat vloeken geen zonde was, maar wel onbeschaafd. In rechtzinnig protestantse kringen werd daar dus totaal anders over gedacht, vandaar al die pseudo-vloekjes, of hoe zal ik ze anders noemen.

De moeder en haar puber

Over de moeder en haar puber schreef ik al eerder. Intussen gaat het ‘gevecht’ natuurlijk door, nou ja, misschien is het eerder een vorm van overleg. De knul wordt binnenkort vijftien en in verband met de vakanties mocht-ie z’n feestje alvast geven.

Het liefst zonder aanwezigheid van de ouders, natuurlijk. Maar dat is nog eens nadrukkelijk gestipuleerd: voorlopig niet. Zijn lijstje van uit te nodigen vriendjes omvatte liefst dertig namen, maar de moeder vond: begin es met vijftien. Het zouden er uiteindelijk zeventien worden; alla, vooruit dan maar.

Kinderen en drank. Komt er een jongen aanzetten met een fles Baccardi rum. Wat is het alcoholpercentage van dat spul? Vijfendertig procent? Vijfenveertig kan ook.

De moeder: Regel jij dat of ik?

De jarige: Ik zal het wel doen.

Het drankorgel moet zoiets gevraagd hebben als ‘Moet ik nu weg?’ Nee dus. En: ‘Belt je moeder nu mijn ouders op?’ Ook al niet.


Iedereen blij en tevreden. Kans op herhaling miniem. Die rum staat daar op het aanrecht. Misschien was het wel een collectief  'cadeau'. Daar zal dan wel flink over nagekaart worden.

Boerenkinkels

Thijs Zonneveld is wellicht een van onze beste wielercommentatoren. Ooit prof, zonder sporen van roem weliswaar (die blijft zo ongeveer beperkt tot het winnen van de derde etappe van de Volta Ciclista Internacional a Lleida) weet hij natuurlijk waar hij het over heeft. Bovendien pleegt hij zijn Tourcolumns in briljante, meeslepende stijl te formuleren. Ze vallen onder de categorie ‘een goed verhaal is nooit te lang’. Zodoende is hij hier tijdens de Tour het zonnetje in huis. Hij is ook sterk in het terughalen van vergeten woorden, zoals vandaag boerenkinkel.

Zonneveld schrijft in de AD/R Nieuwsmedia in een weergaloze karakterschets van “de enige echte concurrent van koploper Froome in de Tour 2016”: ‘Bouke Mollema  is, zoals zoveel wielrenners tegenwoordig, bepaald geen ongeletterde boerenkinkel.’

We weten allemaal waar dat op slaat: op de eenvoudige katholieke mannen uit Brabant die in de vorige eeuw het wielrennen ‘op de kaart zetten’. De Wagtmansen, de Van Ests, de baanrenners Braspenninx en Schulte. Die ontwikkelden hun krachten en behendigheid op de fiets als pungelaars met een pak boter op de bagagedrager, achterna gezeten door de douaniers. Het waren géén boeren, eerder bouwvakkers. Sint Willebord, gemeente Etten-Leur, was hun biotoop. Van daaruit bouwden ze hun roem op. Inderdaad, met alleen lagere school, maar voor het fietsen hoefde je niet geletterd te zijn. En mannen als IJzeren Willem (van Est), waren gevormd uit één stuk, ruwe diamanten met lef, die zich aan fietsbanden uit een ravijn lieten hijsen – Wimme in 1951 – om enkele jaren later ‘nog even’ in één dag Bordeaux-Parijs te verschalken.

Ik verwijt Thijs Zonneveld (35) helemaal niks. Hij weet veel over het hedendaagse fietsen, maar weinig van het verleden. En hij is een Hollander en dan sta je wel heel ver af van de boerenkinkels.

Hond ruikt meer dan je denkt

In het populaire radioprogramma Nachtzuster van Omroep Max kunnen luisteraars elkaar vragen stellen. Een bloemlezing van de flauwekul die dan voorbij komt, zou een apart stukje kunnen opleveren, maar dat doen we nu even niet. Onlangs was er iemand die wilde weten, waar honden het vermogen vandaan halen, vast te stellen dat het niet goed gaat met baasje. Een zinnige vraag, kan ik uit eigen ervaring zeggen, want toen mijn jongste zuster voor het einde van haar lang, gelukkig leven stond, vertoonde haar hond Elsa duidelijk tekenen van droefenis.

Het antwoord kwam vrij snel: honden ruiken dat. Ja, wat honden al niet ruiken. Dezer dagen had ik er een te logeren: de boxer Luna. Een apart geval, want zij is 'n week of wat geleden op het boerenerf waar ze thuis hoort in het donker aangereden waarbij haar kop zodanig werd gemaltraiteerd dat een aantal plat liggende kiezen moest worden getrokken en zij aan één kant doof werd. Volgens de dierenarts is het een wonder dat ze het heeft overleefd. Nog wonderlijker is het dat ze inmiddels zo goed als hersteld is. Daar hebben wij als 'revalidatiekliniek' tijdens vakantie van de bazen een rol in gespeeld. Luna was strikte rust voorgeschreven, nou daar is een min of meer stedelijk appartement geschikter voor dan een melkveehouderij, waar tankauto's en machines af en aan rijden.

Voorwaarde is natuurlijk wel dat zo'n hond zich kan aanpassen. Nou, dat zou op zich ook alweer een wonder zijn, ware het niet dat Luna van jongsaf met hondencursus en al uitstekend is opgevoed. Ze luistert! Wat er in zo'n dier omgaat, weet je natuurlijk nooit helemaal, maar Luna leek zich in de voor haar wel erg beperkte leefruimte al gauw thuis te voelen. Het weer was niet van dien aard dat er naar hartenlust in het open veld geravot kon worden, dus dat werd drie of vier keer per dag aangelijnd uitlaten. Plastic zakje bij de hand om de drollen op te ruimen.

Nu ben ik eindelijk bij de core business van de hond: het ruiken. Je ziet wel eens honden die van hun baasje daar de kans niet voor krijgen. Die worden met een ruk aan de riem 'tot de orde' geroepen. Wat? Desnoods voortgesleept. Wij vinden echter dat wij de hond dit kennelijk voor hem/haar ultieme genot, de vervulling van deze levensvoorwaarde moeten gunnen. Mijn zwager heeft daar een mooie uitdrukking voor: 'ze lezen de krant!' Nou reken maar dat Luna bij ons het wijknieuws tot zich heeft genomen.

En dan de vele ontmoetingen. De reactionairen zijn vooral die kleine k*thondjes, waarvan ik wel eens denk dat ze zo heftig keffen en blaffen uit frustratie. De kennismaking met grote soortgenoten verloopt doorgaans harmonisch. Uitzonderingen daargelaten, zoals de goeie ouwe sul van de overburen, die plotsklaps agressief op Luna reageerde. De buurvrouw verbaasde zich er ook over, maar had toch een verklaring: ze ruikt dat Luna iets onder leden heeft. Medicijnen.

Dan was er nog een grote zwarte hond, waarvan de baas op dreigende toon zei dat als je daar ruzie mee kreeg, de dokter niet meer nodig zou zijn. Flinke jongen, die baas. Moet het met een hond doen bij gebrek aan een kalashnikov.

(Gesproken column Omroep Best, 13.07.16, 18:10 uur.)