maandag 23 februari 2026

Denkwerk van Godfried Bomans

Godfried Bomans (1913-1971) schreef columns en beschouwingen voor Elseviers Weekblad (tegenwoordig EW) en de Volkskrant Daarnaast is een aantal brieven van hem bewaard gebleven. Het zijn allemaal specimen van zijn manier van denken over van alles en nog wat. Gé Vaartjes, die vorig jaar de biografie van Bomans publiceerde, heeft een keuze gemaakt uit deze stukken onder de tital Bomans op z'n best. Dat is een heel genietbaar boek van meer dan 280 bladzijden geworden, dat een inzicht verschaft in Bomans' originele manier van denken. Het meeste heeft betrekking op het midden van de vorige eeuw, maar het is opvallend hoeveel er reminniscentie oproept naar het heden.  Bomans wordt vooral herinnerd als een humoristische man en dat valt in deze bundel terug te vinden. Zo suggereert hij dat hij in Covent Garden een balletvoorstelling heeft bijgewoond. De beschrijving die hij daarvan geeft - let wel, de danskunst ver voor de emancipatorische praktijk van een Hans van Maanen - is ronduit hilarisch. Zoals reeds gesuggereerd, bemoeide Bomans zich met van alles. Zo reageerde hij op een ingezonden stukje in de Leeuwarder Courant waarin een meneer uit Murmerwoude beweerde dat roomboter een gave van God was en margarine een uitvinding van de duivel. Kernvraag: waar haalde die man dat vandaan? Niet uit de bijbel. Een burgemeester van Valkenburg verbood in de jaren zestig de openbare uitvoering van het lied 'Jij komt niet aan mijn komkommertje'. Een Duitse toerist, zo suggereert Bomans, kwam met zijn woordenboek niet verder dan een uit Azië geïmporterde vrucht; dat die burgemeester beter wist gaf volgens B. te denken. Hij, Bomans dus, begaf zich ook in een landelijke verkiezingscampagne en stuitte onder meer op het vuistje van Joop den Uyl dat aan een kunstarm leek vast te zitten. En Hans Wiegel leek in de verte op Pieter van Vollenhoven, maar 'dichterbij viel het mee'.

Zie ook: Bomans en de boterletterkundige